1 of 45

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY!

Tin học 11 – Khoa học máy tính

2 of 45

KHỞI ĐỘNG

Để quản lí kết quả học tập, như em biết, phải quản lí điểm của từng môn học bao gồm điểm đánh giá (ĐĐG) thường xuyên, ĐĐG giữa kì, ĐĐG cuối kì,… Theo em, hoạt động này có cần lưu trữ dữ liệu không? Nếu có, đó là những dữ liệu gì?

3 of 45

KHỞI ĐỘNG

Hướng dẫn trả lời

Hoạt động quản lí kết quả học tập cần phải lưu trữ dữ liệu.

Những dữ liệu đó có thể là: họ tên học sinh, điểm đánh giá thường xuyên, điểm đánh giá giữa kì, điểm đánh giá cuối kì.

4 of 45

Bài 10: LƯU TRỮ DỮ LIỆU VÀ KHAI THÁC THÔNG TIN �PHỤC VỤ QUẢN LÍ

CHỦ ĐỀ 4: GIỚI THIỆU CÁC HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU

5 of 45

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Cập nhật dữ liệu

02

Truy xuất dữ liệu và khai thác thông tin

03

Thu thập dữ liệu tự động

6 of 45

01

CẬP NHẬT DỮ LIỆU

7 of 45

Đọc hoạt động 1 và thực hiện yêu cầu:

Giáo viên dạy môn Toán dùng cuốn sổ điểm môn học để ghi lại điểm của từng học sinh lớp 11A (Bảng 10.1). Hãy cùng thảo luận để xác định xem có thể khai thác được những thông tin gì từ sổ điểm môn học này. Ngoài việc ghi điểm vào sổ điểm, có thể có những công việc nào khác?

Hoạt động Thảo luận về ghi chép điểm môn học

8 of 45

Làm việc nhóm: Thảo luận và cho biết Bảng điểm môn Toán lớp 11A gồm những dữ liệu gì?

Bảng 10.1. Bảng điểm môn Toán lớp 11A (học kì l)

9 of 45

Em khai thác được những thông tin gì từ sổ điểm môn học này? Ngoài việc ghi điểm vào sổ điểm, có thể có những công việc nào khác?

Bảng 10.1. Bảng điểm môn Toán lớp 11A (học kì l)

10 of 45

Có thể khai thác được những thông tin như:

    • HS nào có kết quả môn học cao nhất;
    • HS nào có kết quả học tập ổn định thể hiện qua kết quả kiểm tra và đánh giá;
    • Nhóm các HS nam hay nữ có kết quả học tập tốt hơn?

11 of 45

  • Ngoài việc ghi điểm vào sổ điểm, có thể có những công việc khác là:

Thêm dữ liệu

Xóa dữ liệu

Chỉnh sửa dữ liệu

12 of 45

Thảo luận nhóm đôi: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi sau đây:

Theo em, việc ghi điểm vào sổ điểm có cần thực hiện thường xuyên hay không? Hoạt động này có tên gọi là gì?

Việc thêm, xóa và chỉnh sửa dữ liệu trong việc ghi chép điểm môn học nói riêng, trong các bài toán quản lí nói chung được gọi là gì?

13 of 45

Việc ghi điểm vào sổ điểm cần được thực hiện thường xuyên.

🡺 Việc ghi chép này gọi là lưu trữ dữ liệu.

Việc thêm, xóa và chỉnh sửa dữ liệu trong việc ghi chép điểm môn học nói riêng, trong các bài toán quản lí

🡺 cập nhật dữ liệu.

14 of 45

02

TRUY XUẤT DỮ LIỆU

VÀ KHAI THÁC THÔNG TIN

15 of 45

Làm việc nhóm: Đọc thông tin mục 2 trong SGK tr. 50, 51 và quan sát hình 10.1, thực hiện yêu cầu:

Hình 10.1

  • Nêu khái niệm truy xuất dữ liệu.
  • Nêu khái niệm khai thác thông tin từ dữ liệu đã có.

16 of 45

  • Khái niệm: Truy xuất dữ liệu là việc tìm kiếm, sắp xếp hay lọc ra các dữ liệu theo những tiêu chí nào đó từ dữ liệu đã có.

17 of 45

Ví dụ về truy xuất dữ liệu

STT

Họ và tên

1

Dương Hoàng Anh

2

Lương Việt Anh

3

Nguyễn Kì Duyên

…

…

STT

Họ và tên

ĐĐG cuối kì

1

Dương Hoàng Anh

8

2

Lương Việt Anh

5

3

Nguyễn Kì Duyên

9

…

…

…

STT

Họ và tên

ĐĐG cuối kì

1

Dương Hoàng Anh

6

2

Lương Việt Anh

8

3

Nguyễn Kì Duyên

7

…

…

…

DANH SÁCH LỚP 11A

ĐĐG CUỐI KÌ 1 MÔN TOÁN LỚP 11A

ĐĐG CUỐI KÌ 1 MÔN ĐỊA LÍ LỚP 11A

18 of 45

Ví dụ về truy xuất dữ liệu

BẢNG ĐĐG CÁC MÔN CUỐI KÌ I LỚP 11A

STT

Họ và tên

Toán

Tin học

Vật lí

Hóa học

Sinh học

Ngữ văn

Lịch sử

Địa lí

1

Dương Hoàng Anh

8

10

10

9

10

6

8

6

2

Lương Việt Anh

5

6

6

7

6

7

8

8

3

Nguyễn Kì Duyên

9

10

10

10

8

6

7

7

…

…

…

​

​

​

​

​

​

​

19 of 45

  • Việc tính toán, thống kê hay tổng hợp từ dữ liệu đã có để có được thông tin mới theo yêu cầu được gọi là khai thác thông tin.

20 of 45

Tiểu kết

Dữ liệu lưu trữ được truy xuất theo nhiều tiêu chí khác nhau để thu được các thông tin hữu ích.

21 of 45

Thảo luận nhóm đôi: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi sau đây:

Cập nhật dữ liệu là gì? Tại sao dữ liệu cần được cập nhật thường xuyên?

22 of 45

Cập nhật dữ liệu

Thêm dữ liệu mới

Chỉnh sửa dữ liệu

Xóa dữ liệu

23 of 45

Dữ liệu cần được cập nhật chính xác, kịp thời, thường xuyên để có thể khai thác và nhận được những thông tin cần thiết một cách đầy đủ, chính xác.

24 of 45

GHI NHỚ

  • Bài toán quản lí là bài toán phổ biến trong thực tế. Cần phải tổ chức lưu trữ dữ liệu để phục vụ các yêu cầu quản lí đa dạng.
  • Dữ liệu lưu trữ có thể được cập nhật thường xuyên, được truy xuất theo nhiều tiêu chí khác nhau để thu được các thông tin hữu ích.

25 of 45

03

THU THẬP DỮ LIỆU

TỰ ĐỘNG

26 of 45

Thảo luận nhóm: Đọc thông tin mục 3 trong SGK tr.51, 52 và thực hiện nhiệm vụ

  • Ở các siêu thị lớn, người ta thu thập dữ liệu tự động bằng cách nào? Tóm tắt quá trình thu thập dữ liệu.
  • Trong lưu trữ chỉ số tiêu thụ điện, người ta sử dụng thiết bị gì để thu thập dữ liệu? Nêu lợi ích của việc sử dụng thiết bị đó.

27 of 45

  • Ở các siêu thị lớn, người ta đã tạo các mã vạch mang thông tin về mặt hàng dán trên bao bì.

28 of 45

Quá trình thu thập dữ liệu

Nhân viên thu tiền đưa hàng qua đầu đọc mã vạch.

Đọc mã và gửi máy tính để lập đơn hàng.

Dữ liệu hàng hóa và doanh thu được lưu tự động.

Máy tính sẽ lập báo cáo doanh thu, thống kê,…

29 of 45

Trong lưu trữ chỉ số tiêu thụ điện, người ta sử dụng công tơ điện tử.

Lợi ích

  • Giảm bớt công sức làm hóa đơn tiền điện.
  • Có thể quản lí kĩ thuật qua phân tích dữ liệu từ các công tơ điện tử liên tục gửi về.

30 of 45

Thảo luận nhóm: Hãy nêu tầm quan trọng của việc thu thập và lưu trữ dữ liệu đối với các bài toán quản lí.

Gợi ý:

Trong bài toán quản lí bán hàng, nếu không ghi chép dữ liệu thì có thể đảm bảo được việc kinh doanh có hiệu quả không?

1

Tại các cơ sở y tế, nếu hằng ngày không ghi chép dữ liệu liên quan đến sức khỏe bệnh nhân (nhiệt độ, huyết áp, nhịp tim, các biểu hiện lâm sàng,…) thì có thể biết được tình trạng tiến triển bệnh của bệnh nhân không?

2

31 of 45

  • Không thể thực hiện công tác quản lí nếu không thu thập, lưu trữ được dữ liệu.
  • Nếu dữ liệu không được thu thập, lưu trữ đầy đủ, chính xác và kịp thời, các thông tin khai thác được sẽ sai lệch, khiến việc điều hành quản lí sẽ không đạt được hiệu quả.

Hướng dẫn trả lời:

32 of 45

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng

Câu 1: Thao tác nào sau đây KHÔNG phải là thao tác cập nhật dữ liệu?

LUYỆN TẬP

A. Nhập dữ liệu ban đầu

B. Sửa những dữ liệu chưa phù hợp

C. Thêm bản ghi

D. Sao chép cơ sở dữ liệu thành bản sao dự phòng

D. Sao chép cơ sở dữ liệu thành bản sao dự phòng

33 of 45

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng

Câu 2: Dữ liệu là đối tượng nghiên cứu của ngành khoa học:

A. Khoa học máy tính

B. Khoa học phần mềm

C. Khoa học dữ liệu

D. Khoa học văn bản

C. Khoa học dữ liệu

34 of 45

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng

Câu 3: Việc ghi chép dữ liệu tự động KHÔNG cần thiết đối với lĩnh vực nào dưới đây:

A. Các trạm quan trắc thời tiết, môi trường

B. Các trạm bán xăng dầu

C. Việc bán hàng nước chè đầu ngõ

D. Bệnh viện

C. Việc bán hàng nước chè đầu ngõ

35 of 45

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng

Câu 4: Các hoạt động nào dưới đây cần phải thực hiện thường xuyên trong công tác quản lí?

A. Cập nhật dữ liệu

B. Truy xuất dữ liệu

C. Khai thác thông tin

D. Cả A, B, C đều đúng

D. Cả A, B, C đều đúng

36 of 45

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng

Câu 5: Cập nhật dữ liệu được thực hiện khi:

A. Dữ liệu có sự thay đổi

B. Dữ liệu không có sự thay đổi

C. Cả A, B đều đúng

D. Cả A, B đều sai

A. Dữ liệu có sự thay đổi

37 of 45

Nhiệm vụ 2. Làm bài tập phần Luyện tập SGK trang 52

Quản lí điểm chỉ là một ứng dụng quản lí trong trường học. Hãy tìm thêm các nhu cầu quản lí khác trong nhà trường và chỉ ra hoạt động quản lí đó cần những dữ liệu nào.

Bài 1

Người ta thường nói, ở bất cứ nơi nào có một tổ chức là nơi ấy có nhu cầu quản lí. Hãy kể tên một vài bài toán quản lí mà em biết.

Bài 2

38 of 45

Bài 1

Các nhu cầu quản lí khác trong nhà trường:

Danh mục quản lí

Dữ liệu

Quản lí hồ sơ học sinh

  • Ngày sinh, giới tính, nơi sinh, họ tên bố mẹ, địa chỉ,…

Quản lí nhân sự

  • Thông tin cá nhân, sơ yếu lí lịch, quá trình công tác, mức lương, khen thưởng, kỉ luật.

Quản lí thiết bị

  • Tên thiết bị, chủng loại, ngày và giá mua, đơn vị sử dụng,…

Quản lí thư viện

  • Tên sách, số lượng đầu sách tương ứng, tên tác giả, tên bạn đọc,…

39 of 45

Bài 2

Một số bài toán dữ liệu:

Quản lí nhân sự, quản lí tiền lương, quản lí thư viện, quản lí tài chính,…

1

Ở lĩnh vực bán hàng: quản lí kho hàng, quản lí bán hàng.

2

Ở lĩnh vực vận tải: quản lí phương tiện.

3

Ở các cơ sở y tế: quản lí thuốc, vật tư khấu hao, quản lí bệnh nhân,…

4

40 of 45

VẬN DỤNG

Hãy cho một ví dụ về một bài toán quản lí và nêu những dữ liệu mà hoạt động quản lí đó cần thu thập.

Bài 1

Tại các trạm bán xăng, việc thu thập dữ liệu về lượng xăng bán và doanh thu được thực hiện như thế nào?

Bài 2

41 of 45

Bài 1

Việc quản lí nhập hàng về và bán hàng tại một cửa hàng tạp hóa:

  • hằng ngày ghi chép dữ liệu về hàng hóa nhập về (tên mặt hàng, đơn vị tính, số lượng và đơn giá nhập),
  • hàng bán ra (tên mặt hàng, đơn vị tính, số lượng và đơn giá bán).

Ví dụ:

42 of 45

Bài 2

  • Tại các trạm bán xăng dầu, việc thu thập dữ liệu về lượng xăng bán ra được ghi nhận ngay lập tức bởi các máy tính ở các cột bơm xăng dầu > những cột bơm xăng dầu này được kết nối trực tiếp vào máy tính của trạm > nhân viên của trạm xăng có thể thực hiện khai thác thông tin một cách tự động qua máy tính này.
  • Thông tin được ghi nhận ở mỗi cột bơm xăng dầu bao gồm: loại xăng dầu, đơn giá, thời gian, lượng xăng dầu được bơm ra, thành tiền. Từ máy tính của trạm, nhân viên có thể đọc được các thông tin từ các cột bơm xăng dầu ở dạng như sau:

43 of 45

Stt

Thời gian

Vòi bơm

Loại

Đơn giá

Số lượng

Thành tiền

1

06:30:00

02

E5-RON92-II_01934

20 730

2,9

60 120

2

06:31:00

02

E5-RON92-II_01934

20 730

4,82

100 000

3

06:32:00

02

E5-RON92-II_01934

20 730

2,41

50 000

4

06:32:00

04

E5-RON92-II_01934

20 730

24,12

500 000

5

06:32:00

01

DO_0.05S-II_AA201805

22 200

45,05

1 000 000

6

06:34:00

06

E5-RON92-II_01934

20 730

8,21

170 190

7

06:34:00

06

E5-RON92-II_01934

20 730

3,38

70 070

8

06:36:00

03

DO_0.05S-II_AA201805

22 200

49,56

1 100 232

9

…

 

 

 

 

 

44 of 45

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

01

02

03

Ôn tập kiến thức đã học

Hoàn thành bài tập trong SBT

Đọc và tìm hiểu trước Bài 11. Cơ sở dữ liệu

45 of 45

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý �LẮNG NGHE CỦA CÁC EM!

Các em còn câu hỏi nào không?