Lam Ta’rif / Alif Lam Ma’rifah
Ahmadi Assambasy, S.Pd.
Masjid Baiturrahim Komperta GS
Lam Ta’rif
Alif Lam Ta’rif ini sering disebut juga dengan nama Alif Lam Ma’rifah yaitu: Suatu hukum Tajwid yang diberlakukan ( terdapat) pada kata yang diawali dengan huruf Alif Lam (ال).
Disebut dengan istilah Ta’rif atau Ma’rifah disebabkan karena menjelaskan tentang kalimah isim [kata benda] yang secara khusus maknanya sudah seringkali disebutkan secara jelas dan tegas.
ال
Contoh Lam Ta’rif Pada Suatu Kata
الْعَظِيْمُ
الْعَلِيْمُ
الْعَزِيْزُ
الأعْلَى
فَأَقِيْمُوا الصَّلَاةَ وَآَتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ
الصَّلَاةَ
(QS. Al-Hajj: 78)
الزَّكَاةَ
الْمَوْلَى
النَّصِيْرُ
ال
عَلِيْمٌ
ال
عَزِيْزٌ
Adanya Lam Ta’rif
ال
&
ًٌٍ
≠
الْعَزِيزُ
الْعَزِيزٌ
Lam Ta’rif Terbagi Menjadi dua:
Alif Lam Syamsiyah / Idghom Syamsiyah
Idghom syamsiyah adalah apabila alif lam bertemu dengan huruf–huruf Syamsiyah.
Cara membaca idghom syamsiyah adalah dengan mengidghomkan atau mentasydidkan pada huruf setelahnya, sehingga alif dan lam tidak terbaca namun tulisannya ada.
ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن
#دَعْ سُوْءَ ظَنٍّ زُرْ شَرِيْفًا لِلْكَرَمْ
# طِبْ ثُمْ صِلْ رَحْمًا تَفُزْ ضِفْ ذَانِعَمْ
Contoh Alif Lam Syamsiyah
اَلشَّهۡرُ
اَلطَّلَاقُ
اَلشَّهۡرُ الۡحَـرَامُ بِالشَّهۡرِ الۡحَـرَامِ وَالۡحُرُمٰتُ قِصَاصٌؕ
QS. Al Baqarah: 194
اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمۡسَاكٌ ۢ بِمَعۡرُوۡفٍ اَوۡ تَسۡرِيۡحٌ ۢ بِاِحۡسَانٍ ؕ
QS. Al Baqarah: 229
اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمۡسَاكٌ ۢ بِمَعۡرُوۡفٍ اَوۡ تَسۡرِيۡحٌ ۢ بِاِحۡسَانٍ ؕ
Alif Lam Qomariyah / Idzhar Qomariyah
Idzhar qomariyah adalah apabila alif dan lam bertemu dengan salah satu huruf qomariyah yang berjumlah empat belas.
Cara membaca idzhar qomariyah adalah alif lamnya dibaca jelas atau diidharkan
ء ب غ ح ج ك وخ ف ع ق ي م ه
اَبْغِ حَجَّكَ وَخَفْ عَقِيْمَةْ
Contoh Alif Lam Qomariyah
ٱلْأَخِلَّآءُ
ٱلْيَوْمَ
اَلۡحَجُّ
ٱلْأَخِلَّآءُ يَوْمَئِذٍۭ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلْمُتَّقِينَ
QS. Az Zukhruf: 67
ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَٰمَ دِينًا ۚ
QS. Al Maidah: 3
اَلۡحَجُّ اَشۡهُرٌ مَّعۡلُوۡمٰتٌ
QS. Al Baqarah: 197
Hamzah Washal
Hamzah washal adalah hamzah yang tetap bila berada di awal dan gugur bila berada di tengah.
Maksudnya adalah hamzah washal dibaca bila di awal bacaan dan tidak dibaca bila di tengah bacaan.
Hamzah washal selalu berada di awal kata dan bentuknya seperti alif.
ٱلْأَخِلَّآءُ
ا
Hamzah Washal
Hamzah washal hanya berada pada:
1. Pada fi’il amar (Kata Perintah) dari fi’il tsulatsi (Kata Kerja 3 Huruf)
كَتَبَ – يَكْتُبُ - اكْتُبْ
خَرجَ – يَخْرُجُ - اخْرُجْ
2. Tambahan Alif Lam Pada Awal Isim
الرَّجُلُ
الْكِتَابُ
اَلشَّهۡرُ
Hamzah Washal
3. Pada fi’il madhi dan fi’il amar khumasi (5 huruf) dan sudasi (6 huruf) serta mashdarnya
انْطَلَقَ – انْطَلِقْ – انْطَلَاقًا
اسْتَخْرَجَ ، اسْتَخْرِجْ – اسْتِخْرَاجًا
4. Isim Asyrah
اسْمٌ – ابْنٌ – ابْنَةٌ – اثْنَانِ – اثْنَتَانِ – امْرَأَةٌ – امْرُؤٌ – ابْنَانِ – امْرَأَتَانِ – امْرَئَانِ
3 cara baca Hamzah Washal Pada Fi’il dan Isim
2. Kasroh
اَلْبَقَرَةُ
اَلنَّاسُ
اَلْعِلْمُ
1. Fathah
اِضْرِبْ
اِفْتَحْ
اِجْتَمَعَ
3. Dhommah
اُدْخُلُوْا
اُخْرُخْ
اُنْصُرْ
Isim
Fi’il Amr Fi’il Madhi Khumasi / Sudasi
Fi’il Amr
Contoh Pada Ayat
انْطَلِقُوۡۤا اِلٰى ظِلٍّ ذِىۡ ثَلٰثِ شُعَبٍۙ
اُدۡخُلُوۡۤا اَبۡوَابَ جَهَـنَّمَ خٰلِدِيۡنَ فِيۡهَا ۚ فَبِئۡسَ مَثۡوَى الۡمُتَكَبِّرِيۡنَ
ٱسْتِكْبَارًا فِى ٱلْأَرْضِ وَمَكْرَ ٱلسَّيِّئِ ۚ
QS. Ghafir 76
QS. Al Mursalat: 30
QS. Fathir: 43
Jika Sebelum Hamzah Washal ada Tanwin
NUN WIQOYAH
اِلٰى رَبِّكَ يَوۡمَٮِٕذٍ الۡمُسۡتَقَرُّ
كَذَّبَتۡ عَادٌ الۡمُرۡسَلِيۡنَ
وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَٰهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ٱبْتِغَآءَ رِضْوَٰنِ ٱللَّهِ
QS. Al Qiyamah: 12
QS. Asy Syuaro: 123
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوۡحٍ الۡمُرۡسَلِيۡنَ ۖۚ
QS. Asy Syuaro: 105
QS. Al Hadid: 27
6. QS Al-Muzzammil ayat 17-18 (Syiibanissama')�
شِيبًا السَّمَاءُ
7. QS Al-Mulk ayat 1-2 (Qadiirunilladzi)�
قَدِيرٌ الَّذِي
8. QS As-Syu'ara ayat 123 ('Adunilmursalin)�
عَادٌ الْمُرْسَلِينَ
9. QS As-Syu'ara ayat 160 (Luthinilmursalin)�
لُوطٍ الْمُرْسَلِينَ
10. QS As-Syu'ara ayat 105 (Nuhinilmursalin)�
نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ
1. QS Al-Ikhlas ayat 1-2 (ahadunillahu)�
أَحَدٌ اللَّهُ
2. QS Al-Humazah ayat 1-2 (lumazatinilladzi)�
لُّمَزَةٍ الَّذِي
3. QS Al-Alaq ayat 2-3 (alaqiniqro')�
عَلَقٍ اقْرَأْ
4. QS Al-Qiyamah ayat 30 (yawmaidzinilmasaq)�
يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ
�5. QS Al-Qiyamah ayat 12 (yawmaidzinilmustaqarr)�
يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ
11. QS Al-Hadid ayat 27 (warahbaniyyatanibtada'uha)�
وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا
12. QS Al-Hadid ayat 23-23 (fakhurinilladzina)�
فَخُورٍ الَّذِينَ
13. QS An-Najm ayat 50 (Adanil'ula)�
عَادًا الْأُولَىٰ
14. QS Al-Hajj ayat 11 (Khoirunithmanna)�
خَيْرٌ اطْمَأَنَّ
15. QS Al-Hajj ayat 11 (Fitnatuninqalaba)�
فِتْنَةٌ انقَلَبَ
16. QS Al-Hajj ayat 25 (sawa'anilakifu)�
سَوَاءً الْعَاكِفُ
17. QS Ibrahim ayat 18 (Karomadinisytaddat)�
كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ
18. QS Ibrahim ayat 26 (Khabitsatinijtutstsat)�
خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ
19. QS Maryam ayat 7 (bighulaminismuhu)�
بِغُلَامٍ اسْمُهُ
20. QS Maryam ayat 61 (adninillati)�
عَدْنٍ الَّتِي
21. QS Al-Kahfi ayat 77 (Qaryatinistath'ama)�
قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا
22. QS Al-Kahfi ayat 88 (Jaza'anilhusna)�
جَزَاءً الْحُسْنَىٰ
23. QS At-Taubah ayat 30 (Uzayrunibnu)�
عُزَيْرٌ ابْنُ
24. QS At-Taubah ayat 24 (Wa amwaluniqtaraftumuha)�
وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا
25. QS At-Taubah ayat 79-80 (alimunistaghfir)�
أَلِيمٌ اسْتَغْفِرْ
Allhamdulillah