1 of 34

ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ

  • ΟΡΙΣΜΟΣ

​

Πολίτευμα είναι ο τρόπος οργάνωσης και άσκησης της κρατικής εξουσίας

1

2 of 34

ΜΟΡΦΕΣ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΩΝ

Μοναρχικά πολιτεύματα

​

Ολιγαρχικά πολιτεύματα

Δημοκρατικά πολιτεύματα

2

3 of 34

Μοναρχικά πολιτεύματα

Όλες οι εξουσίες συγκεντρώνονται στο πρόσωπο του μονάρχη (απόλυτη μοναρχία)

​

​

Ο μονάρχης παραχωρεί Σύνταγμα- ορίζεται η λειτουργία και άλλων κρατικών οργάνων, όπως η Βουλή η οποία ψηφίζει τους νόμους μαζί με τον μονάρχη (συνταγματική μοναρχία)

​

Το κράτος είμαι εγώ

Είμαστε στο εμείς κι όχι στο εγώ

3

4 of 34

Ολιγαρχικά πολιτεύματα�

Η εξουσία ασκείται από περιορισμένο αριθμό προσώπων- σήμερα εμφανίζονται με τη μορφή στρατιωτικών δικτατοριών

​

Δικτατορία είναι εκείνο το πολίτευμα όπου η εξουσία ασκείται με τρόπο απολυταρχικό από ένα άτομο ή μια ομάδα ατόμων στο οποίο οι πολίτες στερούνται των βασικών τους δικαιωμάτων

​

4

5 of 34

Δημοκρατία�

  • Πηγή εξουσίας και ανώτατο όργανο της πολιτείας είναι ο λαός

​

Δημοκρατία ( δήμος+κράτος)- Αρχαία Αθήνα

5

6 of 34

Δημοκρατία�

1.Άμεση δημοκρατία

  • Ο λαός συμμετέχει άμεσα στην άσκηση εξουσίας και στη λήψη των πολιτικών αποφάσεων- παράδειγμα: αρχαία Αθήνα

​

Σήμερα η άμεση δημοκρατία δεν είναι εφικτή ή μήπως είναι;;;;;

​

Στοιχεία άμεσης δημοκρατίας σήμερα:

​

α) δημοψήφισμα β) λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία

άμεση

αντιπροσωπευτική

6

7 of 34

2. Αντιπροσωπευτική δημοκρατία

Ο λαός ασκεί την εξουσία μέσω των αντιπροσώπων του , των βουλευτών

Μορφές αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας

  1. Βασιλευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία
  2. Προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία
  3. Προεδρική κοινοβουλευτική δημοκρατία

​

7

8 of 34

Βασιλευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία

αρχηγός κράτους είναι ο βασιλιάς – το αξίωμά του είναι κληρονομικό και ισόβιο

η κυβέρνηση εκλέγεται από το λαό και ασκεί την εξουσία- ο βασιλιάς δεν έχει πολίτικές αρμοδιότητες

Παραδείγματα χωρών:

Μ.Βρετανία, Ισπανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Σουηδία

8

9 of 34

Προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία

Αρχηγός του κράτους είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας – εκλέγεται από τη Βουλή- δεν έχει ουσιαστικές πολιτικές αρμοδιότητες

Η εξουσία ασκείται από την εκλγμένη από το λαό κυβέρνηση

Παραδείγματα χωρών: Ελλάδα, Ιταλία

9

10 of 34

Προεδρική κοινοβουλευτική δημοκρατία

Αρχηγός του κράτους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας – εκλέγεται από τον λαό άμεσα (όπως στην Γαλλία) ή και έμμεσα (ΗΠΑ)

Σχηματίζει ο ίδιος την Κυβέρνησή του και είναι ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης – διαθέτει ουσιαστικές πολιτικές αρμοδιότητες

Παραδείγματα: Κύπρος, Γαλλία, Ρωσία, ΗΠΑ

10

11 of 34

Να βρείτε παράγωγες ή σύνθετες λέξεις που προέρχονται από ή περιέχουν την λέξη άρχω

άρχω

11

12 of 34

Να βρείτε παράγωγες ή σύνθετες λέξεις που προέρχονται από ή περιέχουν την λέξη δήμος

Δήμος

12

13 of 34

Ας σκεφτούμε λέξεις και φράσεις που συνδέονται με την έννοια δικτατορία

δικτατορία

13

14 of 34

Βασιλευόμενη

δημοκρατία

Προεδρευόμενη

Κοινοβουλευτική

δημοκρατία

Προεδρική

Κοινοβουλευτική

δημοκρατία

Γαλλία

Ισπανία

Κύπρος

Αλβανία

Ιταλία

Ολλανδία

Βέλγιο

Μεγάλη Βρετανία

ΗΠΑ

Ρωσία

Νορβηγία

14

15 of 34

Σύνταγμα

  • Ο ανώτατος νόμος του κράτους
  • Ο θεμελιώδης νόμος του κράτους
  • Όλοι άλλοι οι νόμοι πρέπει να συμφωνούν με το Σύνταγμα και να ακολουθούν τις διατάξεις του (το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος)
  • Καθορίζει την μορφή του πολιτεύματος, περιγράφει τα όργανα της πολιτείας, κατοχυρώνει τα δικαιώματα των πολιτών και ρυθμίζει τις υποχρεώσεις τους

15

16 of 34

Είδη Συνταγμάτων�

  • Ήπια
  • Οι διατάξεις αναθεωρούνται δύσκολα (κάποιες μάλιστα απαγορεύεται να αναθεωρηθούν), μόνο ανά τακτικά διαστήματα και υπό αυστηρές προϋποθέσεις
  • Οι διατάξεις αναθεωρούνται σχετικά εύκολα και χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες
  • Αυστηρά

16

17 of 34

Ψηφίστηκε μετά την μεταπολίτευση το 1975

Αναθεωρήθηκε τελευταία το 2008

Είναι αυστηρό γιατί αναθεωρείται μόνο κάθε οκτώ χρόνια περίπου και απαγορεύει την μεταβολή ορισμένων διατάξεων

17

18 of 34

Βασικές αρχές του Συντάγματος της Ελλάδας

Λαϊκή κυριαρχία

Κράτος δικαίου

Κράτος πρόνοιας

Διάκριση των λειτουργιών

18

19 of 34

Λαϊκή (λαός = εκλογικό σώμα) κυριαρχία

  • Δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι στα δημόσια αξιώματα
  • Δημοψήφισμα και λαϊκή νομοθετική παρέμβαση
  • Συλλογική δράση (συνεταιρισμοί, σύλλογοι, πολιτικά κόμματα
  • Υποχρέωση σεβασμού της λαϊκής κυριαρχίας από τα όργανα της πολιτείας

19

20 of 34

Κράτος δικαίου

  • Αρχή της νομιμότητας των πράξεων των οργάνων της πολιτείας

​

​

  • Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών

​

​

  • Ανεξαρτησία της δικαιοσύνης

20

21 of 34

Κράτος πρόνοιας

  • Στόχος η μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και η ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής
  • Δωρεάν παροχές σε βασικά αγαθά, όπως η υγεία (λέμε τώρα), η παιδεία, η ασφάλεια, η καθαριότητα, η μητρότητα = κοινωνικά δικαιώματα
  • Πρόκειται για μια μορφή αναδιανομής του εθνικού εισοδήματος προς τους λιγότερο προνομιούχους

21

22 of 34

Διάκριση των λειτουργιών (εξουσιών)

  • Νομοθετική

​

  • Δικαστική
  • Εκτελεστική
  • Βουλή και

Πρόεδρος της Δημοκρατίας

​

  • Κυβέρνηση και

Πρόεδρος της Δημοκρατίας

  • Δικαστές

22

23 of 34

Τι πετυχαίνουμε με την διάκριση των εξουσιών;

23

24 of 34

Σχολιάστε την ακροτελεύτια διάταξη του Συντάγματος

24

25 of 34

25

26 of 34

26

27 of 34

27

28 of 34

28

29 of 34

29

30 of 34

30

31 of 34

31

32 of 34

32

33 of 34

33

34 of 34

34