Giáo viên:

TÁN SẮC ÁNH SÁNG QUA LĂNG KÍNH.

MÀU SẮC CỦA VẬT

Neptune

Mars

Saturn

MỤC TIÊU

NỘI DUNG BÀI HỌC

Tán Sắc Ánh Sáng Trắng Qua Lăng Kính

Đường Đi Của Tia Sáng Qua Lăng Kính

Màu Sắc Của Vật

1. TÁN SẮC ÁNH SÁNG QUA LĂNG KÍNH

Một người mặc một chiếc áo màu đỏ đứng trên sân khấu.

Dưới ánh sáng của đèn sân khấu luôn thay đổi màu, có phải lúc nào khán giả cũng nhìn thấy áo người này màu đỏ không?

Lăng kính là một khối trong suốt, đống chất (thuỷ tinh, nhựa,...) thường có dạng lăng trụ tam giác

Lăng kính gồm: cạnh, đáy, hai mặt bên

ABC – tiết diện chính của lăng kính

Thí Nghiệm

Chuẩn bị:

Tiến hành:

Bước 1: Bố trí thí nghiệm như hình.

Bước 2: Bật đèn để chiếu chùm sáng trắng hẹp vào một mặt bên của lăng kính. Quan sát ánh sáng thu được trên màn chắn.

Lăng kính

Nguồn ánh sáng trắng phát ra chùm sáng hẹp

Màn chắn.

Quan sát thí nghiệm và cho biết chùm sáng đi vào lăng kính và đi ra khỏi lăng kính có điểm gì khác nhau?

Đi vào

Chùm sáng trắng

Đi ra

Dải sáng nhiều màu

A

P

B

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

THÍ NGHIỆM PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

Jens �Martensson

Khi chiếu một chùm sáng trắng hẹp qua lăng kính ta thu được dải màu từ đỏ đến tím– gọi là quang phổ của ánh sáng trắng

Quang phổ

Hiện tượng thu được quang phổ khi chiếu án sáng trắng qua lăng kính gọi là hiện tượng tán sắc ánh sáng

Hãy kể ra các màu chính trong quang phổ của ánh sáng trắng.

Ánh sáng trắng là hỗn hợp ánh sáng có nhiều màu khác nhau

Các chùm sáng có màu khác nhau gọi là các ánh sáng màu

Ánh sáng có một màu nhất định gọi là ánh sáng đơn sắc

Một Số Nguồn Ánh Sáng Màu

Đèn laser

Đèn LED

Đèn neon

Ánh sáng trắng là hỗn hợp ánh sáng có nhiều màu khác nhau

Các chùm sáng có màu khác nhau gọi là các ánh sáng màu

Ánh sáng có một màu nhất định gọi là ánh sáng đơn sắc

Chiết suất của môi trường đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau là khác nhau

Chiết suất của thủy tinh làm lăng kính:

n_đỏ < n_cam < n_vàng < n_lục < n_lam < n_chàm < n_tím

Định luật khúc xạ

tia đỏ bị lệch ít nhất; tia tím bị lệch nhiều nhất

Ánh sáng mặt trời là hỗn hợp của nhiều ánh sáng màu

Qua lăng kính, quang phổ của ánh sáng mặt trời là dải màu từ đỏ đến tím

Ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng

a) Sự sắp xếp các màu trong quang phổ của Mặt Trời và quang phổ của ánh sáng trắng qua lăng kính có điểm gì giống nhau?

b) Vì sao ta có thể kết luận ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng?

GIẢI

Hai quang phổ của Mặt Trời và ánh sáng trắng đều có dải ánh sáng đơn sắc màu cầu vồng

a)

Vì khi chiếu ánh sáng mặt trời qua lăng kính, ánh sáng mặt trời bị phân tích thành một dải mày đơn sắc như cầu vồng

b)

2. ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH

Chùm tia sáng hẹp màu đỏ qua lăng kính

1

2

3

Các bước vẽ đường đi của tia sáng qua lăng kính

b) Tia khúc xạ JR lệch xa pháp tuyến N₂N'₂ hơn so với tia tới IJ.

a) Tia khúc xạ IJ lệch gần pháp tuyến N₁N’₁ hơn so với tia tới SI.

1. Quan sát sơ đồ đường đi của tia sáng trong Hình 5.5 và giải thích vì sao:

2. Nêu nhận xét vé phương của tia ló JR sau khi đi qua lăng kính so với tia tới SI.

​

1.a.

Tia SI từ môi trường không khí qua lăng kính là môi trường thủy tinh cho tia khúc xạ IJ

n₁ = 1,00293

n₂ = 1,333

n₂ > n_{1 →} sin i > sin r → i > r

Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

Tia khúc xạ IJ lệch gần pháp tuyến N₁N’₁ hơn so với tia tới SI.

1.a.

Tia IJ từ lăng kính (môi trường thủy tinh) cho tia khúc xạ JR ở không khí

n₁ = 1,333

n₂ = 1,00293

n₂ < n_{1 →} sin i < sin r → i < r

Góc khúc xạ lớn hơn góc tới

Tia khúc xạ JR lệch xa pháp tuyến N₂N'₂ hơn so với tia tới IJ.

2. Tia ló JR sau khi đi qua lăng kính lệch về phía đáy của lăng kính

​

Chiết suất của môi trường ứng với mỗi tia sáng đơn sắc khác nhau là khác nhau nên góc lệch ứng với mỗi tia sáng cũng khác nhau

Chùm sáng đi ra khỏi lăng kính luôn lệch vế phía đáy cùa nó

3. MÀU SẮC CỦA VẬT

Quả táo có màu đỏ dưới ánh sáng trắng

Màu sắc của vật dưới ánh sáng trắng

Quả táo phản xạ mạnh ánh sáng màu đỏ và hấp thụ hầu hết các ánh sáng màu còn lại

→ Ta thấy quả táo này có màu đỏ.

1. Một quả bóng có màu vàng dưới ánh sáng mặt trời. Đặt quả bóng này trong phòng tối, sau đó lần lượt chiếu ánh sáng đỏ, lục vào quả bóng thì ta sẽ thấy nó có màu gì?

2. Một người mặc một chiếc áo màu đỏ đứng trên sân khấu. Dưới ánh sáng của đèn sân khấu luôn thay đổi màu, có phải lúc nào khán giả cũng nhìn thấy áo người này màu đỏ không?

1.

Quả bóng vàng phản xạ mạnh ánh sáng màu vàng và hấp thụ các ánh sáng màu còn lại

→ Lần lượt chiếu ánh sáng đỏ, lục vào quả bóng thì ta sẽ thấy nó có màu đen

2.

Áo đỏ phản xạ mạnh ánh sáng màu đỏ và hấp thụ các ánh sáng màu còn lại

→ Khi đèn sân khấu thay đổi màu, không phải lúc nào khán giả cũng nhìn thấy áo người này màu đỏ

Quả táo phản xạ mạnh ánh sáng màu đỏ nên ta thấy quả táo có màu đỏ.

Màu sắc của vật dưới ánh sáng màu

Dưới ánh sáng đỏ

Quả táo hấp thụ hầu hết ánh sáng màu lục nên ta thấy quả táo có màu gần như đen.

Dưới ánh sáng lục

Vì sao lá cây thường có màu lục dưới ánh sáng mặt trời?

Ánh sáng mặt trời là chùm ánh sáng trắng, khi chiếu ánh sáng mặt trời vào lá cây, thường thì lá cây sẽ hấp thụ hầu hết ánh sáng màu khác và phản xạ mạnh ánh sáng màu lục nên lá cây thường có màu lục dưới ánh sáng mặt trời

Vật màu trắng phản xạ hầu hết tất cả các ánh sáng màu.

Vật màu đen hấp thụ hết tất cả các ánh sáng màu.

→ Vì vậy vào mùa hè, nếu mặc quẩn áo màu trắng, ta cám thấy mát mẻ hơn so với mặc quán áo màu đen.

Màu sắc của vật có ánh sáng truyền qua

Tấm lọc màu có thể là một tấm kính màu, một mảnh giấy bóng kính có màu, một tăm nhựa trong có màu,...

Tấm lọc có màu nào thì hấp thụ ít ánh sáng có màu đó nhưng hấp thụ mạnh ánh sáng có màu khác.

Tấm lọc màu đỏ cho ánh sáng màu đỏ đi qua

Màu sắc của vật có ánh sáng truyền qua

Tấm lọc màu đỏ cho ánh sáng màu đỏ đi qua

Tấm lọc màu xanh cho ánh sáng màu xanh đi qua

1

Nguồn sáng trắng

2

Nguồn sáng trắng

3

Nguồn sáng trắng

Chùm sáng mà ta thu được sau các tấm lọc màu

Tấm lọc màu

Ánh sáng thu được

Màu sắc của một vật được nhìn thẩy phụ thuộc vào màu sắc của ánh sáng bị vật đó hấp thụ và phản xạ.

Khái niệm

Vật có màu nào thì phản xạ mạnh ánh sáng màu đó và hẩp thụ các ánh sáng màu còn lại.

Màu sắc của một vật được nhìn thấy phụ thuộc vào màu sắc của ánh sáng bị vật đó hấp thụ và phản xạ.

Vật có màu nào thì phản xạ mạnh ánh sáng màu đó và hấp thụ các ánh sáng màu còn lại.

LUYỆN TẬP

Ánh sáng màu

Quang phổ

Tán sắc

Đơn sắc

CÂU 1: Dải màu như cầu vồng thu được khi chiếu chùm ánh sáng trắng qua lăng kính được gọi là:

CÂU 2: Trong hiện tượng tán sắc ánh sáng. Tia màu nà bị lệch ít nhất

Màu tím

Màu cam

Màu lam

Màu đỏ

CÂU 3: Điền vào chỗ trống:

…………………. là hỗn hợp ánh sáng có nhiều màu khác nhau

Ánh sáng trắng

A

Ánh sáng đơn sắc

c

Ánh sáng đơn màu

B

Ánh sáng hỗn hợp

D

CÂU 4: Điền vào chỗ trống

Chùm sáng đi ra khỏi lăng kính luôn lệch về phía ………. của nó

A

B

C

D

đỉnh

đáy

tâm

đỉnh hoặc đáy

CÂU 5: Chiếu chùm ánh sáng trắng đến quả xoài màu vàng thì

A. Quả xoài phản xạ mạnh ánh sáng màu vàng và hấp thụ hầu hết ánh sáng màu còn lại

B. Quả xoài hấp thụ mạnh ánh sáng màu vàng và phản xạ hầu hết ánh sáng màu còn lại

C.  Quả xoài hấp thụ mạnh ánh sáng màu vàng và hấp thụ kém ánh sáng màu còn lại

D.  Quả xoài phản xạ mạnh ánh sáng màu vàng và phản xạ kem ánh sáng màu còn lại

CÂU 6: Điền vào chỗ trống

Vật màu ……. phản xạ hầu hết các màu

A

B

C

D

THANKS!!!!!!