YAYIN GRAFİĞİ - MİZANPAJ

Yayın grafiği; grafik tasarım ve görsel iletişim alanlarında insanlara bilginin sunulması amacıyla hazırlanan dergi, gazete,kitap, broşür, katalog vb. görsel iletişim tasarım materyallerini içine almaktadır.

YAYIN GRAFİĞİ TASARIMI

Yayın grafiği tasarımı, en sade şekliyle söylemek gerekirse, yazıların ve grafiklerin belli bir düzen içerisinde bir sayfada yayımlanması işidir.İşte bu aşamada Grafik Tasarımı devreye girer.

Grafik Tasarımın Tanımı: Grafik tasarım, tipografi (Yazı tipi, punto büyüklüğü, satır uzunluğu, satır arası boşluk vb.), görüntü, renk, çizgi ve biçim gibi tasarım unsurlarının bir amaç doğrultusunda bir araya getirilme sanatıdır.

İşte bu unsurların en güzel şekilde bir araya

gelebilmesi için mizanpaj kurallarının çok iyi bilinmesi gerekir

MİZANPAJ

Mizanpaj, Fransızca “la mise en page” tanımından dilimize geçmiştir. Düz anlamı “sayfa düzeni” dir.

Sayfa tasarımcısı sayfayı düzenlerken, sayfa içeriğinde yer alan bilgileri olabildiğince anlaşılır, okuma rahatlığı sağlayacak şekilde akıcı bir üslupla okura ulaştıracak olan mizanpajı yapar.

​

Yayın türüne göre, geçerli olan genel ve diğer kuralları, tasarım ilkeleriyle birlikte uygular ve yaptığı tasarımla yayına farklılık ve canlılık kazandırır.

Bir sayfa tasarımcısı sayfayı düzenlerken genel olarak aşağıda belirtilen işlevleri gerçekleştirir:

Bilgileri düzenleme: Okur, eline aldığı gazete veya dergide neyin nerede olduğunu bilmelidir. Tasarımcı, sayfa üzerinde yer alan bilgi, haber ve metinlerin kolay okunmasına ve anlaşılır olmasına dikkat eder.

Bilgileri derecelendirme, sıralama: Tasarımcı, yayın politikasına uygun olarak dergi veya gazetedeki yazıları, sayfada veya sayfalarda, önem sırasına göre derecelendirir.

Yayının görünüşünü güzelleştirme: Okuru rahatsız eden, karmaşıklıktan uzak veya belirlenen okur profilini beğenisine hitap eden bir tasarım yapar. İlgi çekerek okuru yakalar.

Yazıların değerini ortaya koyma: Sayfa tasarımcısı tipografinin özelliklerinden yararlanarak kullandığı yazı karakterleri ile sayfada yer alan haberlere farklılık kazandırır.

Yayının özgünlüğünü sağlama: Okurlar, okudukları yayının sayfa düzenine alışık oldukları için neyin nerede olduğunu kolayca bulabilirler.

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Sadelik

• İyi mizanpaj, basit ve sade olmalıdır.

​

• Sayfayı bütün olarak görmek ve gerekli

malzemeleri kullanmak gerekir.

​

• Fazla malzeme karışıklık yaratır ve okur

üzerindeki etkiyi azaltır.

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Kontrast

​

• İyi mizanpaj kontrastın iyi kullanılmasını içerir. Kontrast algıyı güçlendirir.

​

• Bir sayfada bir veya iki tane kuvvetli unsur (başlık veya fotoğraf) bulunmalıdır.

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Denge

• Kuvvetli bir görsel malzeme öyle yerleştirilmeli ki tüm alanlar eşit ilgiyi çekebilsin.

​

• Sayfada denge eşit olarak dağıtılmalıdır.

​

• Merkeziyetçi bir mizanpaj her zaman iyidir. Ancak heyecanlı değildir.

• Asimetrik mizanpaj daha iyi sonuçlar verebilir. Çünkü bu denge coşkuyu, enerjiyi ve heyecanı vurgular.

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Denge

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Uyum ve Bütünlük

​

• Tipografik elemanların bütünlüğü yaratıcılığa dönüşmelidir.

​

• Font(yazı tiplerinin genişlik, uzunluk ve tipi açısından bir isimle tanımlanmasına denir.) karmaşasından kaçınılmalıdır. Genellikle bir sayfada 2–3 fonttan fazla font kullanıImamalıdır.

Mizanpajla İlgili Genel Kurallar

Tipografi

Yunanca’da  “typos” (form) ve “graphia” (yazmak) sözcüklerinden türemiş olan typographia sözcüğünün Türkçe halidir. Kavram; forma uygun yazmak demektir. Yazı tipi, punto büyüklüğü, satır uzunluğu, satır arası boşluk ve benzer etkenlerin kombinasyonları ile yapılır. Aslında tipografi yazılı bir şeyi daha çekici ve merak uyandırıcı halde sunmak için uygulanan bir teknik. Düz metinler yerine tipografi ile daha hareketli, sıkıcı olmayan ve dikkat çeken uygulamalar yapabilirsiniz. 

Başlık

Bir gazeteyi elimize aldığımızda ilk dikkatimizi çeken iri harflerle yazılmış yazılardır.

• Okuyucunun dikkatini çekmek

​

• Olayın özetini vermek

​

• Olaylar arasında önem derecesini belirlemek

• Gazeteyi okuyucu için çekici hâle getirmek

Başlıkların İşlevleri ve Özellikleri

Başlığın Ögeleri

Ara Başlıklar

• İlk verilecek ara başlık, başlık kompozisyonundan 8–10 satır sonra metnin içinde yer almalıdır.

​

• Aynı metin içinde verilen ara başlıkların tümünün aynı punto ve karakterdeki harflerden oluşmasına dikkat edilmelidir.

​

• Ara başlıkların diğer başlıkları gölgelememesine ve bağımsızlaşmamasına dikkat edilmelidir.

​

• Elverdiğince metin içerisine serpiştirilmeli, sayfanın bir bölümüne yığılmamalıdır.

• Okuma ve göz rahatlığını bozmamak için sola blok başlıklar tercih edilir.

​

• Başlığın altındaki ve üstündeki boşluklar sayfanın nefes almasını sağlar.

​

• Başlığın üstündeki boşluk, alttaki boşluğun iki katı kadar olmalıdır.

​

• Başlıklar üç satırdan fazla olmamalıdır. Ayrıca eğer başlık üç satır ise 2. satırın en uzun veya en kısa olması okumayı kolaylaştırır.

​

• Üst ve alt başlıklar ana başlığın yardımcılarıdır. Ana başlıktan daha küçük

puntolarla verilirler. Üst ve alt başlıklar başlığa oranla daha beyaz olmalıdır.

Başlıkları yerleştirirken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır.

Spot

Spotlar okurun ilgisini kapaktan iç sayfadaki ana habere yönlendirmek, birinci sayfada veya iç sayfalarda haberi açıklamak için kullanılır. Spot yazarken haberdeki unsurların tekrarından kaçınmak gerekir.

Metin

Metin düzenleme biçimlerinin dört yolu vardır. Soldan blok, sağdan blok, ortadan blok ve her iki taraftan blok. Soldan blok en çok kullanılan düzenleme biçimidir. Soldan sağa okuma sistemini kullanırken göz aynı başlangıç noktasına döner ve satırlar arasında takip kolaylaşır. Bu düzenleme sistemi sonraki satırın göz tarafından kolayca bulunmasını sağlar.

Soldan Blok

Sağdan Blok

Ortadan Blok

Her iki Taraftan Blok

Resim

Sayfada fotoğraf kullanılırken aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilmelidir.

​

• Sayfaya konulacak fotoğraf haber metnini tekrarlamamalı, içerikten fazla bir şeyler vermelidir.

​

• Genelde tek ve büyük fotoğraf, haberi daha iyi yansıtır.

​

• Sayfa üzerindeki fazla eleman, karışıklığa neden olur.

​

• Birden çok fotoğraf kullanılıyorsa ölçülendirmede bir kontrast yaratılmalıdır.

​

• Görsel unsurlar sayfanın ortasında yer almalıdır.

Resim

• Ana kurallardan birisi fotoğraf ve ait olduğu haberin birlikteliğidir.

​

• Eğer fotoğrafın habere ait olup olmadığıyla ilgili en ufak bir şüphe varsa bu

kuşkuyu yok etmek için çerçeve kullanılmalıdır.

​

• Başlık ve yazı, kimi zaman fotoğrafın içine gömülebilir. Ancak bu durumda

zeminin açık renk olması gerekir.

​

• Sayfa yüz ölçümünün 1/3’ü görsel unsurlardan oluşursa okuma kolaylaşır.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

Vitrin Sayfa Düzeni

​

Metinleri gazetelerin iç sayfalarına dağıtılan önemli haberlerin başlık kompozisyonlarını (ana, üst, alt başlık ve spotlar) ve kimi fotoğrafları birinci sayfada verir. Daha çok sayfa sayısı 20 dolayında olan gazetelerde uygulanır. Ülkemizde de renkli baskı yapan gazetelerde büyük ölçüde bu mizanpaj türü uygulanmaktadır.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

Yatay Sayfa Düzeni

Bu türde; başlıklar, fotoğraf ve yazılar yatay bir görünüm kazanmıştır. Batı basınında kimi gazeteler bu mizanpaj türünü birinci sayfalarında uygulamaktadır. Bizim gazetelerimizde iç sayfalarda sık kullanılır.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

Dikey Sayfa Düzeni

Bu mizanpaj tekniğinde genellikle başlıklar, metinler, fotoğraflar bir, iki en çok üç sütuna oturtulduğundan yerleştikleri yerlerde dikey bir görüntü kazanırlar. Bu teknikle bir sayfada daha çok haber verme olanağı vardır. Görüntünün az olduğu zamanlarda sayfada hareketlilik sağlamaya da yardımcı olur.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

İşlevsel Sayfa Düzeni

Bu türün temel özelliği, içeriği önemine koşut olarak göz önüne sermesidir. Ülkemizde birçok gazete böylesi bir yaklaşımla sayfa düzenlemesi yapmaktadır. Bu türün iyi uygulanması için haber değerlendirmesinin bilinçli yapılması gerekir. Örneğin, ülkenin önemli sorunları göz ardı edilerek bir cinayeti birinci sayfada aşırı büyütmek işlevsellik değil, olsa olsa ilkellik olur.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

Şişirilmiş Sayfa Düzeni

Sayfaların içerik olarak zayıf kaldığı durumlarda başvurulan bir düzenleme biçimidir. Yazı ve görüntülerin sayfayı doldurmaya yetmediği durumlarda, başlıkların büyük puntolu harflerle verilmesi, yazı içinde büyük puntolu spotlar, kalın çizgiler kullanılması, görüntülerin gereksiz biçimde büyütülmesi şişirilmiş mizanpajın temel özelliklerindendir.

Biçimlerine Göre Sayfa Türleri

Karşıt (Kontrast) Sayfa Düzeni

Sayfada siyah- beyaz karşıtlığından yararlanılarak yapılan bir düzenlemedir. Yazıların yer aldığı alanlara farklı zeminler koymak, farklı renkler kullanmak karşıtlık için başvurulan uygulamalardır.

Bu sayfa düzeninde dikkat edilmesi gereken temel özellik, karşıtlık sağlamak özentisi ile sayfayı karartmamaktır.