1 of 39

NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN

CẢ LỚP ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI!

2 of 39

Tại sao khi chế tạo các vật phẩm bằng chì, đồng, người ta dùng phương pháp đúc?

KHỞI ĐỘNG

3 of 39

Giải thích

  • Đồng và chì dễ bị làm nóng chảy.
  • Cần cung cấp ít năng lượng nhiệt để làm đồng, chì nóng chảy khi đúc.

4 of 39

BÀI 5:

NHIỆT NÓNG CHẢY RIÊNG

5 of 39

NỘI DUNG BÀI HỌC

II. Thực hành đo nhiệt nóng chảy riêng của nước đá

I. Khái niệm nhiệt nóng chảy riêng

6 of 39

I.

KHÁI NIỆM NHIỆT NÓNG CHẢY RIÊNG

7 of 39

Chia lớp thành các nhóm 4 - 6 HS

Thảo luận nhóm, đọc mục I SGK - tr.24 và hoàn thành Phiếu học tập:

PHIẾU HỌC TẬP

Câu 1: Nhiệt lượng cần cung cấp cho vật khi vật bắt đầu nóng chảy tới khi vật nóng chảy hoàn toàn phụ thuộc vào

  1. khối lượng của vật và tính chất của chất làm vật.
  2. tính chất của chất làm vật và nhiệt độ nóng chảy của chất làm vật.
  3. khối lượng của vật và nhiệt độ nóng chảy của chất làm vật.
  4. nhiệt độ nóng chảy của chất làm vật và thời gian cung cấp năng lượng nhiệt cho vật.

8 of 39

Câu 2: Nhiệt nóng chảy riêng của một chất là nhiệt lượng cần để

  1. làm cho một đơn vị khối lượng chất đó tăng nhiệt độ đến nhiệt độ nóng chảy.
  2. làm cho một đơn vị khối lượng chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy mà không làm thay đổi nhiệt độ.
  3. làm cho một vật làm bằng chất đó tăng nhiệt độ đến nhiệt độ nóng chảy.
  4. làm cho một vật làm bằng chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy mà không làm thay đổi nhiệt độ.

9 of 39

Câu 3: Cho nhiệt nóng chảy riêng của nước đá là 3,34.105 J/kg. Nhiệt lượng cần cung cấp cho 100 g nước đá nóng chảy hoàn toàn là

A. 3,34.107 J. B. 3,34.102 J.

C. 3,34.103 J. D. 3,34.104 J.

10 of 39

Câu 4: Người ta dùng một lò nung điện có công suất 20 kW để làm nóng chảy hoàn toàn 2 kg đồng có nhiệt độ ban đầu 30oC. Biết chỉ 50% năng lượng tiêu thụ của lò được dùng vào việc làm đồng nóng lên và nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ không đổi. Thời gian cần thiết để làm nóng chảy hoàn toàn lượng đồng trên khoảng

A. 1 phút. B. 2 phút.

C. 90 giây. D. 30 giây.

11 of 39

Nhiệt lượng cần truyền cho vật khi vật bắt đầu nóng chảy tới khi vật nóng chảy hoàn toàn phụ thuộc vào

GHI NHỚ

1.

Hệ thức nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt để làm vật nóng chảy hoàn toàn

Khối lượng của vật.

Tính chất của chất làm vật.

12 of 39

Công thức tính nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt khi vật đang nóng chảy:

Q = λm

Trong đó:

  • Q (J) là nhiệt lượng cần truyền cho vật;
  • m (kg) là khối lượng của vật;
  • λ (J/kg) là nhiệt nóng chảy riêng.

13 of 39

2.

Định nghĩa nhiệt nóng chảy riêng

  • Nhiệt nóng chảy riêng của một chất là nhiệt lượng cần để làm cho một đơn vị khối lượng chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy mà không làm thay đổi nhiệt độ.
  • Kí hiệu: λ; Đơn vị đo: J/kg.

Nóng chảy

14 of 39

Câu hỏi 1 (SGK - tr.24)

Tại sao khi chế tạo

các vật bằng chì, đồng, thường hay dùng phương pháp đúc?

  • Vì nhiệt độ nóng chảy của đồng và chì đều thấp.
  • Quá trình đúc cho phép chất liệu được đun nóng và đổ vào khuôn để tạo hình dạng mong muốn. Sau khi nguội và đông cứng, sản phẩm sẽ có cấu trúc tinh khiết và chịu lực tốt.

15 of 39

Câu hỏi 2 (SGK - tr.24)

Tính thời gian cần thiết để làm nóng chảy hoàn toàn 2 kg đồng có nhiệt độ ban đầu 30oC, trong một lò nung điện có công suất 20 000 W. Biết chỉ có 50% năng lượng tiêu thụ của lò được dùng vào việc làm đồng nóng lên và nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ không đổi.

16 of 39

Giải

 

Ta có:

 

Vậy thời gian cần thiết làm nóng chảy 2kg đồng là 116,104 s.

17 of 39

II.

THỰC HÀNH ĐO NHIỆT NÓNG CHẢY RIÊNG CỦA NƯỚC ĐÁ

18 of 39

1. Mục đích thí nghiệm

Xác định nhiệt nóng chảy riêng của nước đá.

2. Dụng cụ thí nghiệm

Bộ dụng cụ:

Viên nước đá nhỏ

Nước lạnh

19 of 39

3. Thiết kế phương án thí nghiệm

Hoạt động (SGK - tr.25)

Hãy trả lời các câu hỏi sau:

  • Từ công thức Q = λm, hãy cho biết cần đo đại lượng nào để xác định nhiệt nóng chảy riêng của nước đá?
  • Nhiệt lượng làm các viên đá trong nhiệt lượng kế nóng chảy được lấy từ đâu?
  • Nhiệt lượng nước đá thu được trong bình nhiệt lượng kế được xác định bằng cách nào?
  • Mô tả các bước tiến hành thí nghiệm.

20 of 39

Q = λm

Để xác định nhiệt nóng chảy riêng của nước đá, cần đo khối lượng nước đá, nhiệt lượng cung cấp làm tan hoàn toàn lượng nước đá đó.

Nhiệt lượng làm các viên nước đá nóng chảy lấy từ nhiệt lượng toả ra khi cho dòng điện qua điện trở nhiệt.

Xác định nhiệt lượng nước thu được bằng cách xác định điện năng đã cung cấp cho dây điện trở nhiệt trong khoảng thời gian nước đá tan hết.

21 of 39

4. Tiến hành thí nghiệm

Bước 1:

Cho viên nước và một ít nước lạnh vào bình nhiệt lượng kế, sao cho toàn bộ dây điện trở chìm trong nước đá.

Bước 2:

Cắm đầu đo của nhiệt kế vào bình nhiệt lượng kế.

Bước 3:

Nối oát kế với nhiệt lượng kế và nguồn điện.

Bước 4:

Bật nguồn điện.

Bước 5:

Khuấy liên tục nước đá. Đọc số đo thời gian trên oát kế và nhiệt độ trên nhiệt kế sau mỗi khoảng thời gian 2 phút.

22 of 39

Video thí nghiệm tham khảo

23 of 39

5. Kết quả thí nghiệm

Hoạt động (SGK - tr.26)

Từ kết quả thí nghiệm thu được thực hiện yêu cầu sau:

  • Vẽ đồ thị sự phụ thuộc nhiệt độ t theo thời gian τ.
  • Vẽ hai đường thẳng đi gần nhất các điểm trên đồ thị (tham khảo hình 5.1).

24 of 39

 

  • Xác định sai số của phép đo nhiệt nóng chảy riêng của nước đá.
  • So sánh giá trị nhiệt nóng chảy riêng của nước đá đo được với giá trị ở Bảng 5.1 và giải thích nguyên nhân gây ra sự sai khác (nếu có).

25 of 39

Gợi ý

Từ đồ thị cho thấy thời điểm nhiệt độ nước đá bắt đầu tăng ở τM = 610s.

26 of 39

Bảng 5.2. Ví dụ về kết quả thí nghiệm đo nhiệt nóng chảy riêng của nước đá, khối lượng nước đá m = 0,025 kg

 

 

 

27 of 39

LUYỆN TẬP

28 of 39

Câu 1: Đâu là công thức tính nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt để làm vật nóng chảy hoàn toàn?

A. Q = UIt.

B. Q = λm.

D. Q = Lm.

C. Q = mcΔt.

B. Q = λm.

29 of 39

Câu 2: Nhiệt nóng chảy riêng của một chất là gì?

A. Là nhiệt lượng cần để làm cho 1 kg chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy.

B. Là nhiệt lượng cần để làm cho 1 kg chất lỏng đó hóa hơi hoàn toàn ở nhiệt độ xác định.

D. Là nhiệt lượng cần truyền cho 1 kg chất đó để làm cho nhiệt độ của nó tăng thêm 1 oC.

C. Là nhiệt lượng cần để làm cho 1 kg chất đó nóng chảy và hóa hơi hoàn toàn ở nhiệt độ xác định.

A. Là nhiệt lượng cần để làm cho 1 kg chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy.

30 of 39

Câu 3: Nhiệt nóng chảy riêng của sắt là 2,77.105 J/kg.

Phát biểu nào sau đây đúng?

A. Khối sắt sẽ tỏa ra nhiệt lượng 2,77.105 J khi nóng chảy hoàn toàn.

B. Khối sắt cần thu nhiệt lượng 2,77.105 J để hóa lỏng.

D. 1 kg sắt tỏa ra nhiệt lượng 2,77.105 J khi hóa lỏng hoàn toàn.

C. 1 kg sắt cần thu nhiệt lượng 2,77.105 J để hóa lỏng hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy.

C. 1 kg sắt cần thu nhiệt lượng 2,77.105 J để hóa lỏng hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy.

31 of 39

Câu 4: Đối với vật rắn kết tinh khi đang nóng chảy, khi ta vẫn cung cấp nhiệt lượng thì nhiệt độ của vật

A. vẫn tăng đều.

B. giảm đều.

D. lúc đầu tăng sau giảm.

C. không thay đổi.

C. không thay đổi.

32 of 39

Câu 5: Nhiệt nóng chảy của chì là 0,25.105 J/kg.

Nhiệt lượng cần thiết để làm nóng chảy 5 kg chì là

A. 1,25.106 J.

B. 125 000 kJ.

D. 125 kJ.

C. 12 500 J.

D. 125 kJ.

33 of 39

Câu 6: Biết nhiệt nóng chảy riêng của nước đá là 3,3.105 J/kg. Nhiệt lượng cần cung cấp để làm nóng chảy hoàn toàn 1,5 kg nước đá ở 0oC là

A. 3,3.105 J.

B. 4,95.105 J.

D. 9,9.105 J.

C. 1,65.105 J.

B. 4,95.105 J.

34 of 39

Câu 7: Phát biểu nào sau đây không đúng khi nói về nhiệt nóng chảy riêng của một chất?

A. Các chất có khối lượng bằng nhau thì có nhiệt nóng chảy như nhau.

B. Nhiệt nóng chảy riêng của một chất là nhiệt lượng cần để làm cho 1 kg chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy.

D. Được đo bằng đơn vị J/kg.

C. Nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt để làm vật nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy là: Q = λm.

A. Các chất có khối lượng bằng nhau thì có nhiệt nóng chảy như nhau.

35 of 39

Trắc nghiệm đúng/sai

Nhiệt nóng chảy riêng và nhiệt độ nóng chảy là thông tin, giúp chúng ta:

  1. xác định được năng lượng cần cung cấp cho lò nung, thời gian nung.
  2. biết thời điểm đổ kim loại nóng chảy vào khuôn, thời điểm lấy sản phẩm ra khỏi khuôn.
  3. lựa chọn vật liệu chế tạo hợp kim phù hợp với từng yêu cầu sử dụng khác nhau.
  4. tách các kim loại nguyên chất ra khỏi quặng hỗn hợp.

Tất cả đều đúng

36 of 39

VẬN DỤNG

Em hãy tìm một ví dụ trong thực tế có liên quan đến khái niệm nhiệt nóng chảy riêng và giải thích.

Gợi ý:

Công nghệ tách kim loại bằng nóng chảy

Dùng thiếc để hàn

37 of 39

EM ĐÃ HỌC

  • Nhiệt nóng chảy riêng của một chất là nhiệt lượng cần để làm cho một đơn vị khối lượng chất đó nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy mà không làm thay đổi nhiệt độ. Đơn vị là J/kg.
  • Hệ thức tính nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt để làm vật nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy: Q = λm.
  • Các xác định nhiệt nóng chảy riêng của nước đá.

38 of 39

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập kiến thức đã học trong bài

Hoàn thành bài tập phần Vận dụng và bài tập trong SBT

Chuẩn bị bài sau - Bài 6: Nhiệt hóa hơi riêng

39 of 39

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ

CHÚ Ý THEO DÕI BÀI GIẢNG!