1. “Sarıkamış Harekâtı” konulu araştırmanızdan edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Sarıkamış Harekâtı, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış ve çevresinde gerçekleşen muharebeler olup Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri taktik hatalarıyla büyük bir başarısızlıkla sonuçlanan bir askeri girişimdir.
2. Vatanseverliğin sizin için ne anlama geldiğini arkadaşlarınızla paylaşınız.
Vatanseverlik demek vatanını her şeyden çok sevmek, onu ve bağımsızlığını korumak için her türlü düşmanla gerekirse canını verecek kadar savaşabilmeyi göze almaktır. Bu yüzden de kimi zaman kalemle kimi zaman ilimle kimi zaman da bedenle bu vatanın ilerlemesi için çalışmaktır.
GÖRSEL YORUMLAMA
Aşağıdaki soruları “120” filmini izlemeden önce okuyunuz. “120” filmini izlerken soruların yanıtlarını bularak not alınız.
1. Olaylar hangi yılda ve nerede başlamıştır?
1914 yılında, 1. Dünya Savaşı’nın arifesinde Sarıkamış’ta başlamıştır.
2.Komutana kimden telgraf gelmiştir? Tümenin neden hududa nakil olması gerekmektedir?
Erzurum 3. Ordu’dan gelmiştir. Rusların her an taarruz etmesi ihtimaline karşı tümenin hududa nakil olması gerekmektedir.
3. Erzurum Valisi Van’dan hangi istekte bulunmuştur? Vali Bey bu istek karşısında ne karar vermiştir?
Cephane isteğinde bulunmuştur. Vali Bey Erzurum’a cephane göndermeye karar vermiştir.
4. Filmde kaç yaşındaki çocuklara görev düşmüştür?
12 yaşından 17 yaşına kadar çocuklara görev düşmüştür.
5. Çocuklar bu görevi yerine getirirken hangi tehlikelerle karşı karşıya kalmıştır?
Dondurucu soğuk, engebeli yollar, çetelerin saldırısı ile karşı karşıya gelmiştir.
6. Çocuklardan kaçı evine dönebilmiştir?
Kırk kadarı eve dönebilmiştir.
1. Tümen kumandanı çocuklar için nasıl bir yaz eğlencesi düzenlemiştir?
Tüfekle ateş eğitimi düzenlemiştir.
2. Vali Bey’in sözlerinden sonra kimler hangi önerilerde bulunmuştur? Vali Bey bu önerilere ne tepki vermiştir?
Okul müdürü kendilerinin hududa cephane taşıması önerisinde bulunmuştur. Vali Bey sayılarının az olduğunu, cephane taşırken güçleri yetmezse eldeki cephaneden de olacağını, kendileri giderse şehrin sahipsiz kalacağını söylemiştir. Doktor Bey mektepteki çocukların hududa cephane götürmesini önermiştir. Vali Bey şaşırır ve şiddetle karşı çıkar.
3. Vali Bey’e sunulan önerilerin dışında siz nasıl bir öneride bulunurdunuz?
Ben yaşı büyük olan çocukların ve şehirde görevi olmayan erkeklerin cephane götürmesini kalan kişilere de yaşlarına bakmadan askeri eğitim verilmesi önerisinde bulunurdum.
4. Cephaneyi götürmek üzere yola çıkan 120 çocuk neye göre seçilmiştir?
Gönüllülük esasına göre seçilmiştir.
5. Seferberlik ilan edilmesiyle çocukların cephaneyi taşıması arasında nasıl bir ilişki olabilir?
Seferberlik ilan edildiğinde askerlik çağında ve askerliğini yapmış sağlıklı herkes savaşa katılmaktadır. Herkes savaşa katıldığından cephane taşıyacak kimse bulunmamaktadır. Bu nedenle görev mecburen çocuklara düşmüştür.
6. Daha Önce Türkiye haritasında yerlerini incelediğiniz illeri hatırlayınız. Çocukların gittiği yolu düşünürsek çocuklar bu görevi hangi duygularla üstlenmiş olabilir?
Çocuklar vatan sevgisiyle bu görevi üstlenmiştir.
Vatan için genç yaşta savaşan şehit olan kahramanların hikayesi anlatılmaktadır.
Bir şehidin arkasından dökülen göz yaşı ve o şehidin ardında kalanların yaşadıkları üzüntüyü ve acıyı anlatmaktadır.
Bu hareketiniz karşısında çok duygulandım. Sizinle gurur duyuyorum. Size minnettarım. Böyle vatansever evlatlara sahip olduğumuz için Allah’a şükürler olsun.
Özellikle çocuk yaşta kahramanların gösterdikleri inanılmaz azim ve mücadele duygulanmama neden oldu. Onlara şükran ve minnet borcu hissettim.
İzlediğiniz filmde sizi en çok etkileyici bölüm ya da sahne hangisidir? Niçin? Arkadaşlarınızla paylaşınız.
HÂL (DURUM) EKLERİ
İsimlerin cümledeki görevleri gereği değişik biçimlere girmesine ismin halleri denir.
İsimlere cümledeki görevlerine göre bu değişimleri sağlayan eklere de “ hal ekleri” denir.
İsimler beş halde bulunur.
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
İSMİN HALLERİ
Yalın
Hali
ev
i Hali
ev-i
e Hali
ev-e
de Hali
ev-de
den Hali
ev-den
Örnek: deniz, defter, kalem, üzüm
Gece gökyüzüne bakarken yıldız kaydı.
Ağaç rüzgardan kırıldı.
Ayşe top oynadı.
Okul bizim eğitim yuvamız.
2. i (Belirtme)Hali : isimlerin sonlarına i eki alarak kullanıldıkları biçimlerine ismin i hali denir.
Kelebek evi arıyor.
Bu ek -ı, -u, -ü biçimine de girer.
ev-i | okul-u | kapı-y-ı | üzüm-ü |
sınıf-ı | Kalem-i | top-u | çimen-i |
ev-i | okul-u | kapı-y-ı | üzüm-ü |
sınıf-ı | Kalem-i | top-u | çimen-i |
Kitabı okudum.
Evi gördüm.
Kapıyı kapattım.
Okulu arıyordu
Evi temizledim.
Oya kapıyı çalmadan sınıfa girdi.
Yıldızı sarıya boyamalısın.
NOT
İsmin «-i» hal eki ile iyelik eki 3. tekil kişi «-i» ekini karıştırmamalıyız.
Evi çok güzel.
Evi sattı.
İyelik eki
Hal eki
onun
3. e(yönelme) Hali : isimlerin sonlarına e eki alarak kullanıldıkları biçimlerine ismin e hali denir.
Kuş eve giriyor.
Bu ek a biçiminde de olabilir.
Kayan yıldıza dokunmak istiyorum.
ev-e | okul-a | bahçe-y-e |
sınıf-a | top-a | dere-y-e |
Eve gittim.
Barış topa vurdu.
Ayla bahçeye çıktı.
Dereye düştü.
Damla eve baktı.
.
Sabah derse geç kaldım.
Kapıya doğru ilerledi.
4. de( bulunma ) Hali : isimlerin sonlarına de eki alarak kullanıldıkları biçimlerine ismin de hali denir.
Kuyruklu yıldızda çizmek istiyorum.
Evde komşular var.
Bahçede piknik yaptık.
Kapıya doğru ilerledi.
4. de( bulunma ) Hali : isimlerin sonlarına de eki alarak kullanıldıkları biçimlerine ismin de hali denir.
Kuyruklu yıldızda çizmek istiyorum.
Evde komşular var.
Bahçede piknik yaptık.
de eki duruma göre de, da, te, ta olur.
ev-de | okul-da | bahçe-de |
sınıf-ta | yol-da | dere-de |
de eki duruma göre de, da, te, ta olur.
Otobüste yer bulamadım.
Hasan arkadaşında kalıyor.
NOT
Bitişik yazılan hal eki «-de» ile ayrı yazılan yani bağlaç olan de ekini karıştırmamalıyız.
İPUCU
Ayrı yazılan de cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
Çocuklar bahçede oynuyor.
Çıkaralım
Anlam bozulur.
HAL EKİ
Oraya ben de geleceğim.
Çıkaralım
Anlam bozulmaz.
Bağlaç
Ayrı yazılır.
5. den( ayrılma) Hali : isimlerin sonlarına den eki alarak kullanıldıkları biçimlerine ismin den hali denir.
Öğretmenim sarı yıldızdan bana da verdi.
Ahmet okuldan geldi.
Masadan elma aldık.
den eki duruma göre den, dan, ten, tan olur.
ev-den | okul-dan | bahçe-den |
sınıf-tan | yol-dan | dere-den |
den eki duruma göre den, dan, ten, tan olur.
Sokaktan sesler geliyordu.
Evden çok uzaklara gitmişti.
Bebek beşikten düştü.
Trenden yolcular indi.
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
AYNA
AYNAYI
AYNAYA
AYNADA
AYNADAN
AYNA
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
KEDİ
KEDİYİ
KEDİYE
KEDİDE
KEDİDEN
KEDİ
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
PİDE
PİDE’Yİ
PİDE’YE
PİDE’DE
PİDE’DEN
PİDE
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
EV
EVİ
EVE
EVDE
EVDEN
EV
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
SINIF
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
SINIF
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
EL
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
ÇİÇEK
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
TOPRAK
YALIN
HALİ
İ
HALİ
E
HALİ
DE
HALİ
DEN
HALİ
MARKET
Cephane taşıyan çocuklara okul müdürü tavsiyelerde bulundu.
• 93 Harbi’ni dedemden öğrendik.
Savaşı çok yakınımızda hiç hissetmedik.
Millî Mücadele’de şehit olan askerleri minnetle andık.
Benim yeğen Erzurum’dan geldi.
Bir gün nasıl olsa askere gidecekler.
Bütün amacım onları biraz daha erken hazırlamak.
Nur içinde yatsınlar.
çocuklara, askere
askerleri, onları
yakınımızda, içinde
dedemden, Erzurum’dan
kitap
Ahmet
kitaba
kitabı
kitapta
kitaptan
Ahmet’e
Ahmet’i
Ahmet’te
Ahmet’ten
balık
savaş
Serap
balığa
balığı
balıkta
balıktan
savaşa
savaşı
savaşta
savaştan
Serap’a
Serap’ı
Serap’ta
Serap’tan
Konu:
Ana fikir:
120 Kahraman Çocuğa Mektup
120 kahramanın unutulmadığı ve onlara duyulan saygı
Giriş bölümü:
Siz ölmediniz ki gençler! Sizler bu vatan için canını veren ey isimsiz kahramanlar ey genç yaşta kefene sarılan gencecik taze filizler sizler bizim namusumuz şerefimizsiniz.
Gelişme bölümü:
120 kahraman genç. Yüz yirmi ölmez vatan evladı. Genç yaşta girdiler kefenler içine. Ama o onları peygamber kucağını açmış da bekliyor. Çünkü onlar bu milletin kahramanı aslan şehitler oldular.
Sonuç bölümü :
Sizin öykünüz binlerce yıl düşmeyecek dillerden. Sizler bizlerin en büyük emanetsiniz. Saygıyla.
GELECEK DERSE HAZIRLIK
Büyüklerinizden, küçükken oynadıkları oyunlar hakkında bilgi alınız. Aldığınız bilgileri not ediniz.
MEHMET POLAT