1 of 36

SDG INTRO LES

Voor vo en mbo 2025

DEZE LES BESTAAT UIT

Quiz

Een stukje achtergrondtheorie

Opdracht verbanden tussen SDG’s

Maak op activerende wijze kennis met de Sustainable Development Goals en luister naar leerlingen wat zij belangrijk vinden!

Sensitivity: general

2 of 36

Voor je start

1. Blader door de dia’s en lees de notities die onder sommige dia’s staan Optionele notities zijn ter verdieping en niet noodzakelijk ter voorbereiding op deze les�� 2. Printen�- De SDG Impactmeter op A3 of A4-formaat en hang deze op aan de muur in de klas

3. Leg post-its (memoblaadjes) en pennen of stiften klaar

4. Bekijk de online training voor deze les op youtube. SDG-les door Heleentje Swart

VOOR DE (GAST) DOCENT

Sensitivity: general

3 of 36

Start van

de les

ONTDEK IN DEZE LES:

Wat zijn de Sustainable Development Goals (SDG’s)?
Wie heeft deze bedacht?
Waarom zijn ze belangrijk?
Hoe hangen de SDG’s samen?

Hoe gebruik je de SDG’s?
Wat kun je zelf doen om bij te dragen?
Hoe zet je de SDG’s in om impact te maken op jouw school?!

Sensitivity: general

4 of 36

Hallo…

Introductie (gast)docent
Wie ben ik?
Waarom geef ik deze les?

Samen weten we meer!

Sensitivity: general

5 of 36

Wat is jouw SDG?

Bekijk de video

SDG Voices vertellen over de 17 werelddoelen!

Vraag: Welke is jouw favoriet?

6 of 36

Quiz

Doe de Kahoot QUIZ (of sla deze slide over en gebruik de vragen uit deze powerpoint)!

Maak een groepje van 2 of 3 leerlingen en zorg dat je samen één mobiele telefoon hebt.
Ga naar Kahoot.it
Neem de PIN over die op het digibord verschijnt

SUCCES!

Sensitivity: general

7 of 36

Quiz instructies

Schrijf de 10 antwoorden op

Bij elk goed antwoord verdien je een punt

Wie heeft op het eind de meeste punten?

Sensitivity: general

8 of 36

Vraag 1/7

Hoeveel mini deeltjes plastic (microplastics) krijgen we per week binnen? (via tandpasta, vis en plastic verpakkingen)

A. Zoveel als een pinpas weegt

B. Zoveel als tien A-4tjes wegen�

C. Zoveel als een parkeerkaartje weegt

Sensitivity: general

9 of 36

Vraag 1/7

Hoeveel mini deeltjes plastic (microplastics) krijgen we per week binnen? (via tandpasta, vis en plastic verpakkingen)

A. Zoveel als een pinpas weegt

B. Zoveel als tien A-4tjes wegen�

C. Zoveel als een parkeerkaartje weegt

Sensitivity: general

10 of 36

Vraag 2/7

Waar gaat 90% van het afvalwater

van consumenten naar toe wereldwijd?

Het is behandeld en gerecycled�
Het wordt veilig vastgehouden in waterdichte tanks

Het wordt zonder behandeling terug in de rivieren en zeeën geloosd

Sensitivity: general

11 of 36

Vraag 2/7

Waar gaat 90% van het afvalwater

van consumenten naar toe wereldwijd?

Het is behandeld en gerecycled�
Het wordt veilig vastgehouden in waterdichte tanks

Het wordt zonder behandeling terug in de rivieren en zeeën geloosd

Sensitivity: general

12 of 36

Vraag 3/7

Alle scholen in Nederland werken aan beleid om leren voor duurzame ontwikkeling in de lessen op te nemen.

Waar of niet waar?

Sensitivity: general

13 of 36

Vraag 3/7

Alle scholen in Nederland werken aan beleid om leren voor duurzame ontwikkeling in de lessen op te nemen.

Niet waar, wel steeds meer

Sensitivity: general

14 of 36

Vraag 4/7

Er verdwijnen veel bossen,

dat moet stoppen om klimaat-

verandering tegen te gaan omdat...��A. Het groene ruimtes zijn om in te wandelen

B. Bomen zorgen voor opslag van CO2

C. We het hout nodig hebben om huizen en andere producten te bouwen

Sensitivity: general

15 of 36

Vraag 4/7

Er verdwijnen veel bossen,

dat moet stoppen om klimaat-

verandering tegen te gaan omdat...��A. Het groene ruimtes zijn om in te wandelen

B. Bomen zorgen voor opslag van CO2

C. We het hout nodig hebben om huizen en andere producten te bouwen

Sensitivity: general

16 of 36

Vraag 5/7

Wat betekent brede welvaart?

De economie levert geld op

De economie levert geld op en

ook welzijn, duurzaamheid en gelijkheid

Sensitivity: general

17 of 36

Vraag 5/7

Wat betekent brede welvaart?

De economie levert geld op

De economie levert geld op en

ook welzijn, duurzaamheid en gelijkheid

Sensitivity: general

18 of 36

Vraag 6/7

Met het huidige tempo zal er in 2050 meer plastic in de oceanen zijn dan vis.

Waar of niet waar?

Sensitivity: general

19 of 36

Vraag 6/7

Met het huidige tempo zal er in 2050 meer plastic in de oceanen zijn dan vis.

Waar

Er zit momenteel meer dan 150 miljoen ton plastic in de oceanen en dat zou tegen 2050 kunnen verdubbelen.

Sensitivity: general

20 of 36

Vraag 7/7

Wie heb je nodig om groene en sociale duurzaamheid voor elkaar te krijgen?

Bedrijven

Overheden

Consumenten

Alle partijen

Sensitivity: general

21 of 36

Vraag 7/7

Wie heb je nodig om groene en sociale duurzaamheid voor elkaar te krijgen?

Bedrijven

Overheden

Consumenten

Alle partijen

Sensitivity: general

22 of 36

WIE HEEFT DE SDG's BEDACHT?

Sensitivity: general

23 of 36

SDG PUZZEL

Sensitivity: general

24 of 36

SDG BRUIDSTAART

Economische doelen

Sociale doelen

Groene doelen

Sensitivity: general

Voor de (gast)docent:

Toelichting

17 doelen, dat lijkt misschien veel. Maar als je naar deze ‘bruidstaart’ kijkt valt dat eigenlijk wel mee.�🡪 Er zijn vier doelen die direct te maken hebben met planeet Aarde – de groene doelen;�🡪 Er zijn acht doelen die te maken hebben met hoe we op onze planeet samenleven – de sociale doelen;�🡪 Er zijn vier doelen die zich richten op hoe we als samenleving onze economie aan te passen aan hoe wij als mens op de planeet op een duurzame manier kunnen leven – de economische doelen. Wat dat betreft is er ook wel kritiek op SDG 8 – moeten we wel inzetten op economische groei? Is inzet op ‘brede welvaart’ (zie het CBS) niet een veel beter idee?�🡪 En er is één doel dat alle doelen verbindt: samenwerken om nieuwe mogelijkheden te ontdekken hoe we met elkaar kunnen bouwen aan een leefbare, groene, veilige 22^e eeuw. En misschien is SDG4 – ons onderwijs eigenlijk ook wel zo’n verbindend doel…!

25 of 36

WAAR GAAT ELK DOEL OVER?

Sensitivity: general

26 of 36

Nu jullie!

Waar kom je in je dagelijks leven de SDG’s tegen?

We starten met jouw kleding…

ACTIE!

Sensitivity: general

27 of 36

DE T-SHIRT OPDRACHT

Een T-shirt wordt gemaakt, gedragen en weggegooid.

Hoe eerlijk, groen en duurzaam is dat?

Onderzoek het verband tussen een T-shirt en de SDG's

Aan de slag!

Sensitivity: general

28 of 36

HOE DAN?!

Vorm tweetallen

Leg een verband tussen jouw T-shirt en elk afzonderlijke SDG:

Hoe beïnvloedt de productie, het transport, het kopen, dragen en uiteindelijk weggooien van een t-shirt

Gebruik het SDG Kompas (slide 32) om te zien waar elke SDG over gaat

Bespreek na 15 minuten met de klas jullie antwoorden. Wat valt jullie op?

Let op: bij een SDG kunnen vaak meerdere verbanden worden gelegd - er is dus geen goed of fout

Aan de slag!

Sensitivity: general

Voor de (gast)docent:

Deze oefening gaat over het ontdekken van de samenhang tussen de 17 doelen, m.a.w. over systeemdenken. �Vaak kan je op verschillende manieren antwoord geven, omdat je vanuit verschillende perspectieven kijkt. Een verband kan positief zijn (bijdragen aan de realisatie van een SDG) of juist negatief (afbreuk doen aan de realisatie van een SDG)...

TIPS VOOR DE DOCENT:

Heb je beperkt de tijd, dan kan je de ene helft van de klas bij SDG 1 laten starten en andere helft van de klas bij SDG 17. Een timer zetten en kijken waar iedereen eindigt.
Bij het nabespreken van de verbanden behandel je dan toch alle 17 SDG’s.
Je kunt een T-shirt meenemen en daar de antwoorden op laten schrijven. Of in groepjes voor de klas hun SDG’s laten vertellen.

Loop je vast?

In de volgende dia hebben we een aantal mogelijke voorbeeld verbanden gegeven.

29 of 36

SDG 1 – KREEG DEGENE DIE MIJN SHIRT IN ELKAAR HEEFT GEZET NORMAAL BETAALD?

SDG 4 – LEER IK OP SCHOOL GENOEG OVER DUURZAME ONTWIKKELING?

SDG 5 – KRIJGEN MANNEN EN VROUWEN GELIJK BETAALD IN DE TEXTIELKETEN?

SDG 6 – HOEVEEL WATER WORDT ER BIJ HET TELEN VAN 1 KG KATOEN GEBRUIKT?

SDG 2 – ONDER WELKE OMSTANDIG-

HEDEN WERKEN ARBEIDERS VOOR

EEN HONGERLOON?

SDG 3 – WELKE EFFECTEN HEEFT DE KATOENTEELT OP DE GEZONDHEID

VAN BOEREN?

SDG 8 – WELKE BELANGRIJKSTE HOBBELS MOETEN ER IN DE TEXTIELKETEN WORDEN OPGELOST OM EEN FATSOENLIJK T-SHIRT TE KUNNEN KOPEN?

SDG 7 – HOEVEEL ENERGIE WORDT ER VERBRUIKT VOORDAT EEN T-SHIRT BIJ JOU IN DE KAST LIGT?

SDG 9 – HOE KAN DE TEXTIELKETEN CIRCULAIR WORDEN?

SDG 12 – WELKE FACILITEITEN BIEDT DE FABRIEK WAAR DIT

T-SHIRT IS GEMAAKT?

SDG 13 – HOEVEEL CO2-UITSTOOT VEROORZAAKT DE

PRODUCTIE VAN EEN T-SHIRT?

SDG 14 – HOE ZIET DE IMPACT VAN DE TEELT VAN KATOEN

ERUIT OP RIVIEREN EN ZEEEN?

SDG 10 – WELKE IMPACT HEEFT MIJN T-SHIRT OP ONGELIJKHEID IN DE WERELD?

SDG 11 – WELK EFFECT HEEFT HET TRANSPORTEREN VAN DE LAATSTE MODE OP DE SAMENLEVING?

SDG 16 – WELKE RECHTEN EN PLICHTEN HEB JIJ ALS CONSUMENT?

SDG 15 – HOE KAN EEN T-SHIRT POSITIEF BIJDRAGEN AAN HERSTEL VAN BIODIVERSITEIT?

SDG 17 – WIE ZOUDEN ER BETER MOETEN GAAN

SAMENWERKEN OM EEN T-SHIRT BETAALBAAR (BOVENSTE LAAG

VAN DE BRUIDSTAART M.B.T. ECONOMIE), EERLIJK (MIDDELSTE

LAAG M.B.T. SAMENLEVING) EN DUURZAAM (ONDERSTE LAAG�M.B.T. DRAAGKRACHT VAN DE AARDE) TE MAKEN?

Voorbeeld verbanden

Sensitivity: general

30 of 36

2. ENERGY OPDRACHT

Vorm tweetallen

Leg een verband tussen betaalbare en duurzaam energie en de volgende afzonderlijke SDG’s:

gezondheidszorg
onderwijs
economische groei
klimaat
leven op water en land

Gebruik het SDG Kompas (slide 31) om te zien waar elke SDG over gaat

Bespreek na 15 minuten met de klas jullie antwoorden. Wat valt jullie op?

Let op: bij een SDG kunnen vaak meerdere verbanden worden gelegd - er is dus geen goed of fout

Sensitivity: general

Voor de (gast)docent:

Deze oefening gaat over het ontdekken van de samenhang tussen de 17 doelen, m.a.w. over systeemdenken. �Vaak kan je op verschillende manieren antwoord geven, omdat je vanuit verschillende perspectieven kijkt. Een verband kan positief zijn (bijdragen aan de realisatie van een SDG) of juist negatief (afbreuk doen aan de realisatie van een SDG)...

TIPS VOOR DE DOCENT:

Heb je beperkt de tijd, dan kan je de ene helft van de klas bij SDG 1 laten starten en andere helft van de klas bij SDG 17. Een timer zetten en kijken waar iedereen eindigt.
Bij het nabespreken van de verbanden behandel je dan toch alle 17 SDG’s.
Je kunt een T-shirt meenemen en daar de antwoorden op laten schrijven. Of in groepjes voor de klas hun SDG’s laten vertellen.

Loop je vast?

In de volgende dia hebben we een aantal mogelijke voorbeeld verbanden gegeven.

31 of 36

SDG 4 – Zonder elektriciteit kan er geen kwalitatief onderwijs worden gegeven. Zo kunnen er geen digiborden of laptops worden gebruikt in scholen of is het te warm om les te geven als de airco niet aankan.

SDG 3 – Zonder elektriciteit is het bieden van goede gezondheidszorg onmogelijk. Zonder energie kunnen er geen monitoren lopen om o.a. iemand zijn hartslag mee te meten. Er kunnen geen operaties plaatsvinden met camera’s.

SDG 8 – Zonder elektriciteit is economische groei niet mogelijk, omdat er dan geen fabrieken kunnen draaien die producten produceren of er kunnen geen telefoons en computers gebruikt worden in kantoren zonder energie.

SDG 13 – Zonder duurzame energie kan klimaatverandering niet worden tegengegaan en dreigen de gevolgen alleen maar erger te worden. Ook moeten deze energiebronnen betaalbaar zijn, omdat mensen anders niet overschakelen en toch goedkopere alternatieven blijven gebruiken die broeikasgassen uitstoten.

SDG 14 – Als er geen duurzame energiebronnen worden gebruikt zal dit de oceanen laten opwarmen en de mariene biodiversiteit zal hierdoor afnemen.

SDG 15 –Als er biobrandstoffen gebruikt blijven worden om energie mee op te wekken zal er ontbossing plaatsvinden, waardoor er minder co2 kan worden opgenomen en de biodiversiteit op het land zal afnemen.

Voorbeelden van verbanden vanuit SDG 7: Duurzame energie

Sensitivity: general

32 of 36

Well done!!

Dank! Vragen?

Sensitivity: general

33 of 36

Extra opdracht: SDG Impactmeter

Hang de SDG-IMPACTMETER aan de muur van de klas

Ga in tweetallen onderzoeken wat er bij jullie op school al gebeurt rondom de SDG’s (ga de hele school door, kijk rond en vraag diverse mensen)

Plak ze met post-its op de impactmeter

Sensitivity: general

34 of 36

Plak post-its BOVEN en ONDER de ‘SDG IMPACTMETER’

Sensitivity: general

35 of 36

Voorbeeld van post-its plakken

Sensitivity: general

36 of 36

4. Loop individueel langs de muur en zet een turfstreepje op maximaal drie verschillende post-its.

5. Welke post-it heeft de meeste stemmen?

6. Maak als klas afspraken HOE jullie dit actie-idee concreet gaan maken

Start nu met meer impact bij jullie op school!

WAT KAN BETER?!

Welke actie-idee vind jij het best en wil je je voor inzetten?

Sensitivity: general