CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
VẬT LÝ 11
KHỞI ĐỘNG
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung: Gồm 5 câu hỏi ở mức độ nhận biết
Thời gian: 3 phút
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung: Gồm 5 câu hỏi ở mức độ nhận biết
Thời gian: 3 phút
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1A, 2D, 3A, 4C, 5C
E
G
A
B
C
D
F
I
K
t(s)
u(cm)
2
-2
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Quan sát hình vẽ, trả lời các câu hỏi sau:
2
4
6
E
G
A
B
C
D
F
I
K
t(s)
u(cm)
2
-2
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Quan sát hình vẽ, trả lời các câu hỏi sau:
2
4
6
Bài 9: SÓNG NGANG. SÓNG DỌC. SỰ TRUYỀN NĂNG LƯỢNG CỦA SÓNG CƠ
www.9slide.vn
www.9slide.vn
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Sóng ngang
II. Sóng dọc
III. Quá trình truyền năng lượng bởi sóng
IV. Sử dụng mô hình sóng để giải thích một số tính chất
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHẦN 1-2:
SÓNG NGANG, SÓNG DỌC
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
TN1: Nhận xét phương dao động của các phần tử trên lò xo và phương truyền sóng?
TN 2: Nhận xét phương dao động của các phần tử trên lò xo và phương truyền sóng?
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
TN1: Các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng.
TN2: Các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng.
- Sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền song.
Phương dao động
Phương truyền sóng
SÓNG NGANG
I
www.9slide.vn
www.9slide.vn
- Sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng.
Phương dao động
Phương truyền sóng
SÓNG DỌC
I
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Câu 1: Điểm giống và khác nhau giữa sóng dọc và sóng ngang là gì?
Câu 2: Lấy ví dụ về sóng dọc và sóng ngang trong thực tiễn.
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Câu 1: So sánh sóng dọc và sóng ngang
| Sóng dọc | Sóng ngang |
Giống nhau | Đều là sự lan truyền dao động trong môi trường vật chất. | |
Khác nhau | Có phương dao động của các phần tử môi trường trùng với phương truyền sóng. | Có phương dao động của các phần tử môi trường vuông góc với phương truyền sóng. |
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Câu 2: Ví dụ về sóng dọc và sóng ngang trong thực tiễn:
Sóng âm khi truyền trong không khí hay trong chất lỏng là sóng dọc.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Câu 2: Ví dụ về sóng dọc và sóng ngang trong thực tiễn:
Sóng truyền trên mặt nước là sóng ngang.
Lưu ý: Sóng cơ (sóng dọc và sóng ngang) không truyền được trong chân không.
www.9slide.vn
www.9slide.vn
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu 1: Sóng trong đó các phần tử môi trường dao
động theo phương vuông góc với phương
truyền sóng gọi là
Sóng âm
Sóng ánh sáng
Sóng ngang
Sóng dọc
B
D
A
C
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu hỏi 2:
Sóng cơ không truyền được trong:
Kim loại
Nước
Chân không
Không khí
B
D
A
C
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu hỏi 3: Để phân biệt sóng ngang
và sóng dọc người ta dựa vào.
phương dao động và tốc
độ truyền sóng.
tốc độ truyền
sóng và bước sóng.
phương dao động và phương
truyền sóng.
phương truyền sóng
và tần số sóng.
B
D
A
C
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu hỏi 4: Sóng dọc là sóng trong đó phương
dao động (của các phần tử môi trường)
Theo phương dọc
Không dao động
trùng với
phương truyền.
Theo phương
ngang
B
D
A
C
Bắt đầu
PHẦN 3:
QUÁ TRÌNH TRUYỀN NĂNG LƯỢNG BỞI SÓNG
www.9slide.vn
www.9slide.vn
THẢO LUẬN NHÓM
Nhiệm vụ:
Hoàn thành phiếu học tập số 3
Thời gian:
5 phút
www.9slide.vn
www.9slide.vn
Trong quá trình quả bóng nhựa chuyển động thì bóng truyền đi theo sóng nước hay dao động tại chỗ? Có điểm gì cần lưu ý trong quá trình sóng truyền đi và chiều truyền sóng như thế nào?
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Câu 1: Trong quá trình quả bóng nhựa chuyển động thì bóng truyền đi theo sóng nước hay dao động tại chỗ? Có điểm gì cần lưu ý trong quá trình sóng truyền đi?
Câu 2: Lấy ví dụ trong thực tế chứng tỏ sóng truyền năng lượng.
www.9slide.vn
www.9slide.vn
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Câu 1: Trong quá trình quả bóng nhựa chuyển động thì bóng truyền đi theo sóng nước hay dao động tại chỗ? Có điểm gì cần lưu ý trong quá trình sóng truyền đi?
+ Các phân tử nước chỉ dao động tại chỗ, quanh vị trí cân bằng của nó chứ không chuyển động theo sóng. Điều đó chứng tỏ sóng mang năng lượng chứ không mang các phân tử nước đi theo.
+ Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng.
Trả lời
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Câu 2: Lấy ví dụ trong thực tế chứng tỏ sóng truyền năng lượng.
Sóng địa chấn được phát ra từ một vị trí khởi nguồn của động đất, nhà cửa, công trình ở những vị trí cách xa tâm chấn vẫn có thể bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy sóng địa chấn mang năng lượng và năng lượng này được truyền trong không gian dưới dạng sóng.
Trả lời
- Các phân tử nước chỉ dao động tại chỗ, quanh vị trí cân bằng của nó chứ không chuyển động theo sóng. Điều đó chứng tỏ sóng mang năng lượng chứ không mang các phân tử nước đi theo.
- Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng.
QUÁ TRÌNH TRUYỀN NĂNG LƯỢNG BỞI SÓNG
III
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHẦN 4:
SỬ DỤNG MÔ HÌNH SÓNG ĐỂ GIẢI THÍCH MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ÂM
www.9slide.vn
www.9slide.vn
+ Nguồn sóng là nguồn năng lượng. Sóng mang năng lượng của nguồn đến mọi nơi trên phương truyền sóng.
+ Mọi sóng mang năng lượng đi xa mà không mang các phần tử vật chất đi cùng. Đó là điểm khác biệt căn bản giữa chuyển động của sóng và chuyển động của hạt.
SỬ DỤNG MÔ HÌNH SÓNG ĐỂ GIẢI THÍCH MỘT SỐ TÍNH CHẤT ÂM
IV
www.9slide.vn
www.9slide.vn
Công nghệ khai thác năng lượng sóng biển, nhằm góp phần hạn chế tối đa sự phát thải khí CO2 vào môi trường sống. Nhiều quốc gia đã có nhà máy điện dùng năng lượng sóng biển. Việc này có thể áp dụng tốt ở vùng biển nước ta, theo số liệu khảo sát của Viện Năng lượng, Viện Khoa hoc, công nghệ Việt Nam. Sóng biển tạo ra nguồn năng lượng vô tận. Các kết quả tính toán cho thấy năng lượng sóng dọc dải ven bờ của nước ta rất phong phú. Dòng năng lượng trung bình yếu nhất đạt 15kW/m; mạnh nhất 30kW/m. Cụ thể vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, vịnh Gành Rái, Bà Rịa - Vũng Tàu hội tụ đủ ba yếu tố: Mật độ năng lượng GWh/km2; tiềm năng GWh; hiệu suất GWh/km. Đủ điều kiện để xây dựng nhà máy thủy điện thủy triều. Đã có nhiều nước trên thế giới đang khai thác nguồn năng lượng sạch này góp phần tích cực, mục đích giảm phát thải CO2 bằng các công nghệ thiết bị dưới đây:
www.9slide.vn
www.9slide.vn
Trạm điện sóng biển đầu tiên tại Hawaii.
Trạm điện sóng biển tại Na Uy.
www.9slide.vn
www.9slide.vn
Đan Mạch đã cho ra đời thiết bị Wavestar sử dụng sóng biển để tạo ra năng lượng.
www.9slide.vn
www.9slide.vn
HỆ THỐNG KHAI THÁC NĂNG LƯỢNG ĐIỆN TỪ SÓNG BIỂN CỦA AUSTRALIA
www.9slide.vn
www.9slide.vn
CÔNG NGHỆ “BIẾN” SÓNG BIỂN THÀNH ĐIỆN NĂNG Ở ISRAEL
www.9slide.vn
www.9slide.vn
LUYỆN TẬP
VẬN DỤNG
Game show
Cả lớp chia làm 8 nhóm. HS của mỗi nhóm ghi câu trả lời cho hình 9.4 từ phiếu học tập số 4, sau đó thảo luận, thống nhất ghi kết quả vào chính giữa “khăn trải bàn”.
THẢO LUẬN NHÓM
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Quan sát hình 9.4 mô tả biên độ và tần số của âm qua dao động kí để trả lời các câu hỏi sau:
- Ở hình 9.4a loa phát ra âm có chu kì bằng bao nhiêu?
So với hình 9.4a:
- Ở hình nào biên độ âm lớn hơn nhưng tần số không thay đổi?
- Ở hình nào tần số âm giảm nhưng không giảm biên độ?
- Ở hình nào biên độ âm giảm nhưng không giảm tần số?
www.9slide.vn
www.9slide.vn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Hình 9.4a loa phát ra âm có chu kì bằng 2,67 ms
Hình 9.4b có biên độ âm lớn hơn nhưng tần số không thay đổi;
Hình 9.4e có tần số âm giảm nhưng không giảm biên độ;
Hình 9.4c có biên độ giảm nhưng không giảm tần số.
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Nhiệm vụ:
Hoàn thành phiếu học tập số 5
Thời gian:
5 phút
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Câu 1: Hình 9.2 cho thấy hình ảnh sóng truyền trên lò xo
a) Sóng đã truyền được bao nhiêu bước sóng?
b) Trong các điểm X, Y, Z điểm nào là điểm chưa dao động?
Câu 2: Dải tần số mà một học sinh có thể nghe thấy từ 30 Hz đến 16000 Hz. Tốc độ truyền âm trong không khí là 330 m/s. Tính bước sóng ngắn nhất của âm thanh trong không khí mà bạn học sinh đó nghe được.
Câu 1: Hình 9.2 cho thấy hình ảnh sóng truyền trên lò xo
a) Sóng đã truyền được bao nhiêu bước sóng?
b) Trong các điểm X, Y, Z điểm nào là điểm chưa dao động?
Trả lời
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Câu 2: Dải tần số mà một học sinh có thể nghe thấy từ 30 Hz đến 16000 Hz. Tốc độ truyền âm trong không khí là 330 m/s. Tính bước sóng ngắn nhất của âm thanh trong không khí mà bạn học sinh đó nghe được.
Dải tần số mà HS có thể nghe thấy là từ 30Hz đến 16000Hz, nên bước sóng ngắn nhất của âm thanh trong không khí mà bạn học sinh đó nghe được ở tần số 16000Hz
Trả lời
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu hỏi 1: Sóng âm nghe được có tần số
nằm trong khoảng
25000 Hz = 40000 Hz
trên 20000Hz.
20 Hz - 20000Hz.
Dưới 16 Hz
B
D
A
C
Bắt đầu
Q Select
Q Wrong
Q Right
Câu hỏi 2: Quá trình truyền sóng
là quá trình truyền
Tần số sóng
Phần tử vật chất
Năng lượng
Tốc độ sóng
B
D
A
C
Bắt đầu
50/50
1.Học tập
2. tìm kiếm
3. Hành động
-> Học lí thuyết
Nhiệm vụ sau bài học
Vẽ sơ đồ tư duy bài học
Thảo luận với giáo viên và bạn bè về Sơ đồ tư duy
4. Thảo luận
www.9slide.vn
www.9slide.vn
THANK YOU!