Dijital Yerliler ve Sanal Kütüphaneler: Bilgi Hizmetleri Sağlayan Kurumları Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1Z4DHBiFVueIuN5QMmpb4q_iFN82z0JJyc3a9KyWDv68/edit?usp=sharing
Bu sunum Tonta (2009)’dan alınmış, bazı slaytlarda güncellemeler yapılmıştır.
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
1
Plan
2
Dijital Vatandaşlık Testi
0-1
2-7
11-12
Fosiller
Göçmenler
Yerliler
8-10
Sonradan vatandaşlığa kabul edilenler
Kaynak: Fred Stein, Digital Immigrants, Digital Natives and the Information Age
3
Dijital Vatandaşlık
Kaynak: SetBC, Digital Citizenship
4
Dijital Yerliler
5
Dijital Göçmenler
6
Dijital Göçmenler – Dijital Yerliler
7
Dijital Göçmenler
E-posta/adi posta kavramıyla mücadele halinde; Wiki veya blog’lar hakkında hiçbir fikri yok
Dijital göçmen-dijital yerli spektrumunda neredesiniz?
Akıllı telefon herşey=
Dijital Yerli
Kaynak: Fred Stein, Digital Immigrants, Digital Natives and the Information Age
Sürekli ağa bağlı!
…tamamen bağlı
…tamamen dijital
…birden çok görevi yapabilir
…tamamen gezgin (veri, görüntü, ses)
DY “Bağlantılı olma”yı varsayar ve gerektirir
Anlık isteklere cevap verirler
Mobil yazılım kullanırlar
7
X Kuşağı
Y Kuşağı
Z Kuşağı
8
Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler
http://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20-%20Digital
%20Natives,%20Digital%20Immigrants%20-%20Part1.pdf
http://d.scribd.com/docs/25yfw2gwramobinjk3vt.pdf
Different kinds of experiences lead to different brain structures.
-Dr. Bruce D. Berry, Baylor College of Medicine
“Children raised with the computer “think differently from the rest of us. They develop hypertext minds. They leap around. It’s as though their cognitive structures were parallel, not sequential.” . . . “Linear thought processes that dominate educational systems now can actually retard
learning for brains developed through game and Web-surfing processes
on the computer.”
9
Google Bizi Aptallaştırıyor mu?
“Web’den ya da basılı uzunca bir makaleyi okuma ve anlama yeteneğimi hemen hemen tamamen kaybettim.”
Bruce Freedman
10
Kütüphane Nerede?
D. Kohl, Where's the library? (Editorial), The Journal of Academic Librarianship 32 (2) (2006), pp. 117–118.
11
Kütüp-Uzay (Okuyun)
12
Second Life
13
Second Life
14
Second Life “Bilgi Adası”
15
Second Life “Bilgi Adası” Dermeleri
16
Second Life Referans Hizmeti
17
Second Life Çatalhöyük Adası
Second Life ilk yaşamın yerine geçmez.
18
Kütüphaneler: Sanal Güzergâhlar
«...Biraz önce sözünü ettiğimiz dijital yerlilerin yaşamı çok farklı. Onlar bir yere gidip ziyaret etmekten hoşlanmıyor, her şeyin kendi bulundukları yere gelmesini bekliyorlar. »
19
Sosyal Ağlar Yeni Web Portal’ları
20
Web 2.0 Nedir?
Source: http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
«Web 2.0’ın en önemli özellikleri kullanıcı katılımı yoluyla bir ortak akıl, dinamik içerik yaratmak ve kullanıcılara sonsuz bir özgürlük, açıklık sağlayarak, bir şekilde onların yarattığı içeriği mevcut içerikle birleştirmek.»
21
Web 2.0 Tanımı
Kaynak: http://en.wikipedia.org/wiki/Web_2.0
22
Web 2.0 Özellikleri
Kaynak: O’Reilly (2005); http://en.wikipedia.org/wiki/Web_2.0
23
Bilgi Edinme Platformu Olarak Web
Kaynak http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html
24
Kullanıcı katılımlı içerik
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
. . .when CNN saw the image it moved quickly to confirm with Dutch officials that a crash had happened. "Within minutes we were reporting on the story. We then confirmed with the Twitter user that
the image was theirs and took it to air. "This proves that social networking sites can be a real asset in covering breaking news and gathering eyewitness accounts but the web should always be treated with extreme caution," Barnett said.
25
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
26
27
Web 2.0 + Library = Library 2.0 (Miller, 2005)
2009:
«Web 2.0 özelliklerinin kütüphaneyle birleşmesi Library 2.0’ı yarattı. Bu, kütüphane dünyasındaki hizmetlerin ve kaynakların bir şekilde kullanıcı katılımı yoluyla zenginleştirilmesi, kullanıcıların daha fazla geribildirim vermelerine imkân sağlanması anlamına geliyor. Burada artık her zaman teyakkuz durumunda olan kütüphanelerden, yani haftada 7 gün 24 saat, sürekli bu hizmetlerin sunulduğu bir sistemden; kullanıcı merkezli, kullanıcıların girdiği içeriği kabullenen ve onu kendi sistemiyle ilişkilendiren bir ortamdan söz ediyoruz=> Yani “Kullanıcı 2.0” ...»
Source: http://en.wikipedia.org/wiki/Library_2.0
28
Library 2.0
“... libraries can be “present” wherever their users happen to be.”
29
“... libraries can be “present” wherever their users happen to be”: Mobil uyumlu Web hizmetleri ve mobil uygulamalar
2009
2016
2019
30
Kaynak: http://www.flickr.com/photos/42538191@N00/113222147/
Bilgi Edinme Platformu olarak Library 2.0
31
Library 2.0’de kullanılan Web 2.0 teknolojileri
Source: Mahmood & Richardson Jr, 2011
Okuyun:
32
Yeni bilgi ekosistemi: Kullanıcı ve Kütüphane Çevreleri İç İçe
Kaynak: http://orweblog.oclc.org/archives/001556.html
« Şöyle bir resim görünüyor karşımızda: “Tüketici ortamları” diye anılan, kullanıcıların sosyal yaşamında, iş yaşamında ya da sadece eğlence amaçlı kullandığı ortamlar söz konusu. Ağ düzeninde bir yanda kişisel iş akışı, bütünleşik yerel kullanıcıların ortamları, kütüphanenin web’i, kaynak kullanımı, kurumsal kaynakların kullanımı, öğrenim-yönetim sistemleri gibi portallar, bir yanda da kütüphanenin bir şekilde kendi yönettiği, para vererek veya lisanslandırarak satın aldığı kaynaklar yer alıyor. Kullanıcının talebi bir yerden diğerine kolayca geçebilmek. Bugün çoğu kullanıcı belki de o kaynaklara Google aracılığıyla eriştiğini zannederken, arka planda kütüphane bunların parasını ödüyor. »
33
Library 4.0 ?!
2019:
34
The Horizon Report (Library Edition, 2009)
http://net.educause.edu/ir/library/pdf/CSD5612.pdf
The Horizon Report (Library Edition, 2017)
35
36
2009 yılında WorldCat, bir Facebook
uygulaması yaratarak kullanıcıların, kendi
Facebook hesaplarından ayrılmadan ve
kütüphane web sayfası kullanmadan katalog
araması yapmasına, katalog kayıtlarını
düzenlemesine ve paylaşmasına izin vermişti...
Kullanıcı 2.0: İçeriğe katkı
What is WorldCat? WorldCat is the world's largest network of library content and services. WorldCat libraries are dedicated to providing access to their resources on the Web, where most people start their search for information. |
What am I searching?
WorldCat.org lets you search the collections of libraries in your community and thousands more around the world. WorldCat grows every day thanks to the efforts of librarians and other information professionals.
37
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
WorldCat tavsiyeleri
Herkes OCLC WorldCat hesabı açabilir
38
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
OCLC WorldCat kataloğunda “search engines”
39
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
OCLC WorldCat kataloğunda “tonta”
40
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kitabın bulunduğu kütüphaneler
41
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Farklı atıf stillerine göre kitabın gösterimi
42
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kaydın Endote’a aktarılması
43
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kullanıcının yarattığı listelere kaydedilmesi
44
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Paylaşım
45
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kayıtlı kullanıcılar kendi “tag”lerini ekleyebilirler
OCLC WorldCat kullanıcıların eklediği bilgiler . . . Tag’ler
46
. . . Eklenen “tag”ler OCLC WorldCat kaydının bir parçası oluyor
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Eklenen tag’ler
47
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Not
OCLC WorldCat kullanıcının eklediği Notlar
48
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
. . . Notlar kaydın bir parçası oluyor
İçindekiler eklenebilir
49
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
İçindekiler
(kes-yapıştır ile)
Kullanıcı tarafından eklenen İçindekiler sayfası . . .
50
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
. . . İçindekiler kaydın bir parçası oluyor
51
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kitap eleştirisi
Kayda kitap eleştirisi eklenebilir
52
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Türk Kütüphaneciliği’nde çıkan eleştirinin URL adresi
Eleştirinin URL adresi
53
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Diğer kitaplar
OCLC WorldCat’te yazarın diğer kitapları
54
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Ortak yazarlar
55
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
OCLC WorldCat kitaplarla sınırlı değil
Dergi makalesi
Internet kaynakları
56
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kayıt işaretlenebilir ve paylaşılabilir
57
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Sosyal işaretleme sistemleri
58
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Google Bookmark
Google Bookmark olarak eklenebilir
59
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
bookmark delicious üzerinde kaydedilebilir
60
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
http://delicious.com/ytonta
61
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Kayıt Facebook hesabınızdaki duvarınızda. . .
62
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
. . . Açıklayıcı bir notla birlikte yayımlanabilir. . .
63
45. Kütüphane Haftası, 3 Nisan 2009, İstanbul
Böylece kullanıcının Facebook arkadaş listesindeki
herkes bu notu görebilir
64
Yakınsama Olgusu
65
Kütüphanelerde Yakınsama
66
Bilgi Yönetimi Eğitiminde Yakınsama
67
Kütüphaneleri Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?
68
http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-belgrade-2008-full-text-son.pdf
http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-lcats-2008.pdf
69
Yaşar Tonta, Dijital yerliler ve sanal kütüphaneler: Bilgi hizmetleri sağlayan kuruluşları nasıl bir gelecek bekliyor? (konferans). 45. Kütüphane Haftası. 3 Nisan 2009, Osmanlı Bankası Müzesi ve Araştırma Merkezi, İstanbul.
Ayr. Bkz. sunum içinde atıf verilen tüm çalışmalar / web sayfaları!
70