1 of 21

1

1.1 Η εποχή του Αυγούστου (27 π.Χ.-14 μ.Χ.)

Μπακάλης Κώστας: history-logotexnia.blogspot.com

2 of 21

2

Η πιο σημαντική προσωπικότητα της περιόδου αυτής είναι ο Γάιος Ioύλιος Καίσαρας (100–44 π.Χ.). Έπειτα από αρκετές στρατιωτικές επιτυχίες ενάντια στους Γαλάτες αλλά και στους Ρωμαίους ανταγωνιστές του, ο Καίσαρας συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλες σχεδόν τις εξουσίες, ορίστηκε ισόβιος δήμαρχος και ισόβιος δικτάτορας. Τελικά δολοφονήθηκε από ομάδα αντιπάλων του το Μάρτιο του 44 π.Χ.

Ο Οκταβιανός, ανιψιός και θετός γιος του Ιούλιου Καίσαρα, που αργότερα πήρε τον τίτλο Αύγουστος με τον οποίο έγινε γνωστός. Απέκτησε τον απόλυτο έλεγχο του κράτους, αφού νίκησε στη ναυμαχία στο Άκτιο το 31 π.Χ. τον ανταγωνιστή του Αντώνιο και την Κλεοπάτρα, βασίλισσα του τελευταίου ελληνικού βασιλείου των Πτολεμαίων (Αίγυπτος).

Μαρμάρινο άγαλμα του Οκταβιανού (Αύγουστου), 15 π.Χ. Βατικανό, Μουσεία

Βατικανού.

Μαρμάρινη προτομή του Ιούλιου Καίσαρα. Ρώμη (Ιταλία), Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο.

3 of 21

3

Η ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας.

  • Πώς ο Οκταβιανός ισχυροποίησε την κεντρική εξουσία χωρίς να προκαλέσει τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων;
  • Ποια είναι η χρονολογία της εποχής του Αυγούστου;

Η εποχή του Αυγούστου εκτείνεται από το 27 π.Χ. έως το 14 μ.Χ.

  • Ποιο ήταν το βασικό χαρακτηριστικό της περιόδου αυτής;

Η ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας.

  • Ποια γεγονότα προηγήθηκαν και ποια ήταν η κατάσταση του ρωμαϊκού κόσμου;

Μετά τη ναυμαχία στο Άκτιο, ο ρωμαϊκός κόσμος, κουρασμένος από τους συνεχείς εμφύλιους πολέμους, προσέβλεπε 🠞 στην επικράτηση της ειρήνης και της τάξης.

  • Πώς αντέδρασε ο Οκταβιανός στην κατάσταση αυτή;

Ο Οκταβιανός, άνθρωπος με πολιτική οξυδέρκεια,

      • κατανόησε τα μηνύματα της εποχής και οργάνωσε την πολιτεία σε νέες βάσεις.
  • Ποια θεωρήθηκε αναγκαία προϋπόθεση για ειρήνη και ασφάλεια;

Μόνο η ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας μπορούσε να φέρει

      • την ειρήνη και την ασφάλεια στη ρωμαϊκή οικουμένη.
  • Πώς σεβάστηκε τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων;

Δεν θέλησε να ενοχλήσει τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων

      • και δεν δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.
  • Πώς απέκτησε τελικά τις εξουσίες;

Άφησε τη σύγκλητο και το λαό να του προσφέρουν όλα τα άλλα αξιώματα,

      • τα οποία μέχρι τότε κάποιος μπορούσε να αποσπάσει μόνο με την ψήφο του λαού.

4 of 21

4

Η ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας.

  • Πώς ο Οκταβιανός ισχυροποίησε την κεντρική εξουσία χωρίς να προκαλέσει τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων;
  • Ποια είναι η χρονολογία της εποχής του Αυγούστου;

Η εποχή του Αυγούστου εκτείνεται από το 27 π.Χ. έως το 14 μ.Χ.

  • Ποιο ήταν το βασικό χαρακτηριστικό της περιόδου αυτής;

Η ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας.

  • Ποια γεγονότα προηγήθηκαν και ποια ήταν η κατάσταση του ρωμαϊκού κόσμου;

Μετά τη ναυμαχία στο Άκτιο, ο ρωμαϊκός κόσμος, κουρασμένος από τους συνεχείς εμφύλιους πολέμους, προσέβλεπε 🠞 στην επικράτηση της ειρήνης και της τάξης.

  • Πώς αντέδρασε ο Οκταβιανός στην κατάσταση αυτή;

Ο Οκταβιανός, άνθρωπος με πολιτική οξυδέρκεια,

      • κατανόησε τα μηνύματα της εποχής και οργάνωσε την πολιτεία σε νέες βάσεις.
  • Ποια θεωρήθηκε αναγκαία προϋπόθεση για ειρήνη και ασφάλεια;

Μόνο η ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας μπορούσε να φέρει

      • την ειρήνη και την ασφάλεια στη ρωμαϊκή οικουμένη.
  • Πώς σεβάστηκε τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων;

Δεν θέλησε να ενοχλήσει τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων

      • και δεν δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.
  • Πώς απέκτησε τελικά τις εξουσίες;

Άφησε τη σύγκλητο και το λαό να του προσφέρουν όλα τα άλλα αξιώματα,

      • τα οποία μέχρι τότε κάποιος μπορούσε να αποσπάσει μόνο με την ψήφο του λαού.

5 of 21

5

  • Πώς ο Οκταβιανός νομιμοποίησε την απόλυτη μοναρχία του χρησιμοποιώντας τους τίτλους και τα καθήκοντα της παλιάς ρωμαϊκής πολιτείας;

Ποια αξιώματα συγκεντρώθηκαν στο πρόσωπό του;

Συγκεντρώθηκαν τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας:

    • του υπάτου
    • του ανθυπάτου
    • του δημάρχου
    • του ιμπεράτορα (ανώτατου στρατιωτικού αρχηγού)
    • του πρώτου πολίτη του κράτους (princeps)
    • του «μεγίστου αρχιερέως» (pontifex maximus), δηλαδή του ανώτατου θρησκευτικού άρχοντα

Πώς αντιμετώπισε το γεγονός ότι δεν μπορούσε να ασκεί μόνος του όλες τις εξουσίες;

Δημιούργησε ένα συμβουλευτικό σώμα,

      • το συμβούλιο του αυτοκράτορα, που τον βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας.

Ποια μέθοδο εξουσίας ακολούθησε;

Απέφυγε τις αυταρχικές μεθόδους και ακολούθησε συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας.

Ποια ήταν η πραγματική κατάσταση της εξουσίας;

Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε σχεδόν όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του, όπως συνέβαινε άλλοτε με τους βασιλείς.

Τι συνέβη όταν προσποιήθηκε ότι θα παραιτηθεί;

Όταν προσποιήθηκε ότι ήθελε να αποχωρήσει από την εξουσία και να παραιτηθεί από τα αξιώματά του,

      • η σύγκλητος τον παρακάλεσε να παραμείνει.

Ποιον τίτλο του απέδωσαν;

Τον αναγόρευσαν σε Αύγουστο, αποδίδοντάς του τον τίτλο του σεβαστού και αναγνωρίζοντάς του θεϊκές ιδιότητες.

Ποιο είναι το ουσιαστικό συμπέρασμα των αλλαγών;

Με τις αλλαγές αυτές ουσιαστικά είχε καταλυθεί το δημοκρατικό πολίτευμα, χωρίς να δημιουργηθεί η παραμικρή αντίδραση.

6 of 21

6

  • Πώς ο Οκταβιανός νομιμοποίησε την απόλυτη μοναρχία του χρησιμοποιώντας τους τίτλους και τα καθήκοντα της παλιάς ρωμαϊκής πολιτείας;

Ποια αξιώματα συγκεντρώθηκαν στο πρόσωπό του;

Συγκεντρώθηκαν τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας:

    • του υπάτου
    • του ανθυπάτου
    • του δημάρχου
    • του ιμπεράτορα (ανώτατου στρατιωτικού αρχηγού)
    • του πρώτου πολίτη του κράτους (princeps)
    • του «μεγίστου αρχιερέως» (pontifex maximus), δηλαδή του ανώτατου θρησκευτικού άρχοντα

Πώς αντιμετώπισε το γεγονός ότι δεν μπορούσε να ασκεί μόνος του όλες τις εξουσίες;

Δημιούργησε ένα συμβουλευτικό σώμα,

      • το συμβούλιο του αυτοκράτορα, που τον βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας.

Ποια μέθοδο εξουσίας ακολούθησε;

Απέφυγε τις αυταρχικές μεθόδους και ακολούθησε συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας.

Ποια ήταν η πραγματική κατάσταση της εξουσίας;

Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε σχεδόν όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του, όπως συνέβαινε άλλοτε με τους βασιλείς.

Τι συνέβη όταν προσποιήθηκε ότι θα παραιτηθεί;

Όταν προσποιήθηκε ότι ήθελε να αποχωρήσει από την εξουσία και να παραιτηθεί από τα αξιώματά του,

      • η σύγκλητος τον παρακάλεσε να παραμείνει.

Ποιον τίτλο του απέδωσαν;

Τον αναγόρευσαν σε Αύγουστο, αποδίδοντάς του τον τίτλο του σεβαστού και αναγνωρίζοντάς του θεϊκές ιδιότητες.

Ποιο είναι το ουσιαστικό συμπέρασμα των αλλαγών;

Με τις αλλαγές αυτές ουσιαστικά είχε καταλυθεί το δημοκρατικό πολίτευμα, χωρίς να δημιουργηθεί η παραμικρή αντίδραση.

7 of 21

7

Τομέας

Διοίκηση & Διαχείριση

Ρόλος του Οκταβιανού

Κεντρική Εξουσία

Οκταβιανός Αύγουστος

Υψηλή εποπτεία:

Διοίκηση κράτους, εξωτερική πολιτική, στρατιωτικά ζητήματα.

Επιμέρους Θέματα

Δημόσιοι άνδρες

(Συγκλητικοί & Ιππείς)

Καθορισμός προϋποθέσεων: Θέτει αυστηρά κριτήρια:

  1. ηθική ακεραιότητα,
  2. η εκπλήρωση στρατιωτικής υπηρεσίας
  3. και η μεγάλη περιουσία..

Παραμεθόριες / Προβληματικές Επαρχίες

Στρατιωτικοί Διοικητές

Άμεσος διορισμός:

Ο ίδιος επιλέγει τους διοικητές.

Υπόλοιπες Επαρχίες/ Ειρηνικές

Ανθύπατοι (Σύγκλητος)

Έμμεσος έλεγχος:

Η Σύγκλητος διορίζει τους ανθύπατους.

Πώς άσκησε την εκτελεστική εξουσία;

Μέσω διοικητικών αξιωματούχων που σταδιοδρομούσαν ως επαγγελματίες υπάλληλοι, δημιουργώντας έτσι μια αυτοκρατορική υπαλληλία.

Ποια μέτρα έλαβε για τη γεωργία και την κοινωνία;

Με μια σειρά μέτρων συνέβαλε:

στην αναγέννηση της γεωργίας στην επαναφορά των παλαιών αυστηρών ηθών

Τι έκανε για τη Ρώμη;

Φρόντισε για τον εξωραϊσμό της Ρώμης με την κατασκευή οικοδομημάτων που λάμπρυναν το έργο του.

  • Ο Οκταβιανός φαίνεται να είναι γενναιόδωρος: μοιράζεται τη διοίκηση των επαρχιών με τη Σύγκλητο και αναθέτει σημαντικά θέματα σε δημόσιους άνδρες. Ωστόσο, παρατηρώντας τον πίνακα, μπορείτε να εντοπίσετε πού κρύβεται η "παγίδα";
  • Αν η Σύγκλητος διοικεί μόνο τις ήσυχες επαρχίες και ο Οκταβιανός όλες τις επαρχίες με στρατό, ποιος έχει στην πραγματικότητα τον τελευταίο λόγο αν υπάρξει διαφωνία;
  • Τι διατήρησε στη διοίκηση ο ίδιος; Σε ποιους ανέθεσε επιμέρους θέματα; Ποιες προϋποθέσεις έθεσε για την είσοδο στις δύο προνομιούχες τάξεις; Πώς διαχειρίστηκε τη διοίκηση των επαρχιών και την εκτελεστική εξουσία;

8 of 21

8

Από τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ. οι ρωμαϊκές επαρχίες χωρίζονταν στις αυτοκρατορικές επαρχίες, οι οποίες ελέγχονταν απ’ ευθείας από τον αυτοκράτορα, και στις συγκλητικές επαρχίες που ελέγχονταν από τη Σύγκλητο. Πηγή: museduc

ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ

9 of 21

9

Επειδή κι ο Οκταβιανός αν ζούσε σήμερα, μετά από τόση διοικητική οργάνωση, θα χρειαζόταν ένα μπαγλαμαδάκι...

Επειδή τόση ώρα μιλάμε για τον Αύγουστο που οργάνωσε επαρχίες, στρατούς και συγκλητικούς, ας πάμε σε έναν Αύγουστο που το μόνο που οργάνωσε ήταν... ο καημός μας. Για να μην "ματώσουν" τα μάτια μας από τις σημειώσεις, ας ακούσουμε πώς ματώνει μια καρδιά (χωρίς να χρειαστεί να την διορίσει ο Οκταβιανός σε κάποια παραμεθόριο επαρχία)!

Μα γιατί το τραγούδι να `ναι λυπητερόμε μιας θαρρείς κι απ’ την καρδιά μου ξέκοψεκι αυτή τη στιγμή που πλημμυρίζω χαράανέβηκε ως τα χείλη μου και με `πνιξεφυλάξου για το τέλος θα μου πεις��Σ’ αγαπάω μα δεν έχω μιλιά να στο πωκι αυτό είναι ένας καημός αβάσταχτοςλιώνω στον πόνο γιατί νιώθω κι εγώο δρόμος που τραβάμε είναι αδιάβατοςκουράγιο θα περάσει θα μου πεις��Πώς μπορώ να ξεχάσω τα λυτά της μαλλιάτην άμμο που σαν καταρράχτης έλουζεκαθώς έσκυβε πάνω μου χιλιάδες φιλιάδιαμάντια που απλόχερα μου χάριζεθα πάω κι ας μου βγει και σε κακό��Σε ποιαν έκσταση απάνω σε χορό μαγικόμπορεί ένα τέτοιο πλάσμα να γεννήθηκεαπό ποιο μακρινό αστέρι είναι το φωςπου μες τα δυο της μάτια πήγε κρύφτηκεκι εγώ ο τυχερός που το `χει δει��Μες το βλέμμα της ένας τόσο δα ουρανόςαστράφτει συννεφιάζει αναδιπλώνεταιμα σαν πέφτει η νύχτα πλημμυρίζει με φωςφεγγάρι αυγουστιάτικο υψώνεταικαι φέγγει από μέσα η φυλακή��Πώς μπορώ να ξεχάσω τα λυτά της μαλλιάτην άμμο που σαν καταρράχτης έλουζεκαθώς έσκυβε πάνω μου χιλιάδες φιλιάδιαμάντια που απλόχερα μου χάριζεθα πάω κι ας μου βγει και σε κακό

https://stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=151

Αύγουστος – 1984

Στίχοι, Μουσική:  Νίκος Παπάζογλου

10 of 21

10

Το πολίτευμα και οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις.

Μαρμάρινη προτομή του Οκταβιανού (Αύγουστου).

Ρώμη (Ιταλία), Μουσείο Καπιτωλίου.

11 of 21

11

  • Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του πολιτεύματος που ονομάστηκε Ηγεμονία (Principatus);

Ο Αύγουστος συγκέντρωσε βαθμιαία όλες τις εξουσίες στο πρόσωπο του εγκαθιδρύοντας μια μορφή μοναρχικού πολιτεύματος.

    • Αυτή η μορφή του πολιτεύματος ονομάστηκε Ηγεμονία (Principatus) από τον τίτλο του πρώτου πολίτη (princeps).

Το νέο πολιτειακό καθεστώς που διαμόρφωσε ο Αύγουστος έδινε το δικαίωμα στον πρώτο πολίτη (princeps) να δρα ως βασιλιάς. Εντούτοις, εμπλέκονταν και άλλες δυνάμεις στην άσκηση της εξουσίας,

    • όπως η σύγκλητος ή ο στρατός. Πολλές φορές παρενέβαιναν δραστικά στη διοίκηση της αυτοκρατορίας,
        • όταν ο αυτοκράτορας δε διακρινόταν για τις ικανότητές του.
  • Ποια ήταν η σχέση του πρώτου πολίτη με τη σύγκλητο στο πολίτευμα του Principatus;

Το πολίτευμα του Principatus ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών με παράγοντες λειτουργίας

❶τον πρώτο πολίτη και ❷ τη σύγκλητο.

Οι αρμοδιότητες όμως των δύο αυτών πολιτειακών παραγόντων δεν ήταν με σαφήνεια καθορισμένες,

          • γεγονός που δημιουργούσε προστριβές.

  • Πώς ρυθμιζόταν το ζήτημα της διαδοχής;

Το θέμα εξάλλου της διαδοχής δεν ήταν θεσμοθετημένο.

    • Η κληρονομική διαδοχή ήταν αντίθετη με τη δημοκρατική παράδοση,
      • σύμφωνα με την οποία οι εξουσίες αποκτούνταν με την ψήφο του λαού.
    • Στην αρχή από σεβασμό στο πρόσωπο του αυτοκράτορα ο διάδοχος οριζόταν
      • από τον ίδιο, ενόσω ζούσε, ή ήταν κάποιος από τους συγγενείς του, όταν πέθαινε.
    • Ο ρόλος της συγκλήτου ήταν και εδώ καθοριστικός.
      • Η επικύρωση της εκλογής του αυτοκράτορα από τη σύγκλητο ήταν απαραίτητη.

  • Σε τι διέφερε ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους από εκείνον των ελληνιστικών και των Ανατολικών μοναρχιών;�Γίνεται φανερό ότι ο αυτοκρατορικός θεσμός στο ρωμαϊκό κράτος διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των Ανατολικών λαών.

12 of 21

12

  • Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του πολιτεύματος που ονομάστηκε Ηγεμονία (Principatus);

Ο Αύγουστος συγκέντρωσε βαθμιαία όλες τις εξουσίες στο πρόσωπο του εγκαθιδρύοντας μια μορφή μοναρχικού πολιτεύματος.

    • Αυτή η μορφή του πολιτεύματος ονομάστηκε Ηγεμονία (Principatus) από τον τίτλο του πρώτου πολίτη (princeps).

Το νέο πολιτειακό καθεστώς που διαμόρφωσε ο Αύγουστος έδινε το δικαίωμα στον πρώτο πολίτη (princeps) να δρα ως βασιλιάς. Εντούτοις, εμπλέκονταν και άλλες δυνάμεις στην άσκηση της εξουσίας,

    • όπως η σύγκλητος ή ο στρατός. Πολλές φορές παρενέβαιναν δραστικά στη διοίκηση της αυτοκρατορίας,
        • όταν ο αυτοκράτορας δε διακρινόταν για τις ικανότητές του.
  • Ποια ήταν η σχέση του πρώτου πολίτη με τη σύγκλητο στο πολίτευμα του Principatus;

Το πολίτευμα του Principatus ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών με παράγοντες λειτουργίας

❶τον πρώτο πολίτη και ❷ τη σύγκλητο.

Οι αρμοδιότητες όμως των δύο αυτών πολιτειακών παραγόντων δεν ήταν με σαφήνεια καθορισμένες,

          • γεγονός που δημιουργούσε προστριβές.

  • Πώς ρυθμιζόταν το ζήτημα της διαδοχής;

Το θέμα εξάλλου της διαδοχής δεν ήταν θεσμοθετημένο.

    • Η κληρονομική διαδοχή ήταν αντίθετη με τη δημοκρατική παράδοση,
      • σύμφωνα με την οποία οι εξουσίες αποκτούνταν με την ψήφο του λαού.
    • Στην αρχή από σεβασμό στο πρόσωπο του αυτοκράτορα ο διάδοχος οριζόταν
      • από τον ίδιο, ενόσω ζούσε, ή ήταν κάποιος από τους συγγενείς του, όταν πέθαινε.
    • Ο ρόλος της συγκλήτου ήταν και εδώ καθοριστικός.
      • Η επικύρωση της εκλογής του αυτοκράτορα από τη σύγκλητο ήταν απαραίτητη.

  • Σε τι διέφερε ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους από εκείνον των ελληνιστικών και των Ανατολικών μοναρχιών;�Γίνεται φανερό ότι ο αυτοκρατορικός θεσμός στο ρωμαϊκό κράτος διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των Ανατολικών λαών.

13 of 21

13

  • Ποιες ήταν οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις που επέβαλε ο Οκταβιανός και ποιο αποτέλεσμα είχαν;

Στήριγμα του νέου μονάρχη αποδείχτηκε ο ίδιος ο στρατός,

    • ο οποίος σε παλαιότερες εποχές είχε εμπλακεί σε εμφύλιες συγκρούσεις.
    • Ο Αύγουστος είχε συναίσθηση του ρόλου του, ως φύλακα των συνόρων,
    • ωστόσο προέβλεπε ότι ο πρώτος πολίτης και ο αυτοκρατορικός θεσμός
      • είχαν την ανάγκη της στρατιωτικής προστασίας.

Για το λόγο αυτό φρόντισε ώστε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού να εγκατασταθεί

    • στα πιο επικίνδυνα σύνορα, όπως στον Ευφράτη, το Δούναβη, το Ρήνο, σε μόνιμες στρατιωτικές βάσεις.
    • Στη Ρώμη, όπου ήταν η έδρα της εξουσίας,
      • διατήρησε εννέα στρατιωτικές μονάδες, που αριθμούσαν χίλιους στρατιώτες η καθεμιά.
      • Αυτές αποτελούσαν την προσωπική φρουρά του πραιτωρίου,
        • όπου ήταν παλαιότερα η έδρα του στρατηγού.

Οι πραιτωριανοί ήταν πιστοί στον αυτοκράτορα,

    • σταδιακά όμως απέκτησαν μεγάλη δύναμη και έγιναν επικίνδυνοι για το κράτος,
    • αφού είχαν τη δυνατότητα να ανεβάζουν και να κατεβάζουν αυτοκράτορες σύμφωνα με τις επιθυμίες τους.

Ο στρατός την εποχή του Αυγούστου

    • παρέμεινε πιστός στα καθήκοντά του.
    • Η αριθμητική του δύναμη, ωστόσο,
      • μόλις που επαρκούσε για τη φύλαξη των συνόρων, μήκους περίπου τεσσάρων χιλιάδων χιλιομέτρων.

14 of 21

14

  • Ποιες ήταν οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις που επέβαλε ο Οκταβιανός και ποιο αποτέλεσμα είχαν;

Στήριγμα του νέου μονάρχη αποδείχτηκε ο ίδιος ο στρατός,

    • ο οποίος σε παλαιότερες εποχές είχε εμπλακεί σε εμφύλιες συγκρούσεις.
    • Ο Αύγουστος είχε συναίσθηση του ρόλου του, ως φύλακα των συνόρων,
    • ωστόσο προέβλεπε ότι ο πρώτος πολίτης και ο αυτοκρατορικός θεσμός
      • είχαν την ανάγκη της στρατιωτικής προστασίας.

Για το λόγο αυτό φρόντισε ώστε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού να εγκατασταθεί

    • στα πιο επικίνδυνα σύνορα, όπως στον Ευφράτη, το Δούναβη, το Ρήνο, σε μόνιμες στρατιωτικές βάσεις.
    • Στη Ρώμη, όπου ήταν η έδρα της εξουσίας,
      • διατήρησε εννέα στρατιωτικές μονάδες, που αριθμούσαν χίλιους στρατιώτες η καθεμιά.
      • Αυτές αποτελούσαν την προσωπική φρουρά του πραιτωρίου,
        • όπου ήταν παλαιότερα η έδρα του στρατηγού.

Οι πραιτωριανοί ήταν πιστοί στον αυτοκράτορα,

    • σταδιακά όμως απέκτησαν μεγάλη δύναμη και έγιναν επικίνδυνοι για το κράτος,
    • αφού είχαν τη δυνατότητα να ανεβάζουν και να κατεβάζουν αυτοκράτορες σύμφωνα με τις επιθυμίες τους.

Ο στρατός την εποχή του Αυγούστου

    • παρέμεινε πιστός στα καθήκοντά του.
    • Η αριθμητική του δύναμη, ωστόσο,
      • μόλις που επαρκούσε για τη φύλαξη των συνόρων, μήκους περίπου τεσσάρων χιλιάδων χιλιομέτρων.

15 of 21

15

Έκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας υπό τον Αύγουστο. Με κίτρινο χρώμα σημειώνεται η έκταση του κράτους το 31 π.Χ., με πράσινο χρώμα οι περιοχές που κατακτήθηκαν όσο ήταν στην εξουσία ο Αύγουστος και με ροζ τα υποτελή κράτη.

https://afterschoolbar.blogspot.com/2017/03/27-14-pax-romana.html

16 of 21

16

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

  • συμβούλιο του αυτοκράτορα (εποχής Αυγούστου)  #29841, #25424

[…] Ο Αύγουστος συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας. Επειδή όμως δεν ήταν δυνατόν … κατανομή της εξουσίας […]»

  • Ηγεμονία (Principatus) #23713

Ο Αύγουστος συγκέντρωσε… πρώτου πολίτη (princeps) […]».

  • δυαρχία εξουσιών#23842

«[…] Το πολίτευμα του… που δημιουργούσε προστριβές […]»

  • Αύγουστος  #23826

[…] Όταν κάποτε προσποιήθηκε… του θεϊκές ιδιότητες […]

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ

Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλα τα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας και αναγορεύτηκε δικτάτορας. #35292

Λ

Το πολίτευμα του Principatus ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών. #33055

Σ

Ο Οκταβιανός Αύγουστος συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σημαντικότερα αξιώματα της Ρωμαϊκής πολιτείας, εκτός από αυτό του δικτάτορα.  #34189

Σ

Το νέο πολιτειακό καθεστώς που διαμόρφωσε ο Αύγουστος έδινε το δικαίωμα στον πρώτο πολίτη (princeps) να δρα ως βασιλιάς.  #33059

Σ

Ο Οκταβιανός μοιράστηκε τη διοίκηση των επαρχιών με τη σύγκλητο. #29816, #27789

Σ

Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα σημαντικότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας, ανάμεσα στα οποία ήταν και αυτό του δημάρχου. #29536

Σ

Ο Οκταβιανός, επειδή συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλα σχεδόν τα αξιώματα, δεν ακολούθησε συμβιβαστική τακτική στην κατανομή της εξουσίας.#27578

Λ

17 of 21

17

Να κατατάξετε στη σωστή χρονολογική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα, αρχίζοντας από το αρχαιότερο:

α. διάταγμα του Καρακάλλα β. ρωμαϊκή βασιλεία γ. ρωμαϊκή Ηγεμονία (Principatus) δ. ίδρυση της Ρώμης ε. ρωμαϊκή δημοκρατία (Res Publica) #35292

δ, β, ε, γ, α

α. διάταγμα του Καρακάλλα β. ο Οκταβιανός παίρνει τον τίτλο του πρώτου πολίτη (princeps) γ. συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας (Res publica) δ. μεταρρυθμιστικές προσπάθειες των Γράκχων ε. ίδρυση της Ρώμη#31630

ε, γ, δ, β, α

α. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus) του Αυγούστου β. σύσταση πανελλήνιας συμμαχίας υπό τον Φίλιππο Β' γ. ίδρυση της Α' Αθηναϊκής συμμαχίας δ. μάχη στη Μαντινεία - πτώση της Θηβαϊκής ηγεμονίας ε. οικονομική κρίση του μυκηναϊκού κόσμου #29537

ε, γ, δ, β, α

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους στην περίοδο της ακμής του: #34177

α. διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των Ανατολικών λαών β. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των Ανατολικών λαών γ. ήταν απόλυτα υποταγμένος στους υπάτους και στους τιμητές δ. ήταν ένα πολίτευμα στο οποίο ο στρατός και η σύγκλητος δεν εμπλέκονταν καθόλου

Ο Οκταβιανός Αύγουστος δέχτηκε τα σπουδαιότερα αξιώματα, που του προσέφεραν η σύγκλητος και ο λαός, εκτός από εκείνο του:#31665 α. υπάτου β. δημάρχου γ. δικτάτορα δ. ανθυπάτου

γ

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος: #29813 α. χρησιμοποίησε αυταρχικές μεθόδους άσκησης της εξουσίας β. εφάρμοσε συμβιβαστική πολιτική κατά την κατανομή της εξουσίας γ. συγκέντρωσε τη διοίκηση όλων των επαρχιών του ρωμαϊκού κράτους στα χέρια του δ. ανέθεσε όλες τις εξουσίες στο συμβούλιο του αυτοκράτορα

β

18 of 21

18

Η σύγκλητος αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε Αύγουστο αναγνωρίζοντάς του έτσι:#29810

α. αυτοκρατορικές ιδιότητες β. θεϊκές ιδιότητες γ. στρατηγικές ιδιότητες δ. ιερατικές ιδιότητες

β

Ο αυτοκρατορικός θεσμός του ρωμαϊκού κράτους στην περίοδο της ακμής του: #27790

α. διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών β. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των Ανατολικών λαών γ. ήταν όμοιος με τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών δ. ήταν ένα πολίτευμα στο οποίο ο στρατός και η σύγκλητος δεν εμπλέκονταν καθόλου

α

Να συμπληρώσετε τα κενά στο παρακάτω απόσπασμα επιλέγοντας τα κατάλληλα στοιχεία από αυτά που δίνονται στην παρένθεση. Δύο (2) στοιχεία περισσεύουν #29839:

(ιππέων, Αύγουστο, ιμπεράτορα, Δικτάτορα, φρατρική εκκλησία, σύγκλητο, υπάτου)

«Στο πρόσωπο του Οκταβιανού συγκεντρώθηκαν τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας, όπως του ______(1)______, του ανθυπάτου, του δημάρχου, του ______(2)______, δηλαδή του ανώτατου στρατιωτικού αρχηγού. Ο Οκταβιανός ανέθεσε τη διαχείριση των επιμέρους θεμάτων σε δημόσιους άνδρες από τις τάξεις των συγκλητικών και των ______(3)______. Τη διοίκηση των επαρχιών τη μοιράστηκε με τη _______(4)_______, η οποία τον αναγόρευσε ______(5)_______».

1=υπάτου, 2=ιμπεράτορα, 3=ιππέων, 4=σύγκλητο, 5=Αύγουστο

19 of 21

19

Α

Β

    • θεοκρατικό σύστημα
    • κληρονομική βασιλεία
    • τιμοκρατικό σύστημα
    • απόλυτη μοναρχία
    • Principatus

α. Αύγουστος

β. ελληνιστικά βασίλεια

γ. Αίγυπτος

δ. δημοκρατική Ρώμη

ε. πλαισίωση από βουλή των γερόντων

στ. αρχαϊκή εποχή

#35599 1γ, 2ε, 3στ, 4β, 5α

#35290 Α

Β

1. Γάιος Γράκχος

2. Περικλής

3. Σέλευκος

4. Μ. Αλέξανδρος

5. Φίλιππος Β΄

6. Οκταβιανός

α. έλαβε τον τίτλο του μέγιστου αρχιερέα (pontifex maximus)

β. ίδρυσε πανελλήνια συμμαχία υπό την αρχηγία του

γ. επιδίωξε να περιορίσει τη δράση της συγκλήτου

δ. ίδρυσε την Αντιόχεια

ε. διατήρησε το θεσμό των σατραπειών αναθέτοντας τη διοίκησή τους σε Έλληνες ή Πέρσες ηγεμόνες

1γ, 3δ, 4ε, 5β, 6α

Α

Β

    • Μυκήνες
    • Αθήνα
    • Ρώμη
    • Αντιόχεια
    • Πέργαμος
    • Ιωνία

α. πραιτωριανοί

β. θολωτοί τάφοι

γ. βωμός του Διός

δ. γένεση της φιλοσοφίας

ε. καλλιέργεια του ρητορικού λόγου

#35293 1β, 2ε, 3α, 5γ, 6δ

Α

Β

1. Μ. Αλέξανδρος

2. Περικλής

3. Φίλιππος Β΄

4. Κίμων

5. Οκταβιανός

 

α. πολιτική συνεργασίας με τη Σπάρτη

β. πολιτική ενοποίησης των Ελλήνων

γ. πολιτική συμβιβασμού στην κατανομή της εξουσίας

δ. πολιτική αποδυνάμωσης της συγκλήτου

ε. πολιτική ανάμειξης του ελληνικού με τον ασιατικό κόσμο

στ. πολιτική ενίσχυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος

# 34165, 34179, 34171, 1ε, 2στ, 3β, 4α, 5γ

#35193 Α

Β

    • Γάιος Γράκχος
    • Κλεισθένης
    • Κίμων
    • Σέλευκος
    • Οκταβιανός

α. περίοδος μεταρρυθμίσεων στη Res publica

β. ύστερη εποχή του χαλκού

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. ελληνική πρωτο-ιστορία

ε. εποχή του Αυγούστου στη Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. Ελληνιστικοί χρόνοι

1α, 2γ, 3στ, 4η, 5ε

A

B

1. τιμοκρατία

2. βασιλεία

3. Ηγεμονία

4. δημοκρατία

5. τυραννίδα

6. αριστοκρατία

α. κληρονομικός άρχοντας

β. ευγενείς που επιβλήθηκαν δια της βίας

γ. το εισόδημα ως κριτήριο διάκρισης των πολιτών

δ. οι ισχυροί της πολιτικής εξουσίας αντλούσαν τη δύναμή τους από την καταγωγή και την κατοχή γης

ε. κυριαρχία των ελεύθερων πολιτών

#29538 1γ, 2α, 4ε, 5β, 6δ

20 of 21

20

#30402 Α

Β

    • J. Champollion
    • M. Ventris
    • Κίμων
    • Περικλής
    • Θουκυδίδης
    • Γοργίας
    • Λυσίας
    • Σέλευκος
    • Οκταβιανός
    • Τιβέριος Γράκχος

 

 

α. μάχη στον Ευρυμέδοντα ποταμό

β. ρητορική

γ. γραμμική Β΄ γραφή

δ. ιστορία Πελοποννησιακού πολέμου

ε. Ηγεμονία (Principatus)

στ. αγροτικός νόμος

ζ. μάχη στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.)

η. αστρονομία και μαθηματικά

θ. αρχηγός δημοκρατικών

ι. ιερογλυφικά

ια. πανελλήνια ιδέα

ιβ. Αντιόχεια

1ι, 2γ, 3α, 4θ, 5δ, 6ια, 7β, 8ιβ, 9ε, 10στ

#29913 Α

Β

1. Ιπποκράτης

2. Δημοσθένης

3. Σωκράτης

4. Οκταβιανός

5. Τιβέριος Γράκχος

α. αυτοκράτορας

β. αγροτικός νόμος

γ. ρητορική

δ. φιλοσοφία

ε. νομοθέτης ή αισυμνήτης

στ. ιατρική

1στ, 2γ, 3δ, 4α, 5β

Α

Β

1. επέτες

2. αλφαβητική γραφή

3. αρχιθεωρία

4. πανελλήνια ιδέα

5. πραιτωριανοί

α. διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 5ου αι. π.Χ.

β. χρησιμοποιήθηκε από εξειδικευμένους γραφείς στα μυκηναϊκά ανάκτορα

γ. στρατιωτικοί που σταδιακά έγιναν επικίνδυνοι για το ρωμαϊκό κράτος

δ. υποχρέωση χρηματοδότησης επίσημης αποστολής των Αθηναίων σε πανελλήνιες γιορτές

ε. προέκυψε κατά τρόπο αφομοιωτικό από το φοινικικό αλφάβητο

στ. εντάσσονται στην τάξη των ευγενών της μυκηναϊκής κοινωνίας

#29807 1στ, 2ε, 3δ, 4α, 5γ

Α

Β

1. Ισοκράτης

2. Πεισίστρατος

3. Περικλής

4. Οκταβιανός

5. Ιππόδαμος ο Μιλήσιος

α. χωροταξική οργάνωση πόλεων

β. αγροτικός νόμος

γ. πανελλήνια ιδέα

δ. τύραννος της Αθήνας

ε. απόδοση του τίτλου του Αυγούστου

στ. ειρήνη για τριάντα χρόνια με τους Σπαρτιάτες (τριακοντούτεις σπονδαί)

29290 1γ, 2δ, 3στ, 4ε, 5α

21 of 21

21

#29040 Α

Β

    • Ισοκράτης
    • Τιβέριος Γράκχος
    • Φίλιππος Β'
    • Κίμων
    • Οκταβιανός
    • Θουκυδίδης

α. ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου

β. μακεδονική φάλαγγα

γ. πανελλήνια ιδέα

δ. αγροτικός νόμος

ε. εκστρατεία κατά των Περσών

1γ, 2δ, 3β, 4ε, 5-, 6α

#26375 Α

Β

    • Τιβέριος Γράκχος
    • Κλεισθένης
    • Περικλής
    • Άτταλος Α΄
    • Οκταβιανός

α. Δημοκρατική Ρώμη

β. μυκηναϊκός πολιτισμός

γ. Αρχαϊκή εποχή

δ. Ομηρική εποχή

ε. Αυγούστεια Ρώμη

στ. Κλασική εποχή

ζ. ελληνιστικoί χρόνοι

1α, 2γ, 3στ, 4ζ, 5ε

#23992 Α

Β

  1. Εφιάλτης
  2. Φίλιππος Β΄
  3. Περικλής
  4. Τιβέριος Γράκχος
  5. Οκταβιανός

 

α. ίδρυση των Θουρίων

β. αγροτικός νόμος

γ. καθιέρωση του θεσμού της λειτουργίας

δ. ίδρυση της Αλεξάνδρειας

ε. δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις

στ. εγκαθίδρυση της Ηγεμονίας (Principatus)

ζ. συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.)

1ε, 2ζ, 3α, 4β, 5στ