1 of 9

���TEMEL KAYNAK�TELLİ KAYNAK UYGULAMALARI�����

OTOMOTİV GÖVDE UYGULAMALARI ve

OTOMOTİV GÖVDE KAYNAK ATÖLYESİ DERSİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ EĞİTİM PLATFORMU

Oksi-Gaz Kaynağında Kullanılan İlave Kaynak Telleri

Kaynak Dikişi Çekme Uygulama Teknikleri

Oksi-Gaz Kaynağı ile Yatayda Telli Dikiş Çekme (Sola Kaynak) İşlemi

Oksi-Gaz Kaynağı ile Yatayda Telli Dikiş Çekme (Sağa Kaynak) İşlemi

2 of 9

TELLİ KAYNAK UYGULAMALARI

Oksi-gaz kaynağında telli kaynak dikişi çekme uygulaması teknisyenin kaynak yapma kabiliyetini artırmak, kaynatılan malzemeleri tanıma ve uygun ilave kaynak teli seçme tecrübesi kazanması için yapılmaktadır. Bu yöntem malzeme üzerindeki küçük delikleri ve çatlakları kapatmak için de kullanılır.

3 of 9

Oksi-Gaz Kaynağında Kullanılan İlave Kaynak Telleri

Oksi-gaz kaynağında çıplak kaynak telleri kullanılmaktadır. Kullanılacak olan ilave kaynak teli kaynatılacak olan malzemeye yakın özellikte seçilmelidir. İlave kaynak telleri oksi-gaz kaynağının uluslararası sembolü olan “G” harfi ile ifade edilir. Ayrıca tellerin kolay ayırt edilmeleri için renk kodları belirlenmiştir. Tabloda oksi-gaz kaynağında kullanılan ilave kaynak tellerinin sınıflandırılması ve özellikleri gösterilmiştir.

Oksi-gaz kaynak tellerine, içerisine silisyum (Si), manganez (Mn), fosfor (P), kükürt (S), molibden (Mo), nikel (Ni), krom (Cr) gibi ilave katkı elementleri katılarak farklı özellikler kazandırılmıştır. Kaynak telinin iç yapısının bilinmesi, kaynak yapılacak malzemeye uygun kaynak telinin tespitinde kolaylık sağlar.

4 of 9

Telli Kaynak Dikişi Çekme Teknikleri

Üfleçte oluşturulan oksi-gaz kaynak alevinin meydana getirdiği ısı yardımıyla iş parçası ergitilir. Meydana gelen kaynak banyosu içine daldırılan ilave kaynak teli ergiyerek kaynak metalini meydana getirir. Bu sebeple kaynak telinin çapı kaynak metalinin oluşmasında en önemli etkendir. Kaynak telinin çapı, parça kalınlığına göre belirlenir. Malzeme kalınlığına göre birleştirme şekli ve ilave kaynak teli çapı tabloda belirtilmiştir.

Genel olarak kaynak telinin çapı, gereç kalınlığı ile aynı ölçülere sahip olmaktadır. İlave kaynak teli çapı verilen değerlerden fazla alınacak olursa kaynak alevi teli zamanında ergitemez ve dolayısıyla kaynak banyosunun oluşumu mümkün olmaz. İlave kaynak teli çapı verilen değerlerden daha küçük çapta seçildiği takdirde kaynak teli kaynak alanındaki ısının emilmesini sağlayacak kütlede olamayacağından kaynak yerinde delinmeler meydana gelir.

5 of 9

Telli Kaynak Dikişi Çekme Teknikleri

Kaynak banyosu, kaynak işlemi boyunca üfleç tarafından taşınarak ilave kaynak teli banyo içine sokulup, geri çekilir. Kaynak banyosunun alev ve ek teli aracılığıyla parçanın birleştirileceği yöne doğru çekilmesi, parçanın ergimesini kolaylaştırmaktadır. Böylece banyonun istenilen doğrultuda ilerlemesi gerçekleşmiş olur. Bu hareket dikişin düzgün oluşmasını sağlar.

Dikiş sonlarına doğru, üfleç ile parça arasındaki açı küçültülür. Bu işlem, parça kalınlığına bağlı olarak oldukça yavaş yapılmalıdır. Böylece kaynak banyosunun meydana getirdiği kraterde boşluk oluşmasının, önüne geçilmiş olunur. Üfleç genel olarak bir yay çizecek şekilde kaynak banyosundan uzaklaştırılır. Kaynak bitişinde, dikiş yüksekliğinin azalmaması için ek telin bir miktar daha banyo içinde tutulması, yararlı olacaktır.

6 of 9

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA TELLİ DİKİŞ ÇEKME (SOLA KAYNAK) İŞLEMİ

1) İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alınız. Gerekli olan kişisel koruyucu donanımı kullanınız.

Yangına karşı güvenlik tedbirlerini alınız.

2) Kesme ve markalama işlemlerini gerçekleştiriniz. 100x120x1,2 mm ölçülerinde DKP sac malzemeyi temin ediniz.

3) Kestiğiniz sac parça üzerinde mekanik temizleme işlemini yapınız.

4) Kestiğiniz ve temizliğini yaptığınız parça üzerine şekilde görülen ve ölçüleri verilen çizgileri çiziniz.

5) Oksi-gaz kaynak setini ve kaynak masasını hazırlayınız.

Üflece 2 numaralı beki takarak oksi-gaz kaynağında normal alev yakınız.

AMAÇ:Oksi-gaz kaynağı ile sola kaynak yöntemi ile yatayda telli dikiş çekme

Kullanılacak Araç Gereç, Makine, Avadanlık

Uygulama sac parçası (1,2 mm kalınlıkta DKP sac), Kollu makas, Oksi-gaz kaynak seti

Ek kaynak teli (Ø 2 mm), Markalama aletleri, Tel fırça, Zımpara

(4)

İş parçasının markalanması

7 of 9

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA TELLİ DİKİŞ ÇEKME (SOLA KAYNAK) İŞLEMİ

6)Kaynağa kenar kısmın yaklaşık olarak 10 mm içerisinden başlayınız.

Üfleç ucu dikey konumda ve parçaya 60-70° açı ile tutulmalıdır. Sol kaynak yöntemi uygulayınız. Parçanın sağından başlayarak sola doğru hareket ediniz. Üfleç ucu kaynak yönüne bakacak, ek tel önde üfleç arkada olacak şekilde takip ediniz.

Üfleci ilerletirken ek kaynak telini, kaynak banyosu içerisinde hafif şekilde aşağı yukarı hilal şeklinde hareket ettiriniz.

Kaynağa başladığınız zamanki açınızı, doğrultunuzu ve hızınızı değiştirmeden kaynağı tamamlayınız.

Markalama yaptığınız tüm çizgiler üzerinde kaynak işlemini tekrar ediniz.

Her kaynak dikişi bitiminde parçanın aşırı sıcaklıktan çarpılmasını önlemek için bir müddet soğumasını bekleyin.

7) Kaynak dikişlerini tel fırça ile temizleyip gözle kontrol ediniz.

8) İş bitiminde kullanılan alet ve donanımı temiz, düzenli ve güvenli bir şekilde yerlerine bırakınız.

(6)

Sola kaynak yönteminin uygulanışı

8 of 9

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA TELLİ DİKİŞ ÇEKME (SAĞA KAYNAK) İŞLEMİ

1) İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alınız. Gerekli olan kişisel koruyucu donanımı kullanınız.

Yangına karşı güvenlik tedbirlerini alınız.

2) 100x120x1,2 mm ölçülerinde DKP sac malzemeyi temin ediniz.

Kesme ve markalama işlemlerini gerçekleştiriniz.

3) Kestiğiniz sac parça üzerinde mekanik temizleme işlemini yapınız.

4) Kestiğiniz ve temizliğini yaptığınız parça üzerine şekilde görülen ve ölçüleri verilen çizgileri çiziniz.

5) Oksi-gaz kaynak setini ve kaynak masasını hazırlayınız.

Üflece 2 numaralı beki takarak oksi-gaz kaynağında normal alev yakınız.

AMAÇ:Oksi-gaz kaynağı ile sağa kaynak yöntemi ile yatayda telli dikiş çekme

Kullanılacak Araç Gereç, Makine, Avadanlık

Kişisel koruyucu donanımlar (KKD), Uygulama sac parçası (1,2 mm kalınlıkta DKP sac), Kollu makas

Oksi-gaz kaynak seti, Ek kaynak teli (Ø 2 mm), Markalama aletleri, Tel fırça, Zımpara

(4)

İş parçasının markalanması

9 of 9

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA TELLİ DİKİŞ ÇEKME (SAĞA KAYNAK) İŞLEMİ

6) Aşağıdaki işlem sırasını takip ediniz. Kaynağa kenar kısmın yaklaşık olarak 10 mm içerisinden başlayınız.

Üfleç ucu dikey konumda ve parçaya 50°lik bir açı ile tutunuz. Sağ kaynak yöntemi uygulayınız. Parçanın solundan başlayarak sağa doğru hareket ediniz. Üfleç ucunu kaynak yönünün tersine bakacak şekilde konumlandırınız. Ek kaynak telini, üfleci takip edecek şekilde hareket ettirerek kaynak işlemini yapınız.

Üfleci ilerletirken ek kaynak teline, kaynak banyosu içerisine batırıp çıkarma hareketi veriniz.

Kaynağa başladığınız zamanki açınızı, doğrultunuzu ve hızınızı değiştirmeden kaynağı tamamlayınız.

Markalama yaptığınız tüm çizgiler üzerinde kaynak işlemini tekrar ediniz.

Her kaynak dikişi bitiminde parçanın aşırı sıcaklıktan çarpılmasını önlemek için bir müddet soğumasını bekleyin.

7) Kaynak dikişlerini tel fırça ile temizleyip gözle kontrol ediniz.

8) İş bitiminde kullanılan alet ve donanımı temiz, düzenli ve güvenli bir şekilde yerlerine bırakınız.

(6)

Sağa kaynak yönteminin uygulanışı