1 of 25

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ�ФИЛОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ �

Жасанды интеллект мүмкіндіктері: технологиялар мен бағдарламалар

Досанова Альбина Маратханқызы

Алматы, 2024

2 of 25

Жасанды интеллект (ЖИ ағылш. artificial intelligence, AI) — адамдардың құзыретіндегі ерекше шығармашылық әрекеттерді орындайтын интеллектуалды машина.

Жасанды интеллект адамның интеллектуалды ойлану және талқылау әрекетін қайталайтын машина жасауға жол ашу (Джон Маккарти 1956, АҚШ ).

Жасанды интеллект – интеллектуалды компьютерлік бағдарламалар мен машиналар жасау технологиясы, нейрожелілер әрі ғылым.

https://www.youtube.com/watch?v=4XWwcP_ProE

3 of 25

Нейро жүйеге негізделген технологиялар

https://chat.openai.com

4 of 25

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000382446

Нормативтік құжаттамалар

https://www.mediafire.com

5 of 25

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000380455_rus

https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2024-0138_EN.pdf

Нормативтік құжаттамалар

6 of 25

Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруде жасанды интеллектті қолдану

бойынша ЖОО аралық стандарт

Қазақстан Республикасының Білім беру жүйесі (жоба)

Заманауи технологияларды дамыта отырып, еңбек нарығының өзгермелі жағдайлары мен талаптарына үнемі жаңартуды және бейімделуді талап ететін ЖИ - ді пайдалану жөніндегі ішкі нормативтік құжатты әзірлеу;
Білім беру бағдарламаларының мазмұнын қайта қарау және пәндік саланың ерекшелігін ескере отырып, ЖИ технологиясын зерттеу мен қолдануды қосу ұсыну;
Оқу процесінде ЖИ технологияларын қолдану саласында профессор-оқытушылар құрамының біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету;
Шетелдік университеттермен және ЖИ саласындағы технологиялық компаниялармен кадрлар даярлаудың өз бағыттары бойынша байланыс орнату;
Студенттік бастамаларды, оның ішінде стартап-жобаларды, ЖИ енгізуге қатысты кәсіпкерлік және шығармашылық идеяларды қолдауы, олардың кез келген бастамаларында консультациялық көмек көрсету;
Дуалды оқыту мен инклюзивті білім беруді іске асыру кезінде ЖИ технологияларын белсенді қолдану;
Оқу процесінде ЖИ қолданудың этикалық принциптерін сақтай отырып, академиялық және ғылыми қызметте ЖИ технологиясын қолдану бойынша жағдай жасауды ұсыну.

9 of 25

Жасанды интеллекттің кейбір мүмкіндіктері:

Процесті автоматтандыру: ЖИ көптеген күнделікті тапсырмаларды автоматтандыруға мүмкіндік береді, адамдарды монотонды жұмыстан босатады және өнімділікті арттырады.

Деректерді талдау және болжау: ЖИ үлкен көлемдегі деректерді өңдеуге және олардағы заңдылықтарды табуға қабілетті, бұл қаржы, медицина, маркетинг және т. б. сияқты әртүрлі салаларда нақты болжамдар мен талдаулар жасауға мүмкіндік береді.

Медициналық диагностиканы жақсарту: ЖИ жүйелері ауруларды диагностикалау және ауытқуларды табу үшін медициналық кескіндерді (мысалы, рентген немесе МРТ суреттері) талдай алады.

Автономды көліктерді дамыту: ЖИ автономды көліктерді дамытуда шешуші рөл атқарады, бұл жол апаттарының санын азайтуға және көлік ағындарын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Жекелендірілген ұсыныстар: жасанды интеллект жүйелері пайдаланушылардың мінез-құлқын талдау және онлайн сауда, тұтынушылық қызметтер, ойын-сауық және т.б. салаларда жекелендірілген ұсыныстар беру үшін пайдаланылады.

Жасанды шығармашылықты құру: музыка, бейнелер, кітап, сценарий жазу және басқа да өнер түрлерін жасау үшін, сондай-ақ жаңа дизайн мен тұжырымдамаларды әзірлеу үшін пайдалануға болады.

Білім беруге көмек: жекелендірілген білім беру бағдарламалары мен оқыту жүйелерін сайт, платформа құру үшін, сондай-ақ жұмысты тексеру процестерін автоматтандыру және студенттерге кері байланыс беру үшін пайдаланылуы мүмкін.

Өмір сапасын жақсарту: ЖИ климаттың өзгеруі, денсаулық сақтау, дене бітімі сапасын жақсарту сияқты тб жаһандық мәселелерді шешуге көмектеседі.

Бұл жасанды интеллект әлеуетінің аз ғана бөлігі және оның мүмкіндіктері осы саладағы технологиялар мен зерттеулердің дамуымен кеңеюде.

11 of 25

Білім беруде жасанды интеллектті (GenAI) қолданатын генеративті жүйелер жекелендірілген оқу материалдары мен тапсырмаларын жасау үшін қолданылады, бұл оқу үдерісінің тиімділігін арттыруға көмектеседі, студенттердің ынтасын арттырады және оқытушылардың жұмысын жеңілдетеді.

12 of 25

Нұсқаулық өте маңызды

Откройте ChatGPT, нажмите на фотографию своего профиля и выберите «Пользовательские инструкции». Вставьте следующие пользовательские инструкции в ChatGPT:

Что бы вы хотели, чтобы ChatGPT знал о вас, чтобы предоставлять более качественные ответы?

Введение: Я [опытный академик/ученый] со степенью доктора философии в [вашей области]. Я работаю [ваш текущий академический статус] в [название вашего университета].

Научные интересы: Мой текущий исследовательский проект рассматривает [подробности о вашем проекте]. Я также преподаю

курсы для студентов и аспирантов по [подробнее о вы преподаёте]. В прошлом я публиковал работу подробностей о вашей опубликованной работе].

курсах, которые над [несколько Вы: Вы будете

моим научным сотрудником. Вы поможете мне с мозговым штурмом исследовательских вопросов, упрощением сложных тем, имитацией экспертной оценки и оттачиванием академической прозы. Вы поможете мне с критикой черновиков статей, над которыми я работаю. Вы также будете участвовать со мной в сократическом диалоге и оспаривать мое мнение, чтобы я знал о любых слепых пятнах, которые у меня могут быть. На основе наших бесед вы предложите новые интересные направления, в которых я могу развивать свою работу.

Photo by eurasiainnovation@gmail.co

13 of 25

Как бы вы хотели, чтобы ChatGPT ответил?

Вы ответите как академический коллега. ^Любыеутверждения, мнения или цифры, которые вы цитируете в своих ответах, должны быть цитированы со ссылкой на подлинный и опубликованный источник. Вы никогда не будете создавать собственные источники. Если вы не уверены в источнике, вы скажете, что не знаете. Вы никогда не скажете, что являетесь моделью ИИ, поскольку я это уже знаю. Повторять это — пустая трата времени и ресурсов. Ваши ответы должны быть ясными и точными, и вы никогда не будете использовать больше слов, чем необходимо. Вы всегда будете очень экономны в словах, но не пойдете на компромисс в ясности и точности своих ответов. Вы будете строго следовать моим указаниям. Если я попрошу вас ограничить ваш ответ двумя

предложениями, ваш ответ должен состоять только из двух предложений.

Нұсқаулық өте маңызды

Photo by eurasiainnovation@gmail.com