2 of 20

En democracia é distinto?

- Hai cousas que non son nin obrigatorias nin están prohibidas, conducir, estudar algo concreto despois dos 16... nin na ditadura nin na democracia, son aspectos da nosa vida privada. En democracia o abano de cousas permitidas é máis amplo e afecta tamén ao social, ao público.

3 of 20

Cando falamos de democracia, o primeiro que se nos ocorre é que é unha forma de goberno onde o poder político reside no pobo. Ademais, en democracia hai eleccións periódicas, as decisións tómanse por maioría, hai separación de poderes e ninguén está por riba da lei.
Pero a pesar do anterior, a democracia non é só un sistema de goberno ou un procedemento para tomar decisións.
Que máis cres que é?

4 of 20

Un estilo de vida basado no respeto aos dereitos humanos e aos valores éticos que lles sirven de fundamento.
Ser demócrata significa, ante todo, defender a liberdade de todos os ciudadáns para pensar, opinar e actuar como queramos, sin perxudicar os dereitos dos demais.
E se non nos metemos con ninguén e respetamos a lei xa somos demócratas?
E se ademais votamos sempre cada 4 anos, entonces si?
E se ademais nos mantemos informados? E se lemos os programas electorais?

5 of 20

Os antiguos gregos despreciaban aos ciudadáns chamados idiotikós. Egoístas e ignorantes, indiferentes á actividade política, constituían un perigo para a democracia.
Os ciudadáns actuais, somos uns idiotas?
Os políticos profesionaiss recibiron con irritación – e perplexidade– o 15-M. A súa irritación non respondía, sen máis, á defensa dos seus particulares intereses. É inxusta a contraposición entre uns políticos delincuentes, encarnación de todas as perversións, e un pobo anxelical.
O problema non é de persoas senón de reglas de xogo. Para as nosas democracias, a desidia dos ciudadáns e o envilecemiento da vida política non son patoloxías senón síntomas de saúde.

6 of 20

Os nosos sistemas políticos non requiren de vocacións públicas. Están pensados para prescindir dnha cidadanía vixiante e informada. A ignorancia e a mezquindade dos cidadáns ou a ambición personl e dos políticos forman parte da competencia democrática, a proba do bon funcionamiento das institucións.
Félix Ovejero apuesta por unha idea republicana de democracia, deliberativa e participativa. Deféndea pero con realismo, sen ignorar que a disputa política, que aspira a ser tasación ética e exercicio da razón é tambén loita polo poder e conflicto de interés.
Félix Ovejero é Doctor en Ciencias Económicas e profesor de Economía, Ética e Ciencias Sociaiss na Universidade de Barcelona http://editorial-montesinos.com/home/2714-idiotas-o-ciudadanos-el-15-m-y-la-teoria-de-la-democracia-9788415216704.html

7 of 20

"El ciudadano tiene muchos retos. Lo primero que hay que decirle al ciudadano es que ser ciudadano en democracia no es fácil, hay que tomarse un esfuerzo. Nuestro modelo aboga, cada vez más, por la comodidad física, pero sobre todo, mental; cada vez nos quieren dormir y narcotizar más. Y entonces, el ciudadano deja en un segundo plano cualquier actividad intelectual o de crítica o de análisis; eso le sucede en todos los aspectos, sucede en la política, en el laboral, en el vecinal. El ciudadano no se lee los programas electorales cuando vota, no va a las reuniones de vecinos para plantearse la necesidad de un parque, no va a las reuniones asamblearias de su empresa y, evidentemente, tampoco busca informaciones complejas sobre lo que está pasando en el mundo. Yo creo que hay que abogar por otro modelo de ciudadano.“

Pascual Serrano, Traficantes de información

8 of 20

Vivir en democracia esixe tomar parte activamente na vida política e social do noso país.
Esto significa: informarnos acerca das cuestións que nos afectan e participar na toma de decisións para resolver os problemas.
Vos como vos informades?
Participar en política non é só votar ou presentarse como candidato, tamén actuamos como demócratas cando formulamos propostas para mellorar o noso centro educativo ou cando manifestamos o noso desacordo cunha decisión ou actuación que nos parece inxusta.

9 of 20

TRABALLO EN GRUPO: TOMA A INICIATIVA E DENUNCIA UNHA INXUSTIZA

En grupos de 2 persoas, ides realizar un pequeno traballo de investigación consistente en localizar na vosa contorna algunha situación que vos pareza inxusta. Pode tratarse dun espazo público que estea degradado, mobiliario urbano estragado polo vandalismo ou calquera outra.

En primeiro lugar, se é posible, debedes facer algunha fotografía da situación denunciada, que presentaredes á clase co título “ NON É XUSTO QUE…”.

A continuación, debedes explicar por que credes que non é xusta e propor algunha medida concreta para solucionar o problema.

Os traballos exporanse na clase e poderán conter fotografías, vídeos, entrevistas e cantos materiais consideredes necesarios.

Se da tempo, comezamos hoxe cunha chuvia de ideas. Lugares do voso barrio ou cidade que xa sabedes que se poderían mellorar. E para a próxima semana cada membro do grupo debe traer polo menos unha proposta e elixir entre ambos por cal vos decantades.

10 of 20

Algunhas formas de participar

https://www.bez.es/474075417/Ciudades-caminan-timidamente-hacia-democracia-participativa.html (xestión colectiva dos recursos, ferramentas dixitais de participación, presupostos participativos…)
Asociacións de veciños, estudiantís, ONG’s, partidos políticos, sindicatos, pensar, dialogar, escribir…
Pagar impostos sería participar ou é só cumplir a lei? E “usar a lei” para evadilos?

11 of 20

Un dos pilares da nosa democracia é o chamado Estado do benestar. Segundo a constitución, o Estado debe garantir que todos os cidadáns poidan gozar dun nivel de vida digno. Isto supón poder acceder a unha educación de calidade en igualdade de condicións, ou a asistencia sanitaria, ou vivir en seguridade, ou poder gozar de protección social en caso de desemprego, enfermidade ou vellez.

Pero as escolas, os hospitais, a policía e outros servizos públicos non se manteñen pola súa conta, senón coa achega dos cidadáns mediante o pago de impostos. O mesmo ocorre co seguro de desemprego ou coas pensións de xubilación.
Os impostos son esenciaiss para manter o noso benestar actual e futuro.

12 of 20

Pero, cales teñen que ser os impostos e canto ten que pagar cada un?
O razonable é apelar ao valor da solidariedade e establecer un modelo proporcional e progresivo segundo o cal cada cidadán aporte en función do seu nivel económico.

Cres que en España disfrutamos dun estado de benestar?
Que pensades dos temas seguintes? Investiga sobre un dos temas e escribe brevemente no teu caderno.

Préstamos para pagar as pensións.
Non cobrar os primeiros 15 días se estás de baixa por enfermidade común.
Prestación de desemprego, condicións e límites.
Renta básica….

13 of 20

Así que a democracia esixe…

Liberdade: para pensar e actuar como queiramos
Igualdade: de todos os cidadáns ante a lei
Respeto: aos que pensan de xeito distinto
Participación: informarse, debatir, propoñer, votar.

14 of 20

Ditadura da maioría?

Non todos os cidadáns pensan o mesmo respecto das mesmas cousas. A menudo, albergan crenzas ou puntos de vista contrapostos, irreconciliables ou antagónicos. Esto supón un problema desde o momento no que todos os cidadáns deben estar suxeitos ás mesmas leis e deben acatar as decisións dun único goberno. A forma democrática de abordar este problema é someter a vontade de todos á vontade da maioría.
É esto sempre xusto?

15 of 20

Os partidos políticos son organizacións civís que xorden cando se lle recoñece ao pobo o dereito a participar no goberno do Estado e son o vehículo a través do cal, o pobo, fai efectiva dita participación. Máis concretamente, os partidos políticos son agrupacións autónomas, non impostas polo Estado, senón creadas polos seus propios membros, a través das cales, os ciudadáns escollen a quenes, en representación súa, deben elaborar, propoñer, discutir ou modificar as leis.
E se sintes que non te representan?

16 of 20

Os partidos fan públicos os seus programas de goberno, as ideas e os principios políticos que orientarían a súa actuación en caso de obter o apoio cidadán suficiente para formar parte do Goberno da nación. E,, cada vez que se abre un proceso electoral, os cidadáns votan ao partido cuxo programa de goberno consideran máis adecuado (ocual lo defenderá nas institucións e foros políticos preestablecidos pola lei ao efecto).

Elecciones Generales 2015. Gráfico interactivo ¿Qué ofrece cada partido?

17 of 20

Votar

Tedes ganas de votar?, tedes xa algunha idea de a quén?, credes que os partidos que agora teñen representación defenden vos vosos intereses, as cousas que vos importan?
O maior castigo que sufrirán quenes non se interesen pola política é que serán gobernados por persoas que si se interesarán. Arnold J. Toynbee
O precio de desentenderse da política é ser gobernados polos homes peores. Platón

18 of 20

O poder de facer as leis, chamado poder lexislativo, correspondería ao Parlamento (nalgúns campos, ás cámaras autonómicas ou aos plenos municipais).
O poder de aplicalas ou executalas, llamado poder executivo, correspondería ao Goberno (central, rexional ou municipal).
E o poder xulgar o grado de cumplimento das mesmas por parte de todos os cidadáns e institucións do Estado, chamado poder xudicial, correspondería a os Tribunais de Xustiza.
Cada unha das institucións que teñen a responsabilidade de exercer algún dos poderes do Estado debe actuar con autonomía e con independencia das institucións que exercen os outros poderes do Estado; e, sobre todo, non debe inmiscuirse nas decisións que éstas adoptan legalmente no ámbito das suas competencias. Así, nun Estado de Dereito, o Parlamento, o Goberno e a Xudicatura deben respetar a súa mutua independencia, sen invadir ningún deles as competencias das institucións responsables de exercer os outros poderes do Estado.
Cres que se da esta independencia?

1 of 20