1 of 18

5

เครื่องกลึง

2 of 18

สาระสำคัญ

เครื่องกลึงเป็นเครื่องจักรกลที่มีความสำคัญมาก เป็นเครื่องมือกลประเภทแปรรูปโลหะทรงกระบอกเป็นหลัก สำหรับกลึง เจาะ คว้านรูต่างๆ เพื่อผลิตชิ้นส่วนเครื่องจักรและเครื่องยนต์กลไก สำหรับงานผลิต งานซ่อม และงานอุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วน ซึ่งต้องมีเครื่องกลึงเป็นหลัก โดยในแต่ละรูปแบบอาศัยลักษณะของเครื่องมือและวิธีการกลึงที่แตกต่างกันออกไป

3 of 18

สาระการเรียนรู้

  1. ชนิดของเครื่องกลึง
  2. ส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องกลึงยันศูนย์
  3. เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง
  4. ความปลอดภัยในการใช้เครื่องกลึง
  5. การบำรุงรักษาเครื่องกลึง

4 of 18

สมรรถนะประจำหน่วย

  1. แสดงความรู้เกี่ยวกับเครื่องกลึง
  2. แสดงความรู้เกี่ยวกับส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องกลึง

จุดประสงค์การเรียนรู้

  1. บอกชนิดของเครื่องกลึงได้
  2. อธิบายส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องกลึงยันศูนย์ได้
  3. อธิบายหลักการใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึงได้
  4. บอกหลักความปลอดภัยในการใช้เครื่องกลึงได้
  5. บอกวิธีการบำรุงรักษาเครื่องกลึงได้

5 of 18

ชนิดของเครื่องกลึง

เครื่องกลึงยันศูนย์ (Engine Lathe)

เครื่องกลึงเทอร์เรต (Turret Lathe)

6 of 18

ชนิดของเครื่องกลึง

เครื่องกลึงแนวตั้ง (Vertical Lathe)

เครื่องกลึงหน้าจาน (Facing Lathe)

7 of 18

ส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องกลึงยันศูนย์

ระบบหล่อเย็น

ชุดยันศูนย์ท้ายแท่น

ชุดป้อมมีด

ชุดแท่นเลื่อน

ชุดหัวเครื่อง

หัวจับเครื่องกลึง

8 of 18

ส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องกลึงยันศูนย์

เครื่องกลึง

ชุดหัวเครื่อง

แขนปรับกลึงเกลียว

ชุดกล่องเฟือง

สะพานแท่นเครื่อง

แขนปรับความเร็วรอบ

ชุดเพลาหัวเครื่องกลึง

ระบบน้ำหล่อเย็น

ชุดป้อมมีด

ระบบป้อน

ชุดท้ายแท่น

ชุดแท่นเลื่อน

ชุดเฟืองทด

ชุดส่งกำลัง

9 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

หัวจับเครื่องกลึง

ชนิด 3 จับ ฟันพร้อม

ชนิด 4 จับ ฟันอิสระ

10 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

กันสะท้านของเครื่องกลึง

แบบ 2 ขา

แบบ 3 ขา

11 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

จานพาเครื่องกลึง

ห่วงพาเครื่องกลึง

12 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

ศูนย์เครื่องกลึง

ศูนย์ตายของเครื่องกลึง

ศูนย์เป็นของเครื่องกลึง

13 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

ด้ามมีดกลึง

ตัวพิมพ์ลาย

14 of 18

เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเครื่องกลึง

ประแจขันหัวจับเครื่องกลึง

ประแจขันป้อมมีด

15 of 18

  • ตรวจสอบส่วนต่างๆ ของเครื่องกลึงทุกครั้งก่อนการปฏิบัติงาน
  • ต้องสวมแว่นตานิรภัยทุกครั้งที่ปฏิบัติงานบนเครื่องกลึง
  • ก่อนเปิดสวิตช์เครื่อง ต้องแน่ใจว่าจับงาน จับมีดกลึงอย่างแน่นหนา และถอดประแจขันหัวจับออกแล้ว
  • ห้ามใช้มือดึงเศษโลหะที่หลุดออกมาขณะกลึงเป็นอันขาด ให้ใช้เหล็กขอเกี่ยวหรือแปรงปัด
  • ห้ามสวมถุงมือขณะทำงานกลึง
  • ระวังชุดแท่นเลื่อนจะชนกับหัวจับงาน เพราะจับงานสั้นจนเกินไป
  • ห้ามใช้มือลูบหัวจับเพื่อให้หยุดหมุนให้ใช้เบรกแทน และห้ามใช้มือลูบชิ้นงานเพราะคมอาจบาดมือได้
  • การถอดและจับยึดหัวจับจะต้องใช้ไม้รองรับที่สะพานแท่นเครื่องเสมอ
  • ต้องหยุดเครื่องทุกครั้งก่อนทำการถอด จับ หรือวัดชิ้นงาน

ความปลอดภัยในการใช้เครื่องกลึง

16 of 18

การบำรุงรักษาเครื่องกลึง

  • การหล่อลื่นชุดหัวเครื่องกลึงและชุดหีบเฟืองป้อนควรจะเติมน้ำมันหล่อลื่นให้พอดีขีดบนของกระจกน้ำมันที่กำหนดไว้ หรือประมาณ 3/4 ของหลอดแก้ว
  • การหล่อลื่นในชุดเฟืองส่งกำลังให้ทำการเปิดฝาครอบสายพานและหมั่นตรวจสอบเป็นประจำ
  • การหล่อลื่นส่วนชุดแท่นเลื่อนควรหล่อลื่นในส่วนที่เคลื่อนที่และจุดที่สัมผัสการเคลื่อนที่
  • การหล่อลื่นชุด Apron ในการหล่อลื่นจะมี Cap ตำแหน่งในการเติมน้ำมันทางขวา ส่วนด้านล่างจะมีตำแหน่ง Plug สำหรับถ่ายน้ำมันออก
  • การหล่อลื่นส่วนของรางเลื่อน เพลาเกลียวนำ ให้หล่อลื่นเป็นประจำทุกวัน

ระบบการหล่อลื่น

17 of 18

การบำรุงรักษาเครื่องกลึง

  • ส่วน Head Stock เติมน้ำมันหล่อลื่นทางด้านบนของส่วนหัวเครื่อง 1 ครั้ง/เดือน
  • ส่วน Feed Gear Box เติมน้ำมันหล่อลื่น 1 ครั้ง/เดือน
  • ชุดเปลี่ยนเฟือง เติมน้ำมัน 2 ครั้ง/สัปดาห์
  • ชุดอุปกรณ์ Compound ชุดอุปกรณ์ Apron ชุดอุปกรณ์ Tail Stock และชุดเพลาเกลียวนำ เติมด้วยกาน้ำมัน อย่างน้อย 2 ครั้ง/สัปดาห์
  • ส่วนรางเลื่อน และส่วนเพลาเกลียวนำ เติมด้วย Hand Pump อย่างน้อย 2 ครั้ง/สัปดาห์

ข้อควรปฏิบัติประจําในการหล่อลื่น

18 of 18

งานกลึงเป็นกระบวนการขึ้นรูปชิ้นงานโลหะในรูปแบบทรงกระบอกสมมาตรเป็นหลักโดยอาศัยเทคนิคการทำงานที่หลากหลายตามความต้องการทั้งนี้สิ่งที่ควรรู้มีหลายประการ เช่น การเลือกรูปแบบการกลึง การเลือกเครื่องมือตัดให้เหมาะสมกับวัสดุชิ้นงาน การคำนวณหาสภาวะที่เหมาะสมสำาหรับงานตัดแต่ละประเภท โดยลักษณะที่สำคัญของการกลึงงานคือ ชิ้นงานจะเป็นตัวหมุนและ�มีดกลึงจะวิ่งเข้าหาชิ้นงานเพื่อกำหนดขนาดของงาน ดังนั้นการคำนวณหาความเร็วรอบจะพิจารณาจากเส้นผ่านศูนย์กลางของชิ้นงานเป็นหลัก ในการเลือกรูปแบบการกลึงจะพิจารณาจากรูปแบบชิ้นงาน

ที่ต้องการผลิต โดยมีตั้งแต่งานกลึงปาดหน้า งานกลึงปอก งานกลึงเกลียว งานกลึงคว้านรูใน งานกลึงเซาะร่อง งานกลึงตัด ในแต่ละรูปแบบอาศัยลักษณะของเครื่องมือและวิธีการกลึงที่แตกต่างกันออกไป

สรุป