Temat: Budowa i funkcje skóry. Higiena i choroby skóry.

Cel lekcji:

Po co nam skóra i jak o nią dbać?

Kryteria sukcesu (wymagania do sprawdzianu)

• omawiam na podstawie schematu budowę skóry
• wiem jakie tkanki budują skórę
• wymieniam funkcje skóry w powiązaniu z jej budową
• znam podstawowe schorzenia skóry i wiem jak im zapobiegać

​

​

​

TKANKI ZWIERZĘCE

TKANKA

NABŁONKOWA

TKANKA

ŁĄCZNA

TKANKA

MIĘŚNIOWA

TKANKA

NERWOWA

termoregulacja

wydalanie

wymiana gazowa

wydzielanie

wytwarzanie

odbieranie bodźców

• wydzielanie potu
• rozszerzanie i zwężanie naczyń krwionośnych

• nadmiaru wody z organizmu
• zbędnych produktów przemiany materii (wraz z potem)

• pobieranie tlenu i dwutlenku węgla (ok. 1% wymiany gazowej)

• łoju
• mleka

• witaminy D₃ pod wpływem promieni słonecznych
• wytwarzanie melaniny (barwnika chroniącego przed promieniowaniem UV)

• czucie dotyku, ucisku, bólu, ciepła i zimna

ochrona

• przed wnikaniem do ciała szkodliwych substancji i pasożytów
• przed promieniowaniem UV
• przed urazami mechanicznymi (np. uderzenia)

Funkcje skóry

Budowa skóry

ciałko nacisku

i wibracji

Naczynia krwionośne

Naczynia krwionośne

Nazwij elementy budowy skóry oznaczone numerami (1-10)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Naskórek - z tkanki nabłonkowej

​

Składa się z 2 warstw:

• Rogowa – warstwa zewnętrzna, zbudowana z martwych komórek ulegających złuszczaniu (rogowaceniu)

​

Naskórek

Skóra właściwa

• Rozrodcza – warstwa wewnętrzna, zachodzą tu intensywne podziały komórek, które wypychane są ku górze i zastępują złuszczające się komórki warstwy rogowej

​

Niektóre komórki naskórka produkują melaninę – brązowy barwnik chroniący przed wpływem promieniowania UV

Nie przepuszcza wody

Skóra właściwa - z tkanki łącznej

​

W skórze właściwej znajdują się:

• Naczynia krwionośne (dotleniają i odżywiają skórę, biorą udział w termoregulacji)
• Zakończenia nerwowe zapewniające czucie:
• Dotyku
• Ucisku
• Zimna
• Ciepła
• Bólu
• gruczoły łojowe i potowe
• korzenie włosów

Pod skórą znajduje się

warstwa podskórna - z tkanki tłuszczowej

pełni funkcję termoizolacyjną oraz stanowi rezerwą energetyczną

Zbudowana z tkanki łącznej

zawierającej włókna kolagenowe które nadają elastyczność, sprężystość i wytrzymałość mechaniczną

​

​

Naskórek

​

Skóra

właściwa

Wytwory naskórka

• włosy

​

​

• paznokcie

​

​

Paznokieć leży na macierzy,

z której powstaje

Odrasta w ciągu 160 dni

Milimetr na tydzień

​

macierz

macierz

Szeroko rozrzucone w całej skórze,

Występują najliczniej na:

• dłoniach rąk,
• podeszwach stóp,
• pod pachami
• w pachwinach.

​

​

Gruczoły potowe

Wydzielają oleistą substancję (łój) do mieszków włosowych.

Pojawia się ona na skórze wszystkich okolic ciała, z wyjątkiem dłoni i stóp.

​

Gruczoły łojowe

Występują najliczniej:

• na skórze owłosionej części głowy,
• na twarzy,
• pod pachami
• w pachwinach .

​

Gruczoły sutkowe

u kobiet wytwarzają mleko po narodzinach dziecka

u mężczyzn są nieaktywne

• Najważniejszym zadaniem potu wydzielanego przez gruczoły jest regulacja ciepłoty ciała.
• Wydalanie zbędnych substancji i nadmiaru wody
• Nadmierne pocenie może prowadzić do odwodnienia i poważnego niedoboru chlorku sodu

Gruczoły potowe

Gruczoły łojowe - funkcja

​

​

• Łój wykazuje właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze, zapobiegając w pewnym stopniu zakażeniom
• Nie dopuszcza do wysychania i pękania skóry, zwłaszcza pod działaniem gorąca i światła słonecznego.
• Natłuszcza włosy

​

Praca domowa obowiązkowa !

1. Narysuj w zeszycie schemat budowy skóry wg. poniższego wzoru
2. Wyszukaj informacji dotyczących higieny i podstawowych chorób skóry

(5 przykładów chorób) - zapisz je w zeszycie

​

warstwa rogowa

warstwa rozrodcza

ciałko dotykowe

ciałko nacisku

Wpływ promieniowania UV na skórę

poparzenia słoneczne

czerniak skóry

szkodliwy wpływ promieni UV na skórę można ograniczyć stosując kremy z filtrem

Choroby pasożytnicze - zaraźliwe

wesz głowowa

świerzbowiec ludzki

świerzb

wszawica

Choroby zaraźliwe skóry

opryszczka

choroba wirusowa

grzybica