Сабақтың тақырыбы:
§13. Жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсері
Мақсатқа жету үшін мынаны білу қажет:
Жер бедерінің, адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін;
– әсіресе, ірі өзен аңғарлары, ойыс мен таулы емес, жазық жерлері ежелден халық тұратын, тығыз қоныс- танған аймақтарды
Сұрақ: Антропогендік әрекеттер
және жер бедері?
Жауап: Антропогендік әрекеттер және жер бедері: Адам баласы үнемі жер бедерінің ерекшеліктерін өз қажетіне тиімді қолдануға тырысқан. Әсіресе ірі өзен аңғарларының ойысы мен таулардың етегіндегі жазық жерлері ежелден халық тығыз қоныс-танған аймақтар болып саналады.Сондықтан да осы аталған аймақтарда жер бедері пішіндеріне қарай, әрбір қоғамдық формация ауысқан сайын белгілі бір дәрежеде салмақ түсіп отырды. Халық санының соңғы уақыттарда қарқынды өсуі,
Сұрақ: Адам әрекетінің нәтижесінде
пайда болған жер бедері?
Жауап: Адам әрекетінің нәтижесінде пайда болған жер бедері пішіндері техногендік немесе антропогендік пішіндер деп аталады. Бұл пішіндер климат жағдайына және тектоникалық қозғалыстарға байланысты емес. Көптеген жағдайда техногендік заттар табиғат ортасына кері әсер етеді. Кей жағдайда қоршаған ортаға зиян келтірмеу үшін оларды қайта өңдеу немесе мүлдем жойып жіберу қажет болады. Техногендік жер бедері пішіндерінің қалыптасуы мен өзгеруін нақтылап қадағалап отыруды және оның жүйелі жіктеуді талап етеді
Сұрақ: Адамның шаруашылық әрекеті
нәтижесінде өзгерген жер бедері
пішіндері кең таралған түрлері ,
Адамның шаруашылық әрекеті нәтижесінде өзгерген жер бедері пішіндері кең таралған түрлері:
Адамның шаруашылық әрекеттерінің жер бедеріне әсер ететін әрекеті – антропогендік әрекет деп аталады. Осы тұжырымдамада, оларды — алағашқы және екінші реттік әсер деп екіге бөледі.
Қорытынды сұрақ: сипаттама береміз
КЕРІ БАЙЛАНЫС