Birth Before Admission; BBA

กลุ่มการพยาบาลมารดา ทารก

และการผดุงครรภ์

ys2023

• สาวแรงงานต่างด้าวชาวเมียนมา
• อายุ 38 ปี G6P5-0-0-5
• อายุครรภ์ 39 สัปดาห์ 3 วัน
• กำหนดคลอดวันที่ 6 พฤษภาคม 2566

YS2023

• แต่วันนี้ (วันที่ 2 พฤษภาคม 2566 )
• มีอาการเจ็บครรภ์ จึงรีบเดินทางมาโรงพยาบาลตะกั่วป่า โดยนั่งเรือข้ามฟากมาจากฝั่งเกาะคอเขา ต. เกาะคอเขา ต่อด้วยนั่งรถ 3 ล้อพ่วงข้าง

YS2023

YS2023

ys2023

• เมื่อมาถึงบริเวณหน้าวัดแหลมป้อม หรือวัดน้ำเค็ม สตรีรายนี้รู้สึกเจ็บท้องอย่างรุนแรง อยากเบ่ง คนขับจึงหยุดรถ และให้ลงไปนั่งในพ่วงข้าง 3 ล้อ จากเดิมนั่งซ้อนท้าย

YS2023

พบศีรษะทารกโผล่ ขนาดเท่าไข่ไก่�

YS2023

หากท่านอยู่ในเหตุการณ์ หรือเป็น ผู้พบสตรีตั้งครรภ์รายนี้ �ท่านจะปฏิบัติอย่างไร ???????

YS2023

11

หากต้องคลอด ให้คลอด

1. คุณแม่รายนี้อยู่ในสภาวะที่ต้องคลอด คนขับรถพ่วงได้จอดรถและหาสถานที่เหมาะสมจะคลอด คือลงไปนั่งในพ่วงข้าง 3 ล้อ

2. เตรียมอุปกรณ์จำเป็น ได้แก่ ผ้าสะอาดเพื่อปูรองรับทารก เชือกหรือยาง หรือด้ายสำหรับผูกสายสะดือ และผ้าสะอาดใช้ห่อตัวทารก

3. ตามธรรมชาติแล้ว คุณแม่สามารถคลอดเองได้ โดยอาศัยแรงบีบของมดลูกเพียงอย่างเดียว   แนะนำอย่าให้แม่ออกแรงเบ่งมากเกินไป เพราะอาจจะทำให้บริเวณปากช่องคลอด และกล้ามเนื้อภายในอุ้งเชิงกรานฉีกขาดได้ 

​

YS2023

12

4. ห้ามหนีบขาไว้เป็นอันขาด เพราะอาจทำให้ทารกขาดอากาศ

5. เมื่อศีรษะทารกโผล่ออกมาทั้งหัว ให้ประคองไว้ โดยมีผ้าขนหนูสะอาดรองรับ ห้ามออกแรงดึง

6. หากทารกคลอดแต่มีถุงน้ำคร่ำหุ้มอยู่ ให้ฉีกถุงน้ำคร่ำออก เพื่อให้ทารกหายใจ

7. หากทารกไม่ส่งเสียงร้อง ให้จับขายกขึ้นสูง และให้ศีรษะห้อยลงต่ำกว่าเท้า

​

YS2023

13

​

8. ลูบหลังเบา ๆ เพื่อกระตุ้นให้ทารกร้องไห้

9. ใช้ผ้าสะอาดห่อตัวทารกให้มิดชิด และวางทารกแนบหน้าอกแม่

10. ห้ามตัดสายสะดือทารก ใช้เชือกสะอาด ยางสะอาดรัดไว้
11. หากมีรกคลอดออกมา ให้ห่อ หรือใส่ถุงรวมไว้
12. หลังรกคลอด คลึงมดลูก (อยู่บริเวณระดับสะดือ) จนแข็งเป็นก้อนกลม

13. นำส่งโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด

YS2023

14

• โทร เบอร์ 191หรือ ขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานต่างๆ เช่น
• สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ โทร. 1669
•  ศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร โทร. 1646
• สถานีวิทยุ จส.100 โทร. 1137
• สถานีวิทยุ สวพ.91 โทร. 1644�

YS2023

�กรณีผู้พบเหตุการณ์เป็นพยาบาลผดุงครรภ์�

• 1. เตรียมอุปกรณ์จำเป็น ได้แก่ ผ้าผืนเล็กใช้ save ฝีเย็บ ผ้าสะอาดใช้ปูรองรับทารก เชือกสำหรับผูกสายสะดือ และผ้าสะอาดสำหรับใช้ห่อตัวทารก
• 2. ให้ผู้คลอดเบ่งตามธรรมชาติ ส่วนนำโผล่ ใช้มือแตะส่วนนํา (ท้ายทอย) มือขวาประคองอวัยวะเพศภายนอก ป้องกันการฉีกขาดของฝีเย็บ ใช้มือแตะบริเวณศีรษะทารกเพื่อไม่ให้คลอดเร็ว แล้วโกยขึ้นเมื่อเห็น parietal bone ช่วยหมุนภายนอก หรือรอเวลาให้ทารกหมุนศีรษะจนอยู่ในลักษณะตะแคง

​

​

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

การช่วยคลอดศีรษะทารก

เมื่อหน้าผากทารกคลอดถึงระดับคิ้ว

มือซ้ายโกยศีรษะทารกให้เงยขึ้น

มือขวาเปลี่ยนจากผลักให้หัวเด็กเงยขึ้นด้วยวิธี Modified Ritgen มาช่วยรูดบริเวณส่วนล่าง ของปากช่องคลอดให้ผ่านพ้นหน้า และคางทารก

​

การคลอด

YS2023

YS2023

�กรณีผู้พบเหตุการณ์เป็นพยาบาลผดุงครรภ์�

• 3. ศีรษะโผล่ออกมาจนหมด
• แนะนํามารดาหยุดเบ่ง สูดลมหายใจเข้าออกลึกๆ เพื่อไม่ให้คลอดทารกเร็วเกินไป
• ดูดสารคัดหลั่งในจมูกและปากออก อาจหมุนศีรษะทารกเล็กน้อย เพื่อใช้ลูกสูบยางแดงดูดสิ่งคัดหลั่งได้ถนัดขึ้น ดูดในปากก่อนดูดในจมูก ป้องกันทารกร้องแล้วสําลักสารคัดหลั่ง หรือใช้ผ้าสะอาดพันนิ้วมือ แล้วควัก secretion ออกจากทารก

​

​

ช่วยทำ Restitution และ External rotation

ดูดมูกจากจมูกและปากเด็ก เช็ดตาทารกด้วยN.S.S. หรือสำลีแห้ง

คลำรอบคอเด็กเพื่อตรวจสายสะดือพันคอ แล้วจึงช่วยคลอดตัว

YS2023

วิธีแก้ไขสายสะดือพันคอทารก

YS2023

�กรณีผู้พบเหตุการณ์เป็นพยาบาลผดุงครรภ์�

4. หมุนศีรษะทารก 90 องศา หากพบว่ามีส่วนของสายสะดือพันคอให้ปลดออก โดยอ้อมรอบศีรษะทารก

5. ช่วยคลอดไหล่บน จับบริเวณขมับสองข้างทารกดึงลงล่างจนเห็นซอกรักแร้ จากนั้นดึงทารกขึ้นข้างบน ให้ไหล่สองข้างคลอด ใช้มือข้างหนึ่งประคองศีรษะ มืออีกข้างไล่ไปตามส่วนหลังของทารก เพื่อตามจับส่วนขา 2 ข้างของทารกที่จะออกมา จนทารกคลอด

5. ใช้ผ้าแห้งและสะอาดเช็ดตัวทารกให้แห้ง เพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน

​

​

YS2023

YS2023

การช่วยคลอดไหล่หลัง

การช่วยคลอดไหล่หลัง (ล่าง) โดยยกศีรษะทารกขึ้น ระหว่างนี้ต้องคอยระวังการฉีกขาดของฝีเย็บซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ ระหว่างการคลอดของไหล่หลัง (ล่าง)

YS2023

�กรณีผู้พบเหตุการณ์เป็นพยาบาลผดุงครรภ์�

• 7. เตรียมผูก หรือหนีบสายสะดือ
• 8. หนีบ และตัดสายสะดือ ใช้ตัวหนีบ หนีบปลายสายสะดือห่างจากตัวทารกมากพอควร หนีบอีกหนึ่งจุดอยู่ห่างจากตัวแรกเล็กน้อย ตัดสายสะดือตรงกลางระหว่างตัวหนีบทั้งสอง สิ่งที่ต้องระวังคือจับศีรษะทารกอยู่ต่ำกว่าเท้า

​

​

YS2023

การผูกและตัดสายสะดือ

YS2023

�กรณีผู้พบเหตุการณ์เป็นพยาบาลผดุงครรภ์�

• 9. รอรกคลอด ให้ดูอาการของรกลอกตัว เมื่อมั่นใจว่ารกลอกตัวสมบูรณ์แล้ว ช่วยคลอดรก

​

YS2023

การทำคลอดรกด้วยวิธี Modified Crede’ Maneuver

• ให้ใช้อุ้งมือดันยอดมดลูกส่วนบนที่หดตัวแข็งลงหา promontory ของกระดูก sacrum
• กดลงทำมุม 30 องศากับแนวดิ่ง
• มดลูกส่วนบนที่แข็ง จะไปดันให้รกในมดลูกส่วนล่างเคลื่อนออกมาได้
• การดันมดลูกห้ามดันลงไปในทิศทางของช่องเชิงกรานตรงๆ เพราะอาจทำให้เกิดมดลูกปลิ้นได้ ให้ใช้แต่กำลังผลักจากอุ้งมือ

​

YS2023

• เมื่อรกผ่านช่องคลอดออกมา ให้ใช้อีกมือที่เหลือรองรับรกไว้ หรือใช้จานรกรองรับรกที่คลอดออกมา
• เปลี่ยนมือที่ดันมดลูกมาโกยมดลูกส่วนบนขึ้น เพื่อเป็นการช่วยรั้งให้เยื่อหุ้มเด็กที่เกาะอยู่บริเวณส่วนล่างของมดลูกมีการลอกตัว

YS2023

การทำคลอดเยื่อหุ้มรก

• จับรกด้วยมือทั้งสองแล้วหมุนไปทางเดียวกันเพื่อให้เยื่อหุ้มทารกออกมา

​

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

YS2023

41

เมื่อถึงโรงพยาบาล

การดูแลมารดาหลังคลอด

1. ประเมินอาการ ระดับความรู้สึกตัว การหดรัดตัวของมดลูก บาดแผล เพื่อให้การพยาบาลและรายงานแพทย์ทราบ�2. ประเมินการเสียเลือด จากคำบอกเล่าของมารดา และประเมินแรกรับ�3. ประเมินแผลฝีเย็บ ลักษณะแผล ระดับการฉีกขาด ตำแหน่ง เพื่อเย็บซ่อมแซมแผลฝีเย็บ หากฉีกขาดระดับ 3 ขึ้นไป รายงานแพทย์�4.วัดสัญญาณชีพและเจาะ HCT แรกรับ พบความผิดปกติต้องรายงายแพทย์ทราบ�5.ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก ดูแลคลึงมดลูกให้แข็งตัว����

YS2023

42

เมื่อถึงโรงพยาบาล

การดูแลมารดาหลังคลอด

6. ทำคลอดรกให้ในรายที่ยังไม่คลอด พร้อมตรวจสอบรกว่าคลอดครบหรือไม่ และให้ยากระตุ้นให้มดลูกหดรัดตัวดีคือ Methergin 1 amp IV stat และ 5%D/N/2 1000 ml + synto 20 unit IV drip80cc/hr�6.ให้ข้อมูลเรื่องแผลฝีเย็บ การอยู่ไฟหลังคลอด การปฏิบัติตัวหลังคลอด�7. ดูแลหลังคลอด 2 ชั่วโมงแรกหลังคลอด ย้ายไปดูแลต่อเนื่องที่ตึกหลังคลอด����

YS2023

43

การดูแลทารกแรกเกิด เมื่อถึงโรงพยาบาล

- ดูแลทารกมาภายใต้ radiant warmer�- ประเมินสภาพทารกแรกเกิด เช็ดตัวและทำความสะอาดด้วยน้ำมันมะกอก เช็ดตาด้วย NSS ดูแลแต่งสายสะดือให้ใหม่

- ประเมินสัญญาณชีพ โดยเฉพาะอุณหภูมิ ถ้า BT >36.5องศา รายงานแพทย์�

YS2023

44

การดูแลทารกแรกเกิด เมื่อถึงโรงพยาบาล

- ตรวจร่างกายทารกแรกเกิด รายงานแพทย์เมื่อพบความผิดปกติ

- เจาะ DTX และ Hct รายงานให้แพทย์ทราบ�- กรณีตัดสายสะดือ ซักประวัติวิธีการตัดสายสะดือ อุปกรณ์ที่ใช้�ระยะเวลาการตัด เพื่อประเมินการติดเชื้อ และวางแผนการพยาบาลต่อ�- กรณีทารกมีภาวะแทรกซ้อน ต้องดูแลรักษาเพิ่มเติม รายงานแพทย์���

YS2023

45

CONCLUSION

birth before arrival (BBA)� is defned as a delivery of a baby that takes place outside healthcare facilities. It also includes home or enroute to a delivery centre or hospital (in an ambulance, private car or on hospital grounds) and are not attended by a midwife. �(Strozik, & Smereka, 2022) ��

YS2023

46

birth before arrival (BBA)�Overall, rate of BBA in developed countries is less than in developing countries.

It is 0.1–0.44% in Europe, 1.36–1.8 % in USA�1.8–4.6% in South Africa �(Strozik, & Smereka, 2022)��

YS2023

47

Birth Before Arrival (BBA)

สถิติการคลอดก่อนมาถึงโรงพยาบาล กรุงเทพฯ 2561

โรงพยาบาลวชิรพยาบาล 19 ราย

โรงพยาบาลตากสิน 20 ราย

โรงพยาบาลกลาง 5 ราย

โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ 24 ราย

โรงพยาบาลราชวิถี 50 ราย (ปิยธิดา ศรีพงษ์สุทธิ์, สุมิตตา สว่างทุกข์,

เฉลิมศรี เกิดมากมี, สิราวรรณ กรุณา, 2562)

YS2023

48

MATAL OUTCOMES

Increased risk of postpartum haemorrhage

severe perineum and vaginal trauma, INFECTION

birth asphyxia, birth injury, cerebral

hemorrhage, hypothermia , and infection. �

YS2023

49

YS2023

50

You are an important person who can help deliver a safe emergency birth.

YS2023