1 of 32

Γυναίκα και Κοινοβουλευτικά Έδρανα

8 Ιουνίου 2023

Αίθουσα Εκδηλώσεων Πασχάλη Λ. Πασχαλίδη, κτίριο Διοίκησης της Ελληνικής Τράπεζας

Ερευνητικό Κέντρο Ισότητας Φύλου

2 of 32

Δομή παρουσίασης

Ερευνητικά ερωτήματα
Μεθοδολογία έρευνας
Δημογραφικά στοιχεία
Αποτελέσματα

Απόψεις και αντιλήψεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών για τη θέση της γυναίκας στη Βουλή και την πολιτική
Εμπειρίες και βιώματά τους κατά την προεκλογική εκστρατεία
Εισηγήσεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών

Η παρουσίαση θα έχει την ακόλουθη δομή: Αρχικά θα παρουσιάσουμε τα ερευνητικά ερωτήματα και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε στη συλλογή και την ανάλυση των δεδομένων. Στη συνέχεια, θα σκιαγραφήσουμε το δείγμα της έρευνας. Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν σε 3 ενότητες: Στην πρώτη ενότητα, θα παρουσιαστούν οι απόψεις και αντιλήψεις των υποψήφιων βουλευτών (αντρών και γυναικών) όσον αφορά τη θέση της γυναίκας στη Βουλή και στην πολιτική. Στη δεύτερη ενότητα, θα παρουσιαστούν αποτελέσματα που αφορούν τις εμπειρίες και τα βιώματα των υποψηφίων κατά την προεκλογική τους εκστρατεία. Τέλος, στην τρίτη ενότητα, θα γίνει αναφορά στις εισηγήσεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών.

3 of 32

Ερευνητικά ερωτήματα

Οι άντρες και οι γυναίκες υποψήφιοι βουλευτές είχαν ισότιμη αντιμετώπιση κατά την προεκλογική εκστρατεία των βουλευτικών εκλογών του 2021;

Ποιες είναι οι απόψεις και οι αντιλήψεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών;
Ποιες ήταν οι εμπειρίες και τα βιώματά τους κατά την προεκλογική εκστρατεία;
Ποιες είναι οι εισηγήσεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών;

Ο σκοπός της έρευνας ήταν να εξεταστεί κατά πόσο οι άντρες και οι γυναίκες υποψήφιοι βουλευτές είχαν ισότιμη αντιμετώπιση κατά την προεκλογική εκστρατεία των βουλευτικών εκλογών του 2021. Πιο συγκεκριμένα, θέσαμε τρία ερωτήματα: (1) ποιες είναι οι απόψεις και οι αντιλήψεις των υποψήφιων βουλευτών, και κατά πόσο υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, σε άντρες και γυναίκες, (2) ποιες ήταν οι εμπειρίες και τα βιώματα τους κατά την προεκλογική εκστρατεία και (3) ποιες είναι οι εισηγήσεις τους. Σε όλα τα πιο πάνω ερωτήματα δώσαμε έμφαση στην έμφυλη διάσταση.

4 of 32

Μεθοδολογία Έρευνας

Η έρευνα διεξήχθη με το τέλος των βουλευτικών εκλογών του 2021.

Χρονική περίοδος: Αύγουστος – Σεπτέμβριος 2021

Απεστάλη ηλεκτρονικό ανώνυμο ερωτηματολόγιο στους υποψήφιους βουλευτές άντρες και γυναίκες μέσω του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου.

Ηλεκτρονικός σύνδεσμος για συμπλήρωση ερωτηματολογίου

Ποσοτική ανάλυση δεδομένων

Περιγραφική στατιστική
Επαγωγική στατιστική: Pearson chi-square test

Θεωρητικό επίπεδο σημαντικότητας p<0.05

5 of 32

Δημογραφικά στοιχεία

6 of 32

Δημογραφικά στοιχεία

Σύνολο δείγματος: 105

- Άνδρες: 67 (63.81%)

- Γυναίκες: 38 (36.19%)

Ηλικία:

36 – 65: 79%

21 – 35: 16%

65+ : 5%

Εκλεγέντες 18% και μη εκλεγέντες 82%
Πρώην βουλευτές/τριες: ΝΑΙ: 12.4% ΟΧΙ: 87.6%

Σύνολο υποψηφίων: 658

Άνδρες: 498 (75.68%)
Γυναίκες: 160 (24.32%)

Στην παρούσα έρευνα συμμετείχαν 105 υποψήφιοι βουλευτές, το 64% του δείγματος ήταν άντρες και το 36% ήταν γυναίκες. Το ότι ήταν περισσότεροι οι άντρες συμμετέχοντες, συνάδει με το γεγονός ότι από το σύνολο των 658 υποψηφίων στις βουλευτικές εκλογές, οι άντρες αποτελούσαν το 76% και οι γυναίκες το 24%. Από τους συμμετέχοντες, σχεδόν το 80% ήταν στην ηλικιακή ομάδα των 36 με 65 χρόνων. Επίσης, από αυτούς που απάντησαν το ερωτηματολόγιο, σχεδόν το ένα πέμπτο είχαν εκλεγεί στη βουλή. Τέλος, 88% των συμμετεχόντων δεν ήταν πρώην βουλευτές/τριες.

7 of 32

Αποτελέσματα��Απόψεις και αντιλήψεις υποψηφίων βουλευτών αντρών και γυναικών σχετικά �με την παρουσία των γυναικών στην Κυπριακή Βουλή και, γενικότερα, �στην πολιτική ζωή του τόπου

8 of 32

Η ισόρροπη παρουσία ανδρών και γυναικών βουλευτών στην Κυπριακή Βουλή διασφαλίζει την ένταξη της οπτικής των γυναικών στο πολιτικό σύστημα;

9 of 32

Η ισόρροπη παρουσία ανδρών και γυναικών βουλευτών στην Κυπριακή Βουλή διασφαλίζει την ένταξη της οπτικής των γυναικών στο πολιτικό σύστημα;

x²(3)=12.663

P=0.005

10 of 32

��

Είστε ικανοποιημένος/η από τον αριθμό συμμετοχής γυναικών υποψηφίων στις Βουλευτικές Εκλογές Μαΐου 2021;

11 of 32

��

Είστε ικανοποιημένος/η από τον αριθμό συμμετοχής γυναικών υποψηφίων στο ψηφοδέλτιο του κόμματος/ κομματικού συνδυασμού σας;

12 of 32

Είστε ικανοποιημένος/η από τον αριθμό των γυναικών που έχουν εκλεγεί στο Κυπριακό κοινοβούλιο συνολικά;

13 of 32

Είστε ικανοποιημένος/η από τον αριθμό των γυναικών που έχουν εκλεγεί στο Κυπριακό κοινοβούλιο συνολικά;

x²(3)=17.512

P=0.001

14 of 32

Το ποσοστό των γυναικών που ανέρχονται στην ιεραρχία κομματικών δομών είναι περιορισμένο. ��Σε ποιους λόγους οφείλεται;

15 of 32

Σε μειωμένο ενδιαφέρον των γυναικών για ανέλιξη;

x²(3)=15.411

p=0.001

Στο ερώτημα αν το περιορισμένο ποσοστό των γυναικών οφείλεται στο μειωμένο ενδιαφέρον των γυναικών για ανέλιξη, μόνο 16 άτομα του δείγματος αποκλείουν κατηγορηματικά την ανωτέρω άποψη (12 γυναίκες, 31.6%, και 4 άνδρες, 6.0%. ( Η πλειονότητα (84.77%) του δείγματος -89 άτομα από τους 105 - εκφράζουν τη γνώμη ότι για το περιορισμένο ποσοστό γυναικών στην ιεραρχία των κομμάτων ευθύνονται και οι ίδιες, σε βαθμό «λίγο/πολύ/πάρα πολύ».

Η κατά φύλο ανάλυση αποκαλύπτει ότι οι γυναίκες του δείγματος παρουσιάζονται εμφανώς πιο αρνητικές από τους άνδρες απέναντι στο εκφρασθέν επιχείρημα και οι διαφορές αυτές είναι στατιστικά σημαντικές. Ενδεικτικά, το ποσοστό των γυναικών που δηλώνουν ότι «καθόλου» δεν συμφωνούν με την προταθείσα άποψη, υπερβαίνει κατά πολύ το αντίστοιχο των ανδρών. Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών που συμφωνούν «πολύ/πάρα πολύ» με την εκφρασθείσα άποψη είναι πολύ μικρότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των ανδρών ( 18.5% έναντι 43.3% των ανδρών).

16 of 32

Στις οικογενειακές υποχρεώσεις των γυναικών;

17 of 32

Στην έλλειψη αυτοπεποίθησης εκ μέρους των γυναικών;

x²(3)=11.642

p=0.009

Στο ενδεχόμενο η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στην ιεραρχία των κομματικών δομών να οφείλεται στην έλλειψη αυτοπεποίθησης εκ μέρους τους, το δείγμα των 105 υποψηφίων τοποθετείται μάλλον αρνητικά, με το 73.7% των γυναικών και το 77.6% των ανδρών να δηλώνουν ‘’καθόλου/λίγο’’. Ταυτόχρονα δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι περίπου το 21% των ανδρών αλλά και των γυναικών υποστηρίζουν την προταθείσα δήλωση σε βαθμό ‘’πολύ’’. Δεν μπορούμε επίσης να παραγνωρίσουμε τις μεγάλες διαφορές ποσοστών ανδρών και γυναικών, τόσο στην κατηγορία ‘’καθόλου’’ όσο και στην κατηγορία ‘’λίγο’’. Η περαιτέρω στατιστική ανάλυση έδειξε ότι οι διαφορές που παρουσιάζονται μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι στατιστικά σημαντικές.

18 of 32

Στη νοοτροπία των κομμάτων περί του «αρσενικού» προφίλ ηγεσίας;

x²(3)=19.511

P<0.001

Τη νοοτροπία των κομμάτων περί του «αρσενικού» προφίλ ηγεσίας ως επικρατέστερου υποδεικνύουν, με συντριπτική πλειοψηφία, τα άτομα του δείγματος, ως υπεύθυνη για τη μειωμένη παρουσία γυναικών στην ιεραρχία των κομμάτων. Ποσοστό 92.1% των γυναικών και 50.7% των ανδρών (69 άτομα) θεωρούν τη νοοτροπία αυτή υπεύθυνη σε βαθμό «πολύ/πάρα πολύ», ενώ άλλα 29 άτομα (38.8% των ανδρών και 7.9% των γυναικών) δηλώνουν βαθμό «λίγο». Μόνο 7 άτομα, όλα άνδρες, δεν συμφωνούν «καθόλου» με τη δήλωση.

Οι διαφορές στις απαντήσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι στατιστικά σημαντικές, με τις γυναίκες να είναι σημαντικά πιο θετικές προς την προταθείσα άποψη.

19 of 32

Σε κατάλοιπα πατριαρχίας;

x²(3)=16.354

p=0.001

Η συντριπτική πλειοψηφία του δείγματος θεωρεί τα κατάλοιπα πατριαρχίας ως υπαίτιο για τη μειωμένη παρουσία γυναικών στην ιεραρχία των κομμάτων.

Η κατά φύλο ανάλυση ανέδειξε ως στατιστικά σημαντικές τις διαφορές που παρουσιάζονται στα αποτελέσματα των απαντήσεων μεταξύ ανδρών/γυναικών. οι γυναίκες υποψήφιες υποστηρίζουν πολύ πιο έντονα την δηλωθείσα άποψη, με ποσοστό 86.8% «πολύ/πάρα πολύ», έναντι 58.2% των ανδρών, ενώ, επίσης, καμιά γυναίκα δεν δηλώνει «καθόλου».

20 of 32

Αποτελέσματα��Εμπειρίες και βιώματα των υποψηφίων κατά την προεκλογική τους εκστρατεία

21 of 32

Κατά την προεκλογική σας εκστρατεία εντοπίσατε προκαταλήψεις/στερεότυπα αναφορικά με το ρόλο και τις ικανότητες της γυναίκας στην πολιτική;

22 of 32

Κατά την προεκλογική σας εκστρατεία εντοπίσατε προκαταλήψεις/στερεότυπα αναφορικά με το ρόλο και τις ικανότητες της γυναίκας στην πολιτική;

x²(3)=16.482

p=0.001

23 of 32

Κατά την προεκλογική σας εκστρατεία βιώσατε ανάρμοστες συμπεριφορές που σχετίζονται με το φύλο σας, όπως: λεκτική βία;

x²(3)=16.806

p=0.001

Όπως φαίνεται από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, η έμφυλη λεκτική βία προς τους υποψηφίους ήταν πολύ σπάνια, αλλά όχι απόλυτα απούσα κατά την προεκλογική τους εκστρατεία. Η κατά φύλο ανάλυση των απαντήσεων δείχνει σημαντικές διαφορές στις απαντήσεις ανδρών και γυναικών, όσον αφορά το κατά πόσο βίωσαν λεκτική βία σχετική με το φύλο τους, κατά την προεκλογική τους εκστρατεία, με τις γυναίκες να υφίστανται σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους άνδρες τη βία αυτής της μορφής. Αφενός, το ποσοστό των γυναικών που δηλώνουν «καθόλου» λεκτική βία (55.3%) είναι πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο των ανδρών (89.6%), αφετέρου, το ποσοστό των γυναικών που βίωσαν σε κάποιο βαθμό λεκτική βία ήταν σε όλες τις περιπτώσεις μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των ανδρών – 1 γυναίκα κανένας άνδρας στο ‘’πάρα πολύ’’, 3 γυναίκες και 2 άνδρες στο ‘’πολύ’’, 13 γυναίκες και 5 άνδρες στο ‘’λίγο’’.

24 of 32

Κατά την προεκλογική σας εκστρατεία βιώσατε ανάρμοστες συμπεριφορές που σχετίζονται με το φύλο σας, όπως: επιθέσεις σε κοινωνικά δίκτυα;

x²(3)=6.934

p=0.074

(Το p είναι οριακά πάνω από το τεθέν όριο)

Περαιτέρω ετέθη προς τους υποψηφίους βουλευτές/βουλεύτριες το ερώτημα, κατά πόσο βίωσαν έμφυλες επιθέσεις στα κοινωνικά δίκτυα κατά την προεκλογική τους εκστρατεία. Η πλειοψηφία απαντούν «καθόλου», αλλά ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό απαντούν «λίγο».

Όπως φαίνεται στην κατά φύλο κατανομή, οι επιθέσεις έμφυλου χαρακτήρα στα κοινωνικά δίκτυα ήταν πιο συχνές προς τις γυναίκες παρά στους άνδρες του δείγματος, με το ποσοστό των γυναικών που δηλώνουν «καθόλου» (47.4%), να είναι σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο (70.1%) των ανδρών. Συνακόλουθα, το συνολικό ποσοστό γυναικών που βίωσαν «λίγο/πολύ/πάρα πολύ» έμφυλες επιθέσεις στα κοινωνικά δίκτυα (52.6%), είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των ανδρών (29.9%). Εν τούτοις, η περαιτέρω στατιστική ανάλυση δεν έδειξε στατιστικά σημαντικές διαφορές στο επίπεδο p=.05, με την υπολογισθείσα πιθανότητα, p=.074, να υπερβαίνει οριακά το τεθέν επίπεδο σημαντικότητας [Χ²(3)=6.934, p=0.074, p>.05].

25 of 32

Κατά την προεκλογική σας εκστρατεία βιώσατε ανάρμοστες συμπεριφορές που σχετίζονται με το φύλο σας, όπως: παρενόχληση;

x²(3)=8.920

p=0.030

Στο παρόν διάγραμμα γίνεται φανερό ότι το φαινόμενο της έμφυλης παρενόχλησης, αν και σπάνιο κατά την προεκλογική εκστρατεία, εν τούτοις ήταν συχνότερο προς το γυναικείο φύλο με στατιστικά σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις απαντήσεις ανδρών και γυναικών. Συγκεκριμένα, η επικρατέστερη δήλωση «καθόλου» (καθόλου παρενόχληση), κατανέμεται άνισα ανάμεσα στα δύο φύλα, με πολύ υψηλότερο το ποσοστό 86.6% των ανδρών έναντι 68.4% των γυναικών (58 άνδρες, 26 γυναίκες). Επιπλέον, στις υπόλοιπες τρεις κατηγορίες της κλίμακας, οι οποίες δηλώνουν κάποιου βαθμού παρενόχληση –«λίγο/πολύ/πάρα πολύ» - τα ποσοστά των γυναικών είναι αυξημένα έναντι των ποσοστών των ανδρών. Αξιοσημείωτο ότι στις κατηγορίες ‘’πολύ/πάρα πολύ’’ έχουμε μόνο γυναίκες (3 γυναίκες και 1 γυναίκα αντιστοίχως).

26 of 32

Εάν βιώσατε ανάρμοστες συμπεριφορές κατά την προεκλογική σας εκστρατεία που σχετίζονται με το φύλο σας, πού έλαβαν χώρα;

27 of 32

Στον δρόμο;

x²(1)=7.332

p=0.015

Στο ερώτημα, κατά πόσο οι υποψήφιοι είχαν βιώσει ανάρμοστες, σεξιστικές συμπεριφορές στο δρόμο, είναι φανερό ότι τέτοιες ανάρμοστες συμπεριφορές πολύ σπάνια συνέβησαν στο δρόμο.

Σύμφωνα με την γραφική παράσταση, κανένας από τους άνδρες του δείγματος δεν αντιμετώπισε έμφυλες, ανάρμοστες συμπεριφορές στο δρόμο, ενώ από το σύνολο των γυναικών του δείγματος, τέσσερις (10.5%) δηλώνουν ότι βίωσαν τέτοιες συμπεριφορές σε βαθμό «λίγο». Εν ολίγοις, από το σύνολο των 105 υποψηφίων μόνο τέσσερα άτομα βίωσαν ανάρμοστες έμφυλες συμπεριφορές στο δρόμο και αυτά ήσαν όλα γυναίκες. Η συσχέτιση του παράγοντα «φύλο» με τα αποτελέσματα της ερώτησης έδειξε στατιστικά σημαντική σχέση [Χ²(1)=7.332, p<.05].

28 of 32

Στον δικό σας κομματικό χώρο;

x²(2)=14.939

p=0.001

Αναφορικά με το φαινόμενο των ανάρμοστων, σεξιστικών συμπεριφορών στον κομματικό χώρο των υποψηφίων , υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση των αποτελεσμάτων μεταξύ ανδρών και γυναικών του δείγματος, με τους άνδρες να υπερέχουν καταφανώς στην κατηγορία «καθόλου» (καθόλου ανάρμοστες συμπεριφορές), ενώ, αντίθετα, οι γυναίκες υπερέχουν στην κατηγορία «λίγο» (12 γυναίκες προς 3 άνδρες. Την κατηγορία «πολύ» δηλώνουν ένας άνδρας και μία γυναίκα, ενώ η κατηγορία «πάρα πολύ» δεν δηλώθηκε από κανένα.

29 of 32

Στα κοινωνικά δίκτυα;

x²(3)=35.725

P<0.001

Σύμφωνα με τις απαντήσεις των υποψηφίων, ο χώρος των κοινωνικών δικτύων προσφέρεται περισσότερο από άλλους χώρους για ανάρμοστες, σεξιστικές συμπεριφορές.

Η κατά φύλο ανάλυση καταδεικνύει μια ισχυρή διαφοροποίηση των απαντήσεων ανδρών/γυναικών, με τα ποσοστά των γυναικών να υπερέχουν κατά πολύ σε όλες τις κατηγορίες όπου δηλώνουν ότι έχουν βιώσει σε κάποιο βαθμό – «λίγο/πολύ/πάρα πολύ» - ανάρμοστες συμπεριφορές σχετικές με το φύλο τους στα κοινωνικά δίκτυα. Παράλληλα, οι άνδρες, στη συντριπτική πλειοψηφία τους (94.0%), δηλώνουν ότι δεν έχουν βιώσει «καθόλου» τέτοια περιστατικά, ενώ μόνο 42.1% των γυναικών δηλώνουν το ίδιο (63 άνδρες προς 16 γυναίκες). Είναι λοιπόν φανερό ότι τα κοινωνικά δίκτυα ήταν πρόσφορο έδαφος για σεξιστικές επιθέσεις εναντίον των υποψηφίων, αλλά αποκλειστικά σχεδόν μόνο των γυναικών.

30 of 32

Στα Ραδιοτηλεοπτικά Μέσα Ενημέρωσης;

x²(2)=11.235

p=0.004

Η συντριπτική πλειοψηφία του δείγματος (94 άτομα : 65 άνδρες και 29 γυναίκες) δηλώνουν «καθόλου» ανάρμοστες, σεξιστικές συμπεριφορές απέναντί τους στα Ραδιοτηλεοπτικά Μέσα Ενημέρωσης. Άλλα 10 άτομα όμως (2 άνδρες και 8 γυναίκες) δηλώνουν «λίγο», ενώ 1 άτομο (γυναίκα) δηλώνει «πολύ» και κανένας δεν δηλώνει ‘’πάρα πολύ’’. Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα είναι πολύ ισχυρές εις βάρος των γυναικών και, όπως έδειξε περαιτέρω στατιστική επεξεργασία, είναι στατιστικά σημαντικές.

31 of 32

Αποτελέσματα��Εισηγήσεις των υποψήφιων βουλευτών αντρών και γυναικών

32 of 32

Μέτρα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική ζωή του τόπου

Μέτρο	Πολύ + Πάρα πολύ
	Γυναίκες	Άντρες
Δικτύωση γυναικών	86.8%	68.7%
Καθοδήγηση γυναικών από μέντορες πολιτικής	71%	53.2%
Υποχρεωτική ποσόστωση	68.4%	32.9%
Προαιρετική ποσόστωση	39.5%	23.9%