Δρ. Παρασκευή Γκιούρκα�pgiourka@gmail.com
1
Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός και Πηγές Χρηματοδότησης
Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός
Όχι μόνο αριθμοί, αλλά η αντανάκλαση των σκέψεων, των στόχων και της στρατηγικής σας
Καλύτερα να έχεις κακό προϋπολογισμό παρά καθόλου προϋπολογισμό*
Ο προϋπολογισμός είναι μια κρίσιμη διαδικασία καθώς κάνει έναν επιχειρηματία να βάλει κάτω τις σκέψεις και (ελπίζουμε) να δοκιμάσει την πραγματικότητά τους σε διάφορες διαστάσεις (τιμολόγηση, ζήτηση, προσφορά, ανθρώπινοι και άλλοι πόροι, αστάθεια, κεφαλαιακές ανάγκες) με μια οικονομική προβολή
Εισόδημα είναι τα χρήματα που λαμβάνει μια επιχείρηση σε αντάλλαγμα για την παροχή ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας ή μέσω της επένδυσης κεφαλαίων. ��Το κόστος πωληθέντων αγαθών (COGS) είναι το κόστος απόκτησης ή κατασκευής των προϊόντων που πουλάει μια εταιρεία κατά τη διάρκεια μιας περιόδου, και συγκεκριμένα εκείνα που συνδέονται άμεσα με την παραγωγή των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου του κόστους εργασίας, των υλικών και των γενικών εξόδων κατασκευής ��Τα λειτουργικά κόστη είναι έξοδα που σχετίζονται με τη συντήρηση και τη διοίκηση μιας επιχείρησης σε καθημερινή βάση. Είναι το κόστος των πόρων που χρησιμοποιούνται από έναν οργανισμό μόνο και μόνο για να διατηρήσει την ύπαρξή του (λειτουργίες). � �EBITDA: Τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) είναι ένα μέτρο της λειτουργικής απόδοσης μιας εταιρείας. Το EBITDA είναι ένας τρόπος αξιολόγησης της απόδοσης μιας εταιρείας. ��Ταμειακές ροές είναι το καθαρό ποσό μετρητών και ταμιακών ισοδυνάμων που μεταφέρονται μέσα και έξω από μια επιχείρηση. Μια ταμειακή ροή με τη στενή της έννοια είναι μια πληρωμή. Ο όρος «ταμειακές ροές» χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει πληρωμές που αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο μέλλον ως μια μορφή πρόβλεψης.
Μερικά βασικά…….
Οι ιδρυτές ξεκινούν με ασαφείς προβλέψεις κατά τη διάρκεια των ετών, δείχνοντας πρόωρα κέρδη και ξεχνώντας πτυχές ταμειακών ροών
Η σύνταξη ενός πλήρους οικονομικού σχεδίου είναι μια πρόκληση
Τα σχέδια είναι πολύ απλοικά περιορίζοντας το οικονομικό όραμα αυξάνοντας έτσι τους επιχειρηματικούς και επενδυτικούς κινδύνους
Κόστος Πρωτοτύπου και μέσο κόστος προϊόντος (σχεδιασμός/δημιουργία/υλικά/τεχνογνωσία)
Φάση 1 του σχεδιασμού Προϋπολογισμός Παραγωγής
Εκτίμηση ζήτησης: Προσπαθήστε να ποσοτικοποιήσετε το μέγεθος της αγοράς και το μερίδιο αγοράς που θέλετε να αποκτήσετε με την πάροδο του χρόνου
Τιμολογήστε το προϊόν / υπηρεσία σας, καλύπτοντας το ελάχιστο βιώσιμο τμήμα σας για την περιόδο εισαγωγής και παρακολούθησης (3-5 χρόνια)
Φάση 2 του σχεδιασμού
Προϋπολογισμός Πωλήσεων
Το κόστος παραγωγής σας που θα παρέχει τα απαραίτητα προϊόντα και υπηρεσίες που είχατε προβλέψει
Πωλήσεις έργου διαχρονικά ανά τύπο προϊόντος/υπηρεσίας
Φάση 3 του σχεδιασμού
Προϋπολογισμός Ανθρώπινου Δυναμικού
Σχεδιασμός και κόστος ενός σχεδίου για το ανθρώπινο δυναμικό ώστε να γίνει πρόβλεψη των αναγκών για υποστήριξη του κόστους παραγωγής και λειτουργίας
Κάντε το αναλυτικό, καθώς θα είναι ένα κρίσιμο στοιχείο που απορροφά αρκετούς οικονομικούς πόρους
Φάση 4 του σχεδιασμού
Προϋπολογισμός Λειτουργικών Εξόδων
Τώρα ήρθε η ώρα να προσθέσετε τα λειτουργικά σας τα έξοδα στον προϋπολογισμό σας
Προσθέστε τυχόν χρηματοοικονομικά κόστη (πληρωμές δανείων και προβλέψεις φορολογίας)
Φάση 5 του σχεδιασμού
Ταμειακές Ροές
Αποτυπώστε την ταμειακή ροή ανά μήνα και για κάθε έτος της πρόβλεψής σας
Προσδιορίστε το νεκρό σημείο:
α) από τις πωλήσεις και
β) τις ταμειακές ροές
Έχοντας όλες τις πτυχές μαζί, προσδιορίζονται οι συνολικές ανάγκες κεφαλαίου και η κατανομή
Φάση 5 του σχεδιασμού
Ανάγκες κεφαλαίου
E.g. 200.000 Ευρώ για 3 έτη
Cash Flow
P&L
Φάση 7 του σχεδιασμού
Εξερευνήστε ποιες πηγές χρηματοδότησης είναι διαθέσιμες
Αποφασίστε ποιες μεθόδους χρηματοδότησης είναι τα κατάλληλα για εσάς (Bootstrapping, 3F, Δάνειο, Επιχορήγηση, Ίδια Κεφάλαια, επένδυση μετοχικού κεφαλαίου)
…πριν ενεργήσετε, σκεφτείτε ξανά πριν κάνετε το επόμενο βήμα
α) Τα Δάνεια Κεφαλαίου Κίνησης έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ρευστότητας της επιχείρησης και την άμεση κάλυψη των λειτουργικών ή τυχόν έκτακτων αναγκών και είναι μικρής διάρκειας.
β) Τα Μακροπρόθεσμα Δάνεια περιλαμβάνουν συνήθως τα Δάνεια Εγκατάστασης και τα Δάνεια Επαγγελματικού Εξοπλισμού. Το επιτόκιο αυτών των δάνειων είναι χαμηλό σε σχέση με το αντίστοιχο επιτόκιο των δανείων κεφαλαίου κίνησης κατά κύριο λόγο γιατί στα μακροπρόθεσμα δάνεια η διάρκεια αποπληρωμής είναι μεγάλη
Στην Ελλάδα, μια εναλλακτική τραπεζική αγορά η οποία παρέχει χρηματοδοτικά εργαλεία όχι μόνο με βάση χρηματοοικονομικά κριτήρια, αλλά και με όρους προώθησης του συλλογικού συμφέροντος είναι οι συνεταιριστικές τράπεζες, εννέα τον αριθμό (Δράμας, Έβρου, Ηπείρου, Θεσσαλίας, Καρδίτσας, Παγκρήτια, Πιερίας, Σερρών, Πελλοπονήσου και Χανίων). Με την οικονομική κρίση την τελευταία δεκαετία οι ελληνικές συνεταιριστικές τράπεζες έδειξαν μια στροφή προς την υποστήριξη των κοινωνικών επιχειρήσεων. Κάποιες από αυτές δίνουν μακροπρόθεσμα δάνεια για τα οποία η διάρκεια αποπληρωμής είναι μεγάλη.
14
1. Τραπεζικός Δανεισμός
Α. Παραδοσιακές πηγές χρηματοδότησης
Η μικροχρηματοδότηση ως πηγή άντλησης κεφαλαίων υπήρχε με διαφορετικές μορφές εδώ και αιώνες και μπορεί μεν να θεωρείται σχετικά παραδοσιακή μορφή χρηματοδότησης, ωστόσο, αποτελεί πλέον έναν από τους πιο σημαντικούς τύπους χρηματοδότησης πολύ μικρών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων αρχικών σταδίων (start-ups), κυρίως σε αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Νόμος 4701/2020 για μικροχρηματοδοτήσεις έως 25.000 ευρώ για ανέργους και επιχειρήσεις χωρίς εγγυήσεις�
15
2. Μικροχρηματοδότηση
(Microfinancing)
α) Όλες οι μορφές πιστώσεων έως 25.000 ευρώ που χορηγούνται είτε για την κάλυψη επενδυτικών αναγκών είτε ως κεφάλαιο κίνησης.
β) Χρηματοδοτική μίσθωση έως 25.000 ευρώ για την απόκτηση εξοπλισμού.
γ) Αυτοτελείς εγγυήσεις έως 25.000 ευρώ, οι οποίες δεν μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη δανείων από άλλα χρηματοδοτικά ιδρύματα.
Δικαιούχοι των επιχειρηματικών μικροχρηματοδοτήσεων μπορεί να είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα για τη σύσταση πολύ μικρών επιχειρήσεων, ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι και φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.
�
16
2. Μικροχρηματοδότηση
(Microfinancing)
1. Κεφάλαια Υψηλού Ρίσκου - Venture Capitals
Ένα επιχειρηματικό κεφάλαιο (VC) είναι ένας επενδυτής ιδιωτικού μετοχικού κεφαλαίου που παρέχει κεφάλαια σε εταιρείες με υψηλές δυνατότητες ανάπτυξης με αντάλλαγμα ένα μερίδιο μετοχικού κεφαλαίου.
Αυτό συχνά περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων startup ή την υποστήριξη μικρών εταιρειών που επιθυμούν να επεκταθούν αλλά δεν έχουν πρόσβαση σε αγορές μετοχών.
17
Β. Εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης
Source: Techcrunch
Source: PitchBook
Αποδοτικότητα των VC’s
2. Χρηματοδοτική μίσθωση (Leasing)
Η χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) αποτελεί έναν πολύ εύκολο τρόπο για τις σύγχρονες επιχειρήσεις για να χρηματοδοτηθούν ανεξάρτητα από το μέγεθος τους.
Μέσα από τη χρηματοδοτική μίσθωση οι επιχειρήσεις μπορούν να αποκτήσουν εγκαταστάσεις ή τεχνολογικό εξοπλισμό χωρίς να χρειαστεί να δεσμεύσουν τα κεφάλαια τους.
19
2. Χρηματοδοτική μίσθωση (Leasing)
20
Το Leasing αποτελεί τη μορφή χρηματοδότησης του πάγιου εξοπλισμού, όπου μία εταιρεία μισθώσεων (leasing) αγοράζει το πάγιο που υποδεικνύει ο πελάτης (η επιχείρηση) και στη συνέχεια η εταιρεία leasing εκμισθώνει το πάγιο στην επιχείρηση έναντι μηνιαίου ή τριμηνιαίου μισθώματος.
Επίσης συμφωνείται η εξαγορά ή όχι του παγίου από την επιχείρηση στη λήξη της μίσθωσης σε προσυμφωνημένη αξία.
Προϊόντα Leasing:
Financial Leasing (κλασσική):
1. Επιχειρηματικοί ή Επενδυτές Άγγελοι � �
Οι «επενδυτές άγγελοι» είναι άτομα με οικονομική ευρωστία, που επενδύουν σε υψηλής ποιότητας επιχειρηματικές δραστηριότητες με αντάλλαγμα ένα μερίδιο ιδίων κεφαλαίων.
Αποτελούν ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι επενδύουν χρήματα και διαθέτουν χρόνο, εμπειρία και τεχνογνωσία σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που παρουσιάζουν προοπτικές ανάπτυξης και συνήθως είναι άτομα με εμπειρία στη διοίκηση και οργάνωση των επιχειρήσεων και το marketing.
Έρχονται στην πρώτη φάση ανάπτυξης της εταιρείας και είναι έξυπνα κεφάλαια.
21
Γ. Σύγχρονες Τάσεις Μορφών Χρηματοδότησης
Οι Early stage επενδύσεις στην Ευρώπη συνεχίζουν να αυξάνονται κατά μέσο όρο τριμήνου. Στο Q1 2015, οι επενδύσεις ΒΑ’s ξεπέρασαν τα 400 Εκ. (EUR), ενώ το Q2 2018, το ποσό αυτό έφτασε τα 2 Δις (EUR) για το τρίμηνο.
2. Θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων (Business Incubators)�
Οι θερμοκοιτίδες (ή τα εκκολαπτήρια) επιχειρήσεων (Business Incubators) είναι εταιρείες οι οποίες χορηγούν σε νεοσύστατες επιχειρήσεις με προοπτικές γρήγορης ανάπτυξης:
και σε αντάλλαγμα παίρνει ένα ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου ή/και πληρωμές από τη νέο ιδρυόμενη εταιρεία.
24
2. Θερμοκοιτίδες Επιχειρήσεων
3. Επιχειρηματικοί Επιταχυντές (Business Accelerators)
Το μοντέλο της «επιχειρηματικής επιτάχυνσης» είναι ένα μοντέλο επιχειρηματικής χρηματοδότησης το οποίο ξεκίνησε στις ΗΠΑ και σταδιακά εξαπλώνεται και σε άλλες χώρες.
Το νέο αυτό μοντέλο δανείζεται στοιχεία από το πιο εδραιωμένο μοντέλο της θερμοκοιτίδας ή του εκκολαπτηρίου, συμφώνα με το όποιο ένας οργανισμός (ιδιωτικός ή δημόσιος) παρέχει στους επιχειρηματίες κάποια χρηματοδότηση, αλλά περισσότερο παρέχει επιχειρηματική καθοδήγηση και υποδομές για μια χρονική διάρκεια συνήθως από έξι μήνες έως ένα έτος.
25
3. Επιχειρηματικοί Επιταχυντές
5. Χρηματοδότηση από το πλήθος (Crowdfunding)
Το Crowdfunding (ή η χρηματοδότηση από το πλήθος) αποτελεί ένα νέο μοντέλο επιχειρηματικής χρηματοδότησης το οποίο μοιάζει σε γενικές γραμμές με τον P2P δανεισμό.
Σε αυτή τη μορφή χρηματοδότησης οι επιχειρηματίες χρησιμοποιούν το διαδίκτυο παρουσιάζοντας τα έργα τους σε μελλοντικούς πιθανούς πιστωτές μέσω μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
26
Crowdfunding Platforms
27
6. Άτυποι επενδυτές
Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μέσω της άτυπης επένδυσης -φίλοι, συγγενείς, «ανόητοι»- μεγεθύνθηκε την τελευταία δεκαετία λόγω της αδυναμίας πρόσβασης των μικρών επιχειρήσεων στην επίσημη χρηματοδότηση.
Στην περίπτωση της άτυπης χρηματοδότησης οι επιχειρηματίες μπορούν να παρέχουν σε φίλους ή σε μέλη της οικογένειας τους μερίδιο ιδίων κεφαλαίων ή να τους παρέχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν σε ένα βαθμό τη συμμετοχή τους στην επιχείρηση, ως μια μορφή αποπληρωμής των δανειακών κεφαλαίων.
28
Friends, Family and Fools
The 3 Fs
Ευχαριστώ!
29