1 of 13

2 of 13

๑๑

การฟังและการดูเป็นกระบวนการรับสารที่มีประโยชน์ต่อตนเองและสังคมเป็นอย่างมาก ความสำคัญของการฟังและการดูมีหลายประการ ดังนี้

ให้ความรู้และเพิ่ม

ความคิด

เสริมสร้างโลกทัศน์ให้กว้างไกล

เพลิดเพลินจิตและสร้างความจรรโลงใจ

ใช้พัฒนาตนเอง

และสังคม

3 of 13

๑๒

การพัฒนาศักยภาพการเป็นผู้ฟังที่ดี มีหลักการดังนี้

เตรียมตัวให้พร้อม

กำหนดจุดมุ่งหมายในการฟัง

มีสมาธิ

ไม่มีอคติหรือควรวางใจ

ให้เป็นกลาง

จับใจความสำคัญของเรื่องได้

จดบันทึกสิ่งที่ฟัง

นำสิ่งที่ฟังมาปรับใช้ในชีวิต

ประจำวัน

4 of 13

๑๓

Add Text

การฟังและดูสาร�ที่โน้มน้าวใจ

การฟังและดูสารที่ให้ความรู้

การฟังสารที่สร้างความจรรโลงใจ

5 of 13

๑๔

การฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงาน เป็นการฟังสิ่งที่ ผู้บังคับบัญชาสั่งงานไปยังผู้ใต้บังคับบัญชาอาจเป็นการแจ้งให้ทราบ หรือสั่งให้ทำการฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงานมีหลักการฟังดังนี้

ฟังอย่างใช้ความคิด ทำความเข้าใจ และจับใจความสำคัญได้

ทวนคำสั่งเพื่อตรวจสอบคำสั่ง อีกครั้งก่อนลงมือทำ

ฟังอย่างตั้งใจ

ฟังแล้วจดบันทึก

หากไม่เข้าใจหรือไม่แน่ใจในคำสั่งให้ถามผู้บังคับบัญชาอีกครั้ง เพื่อความถูกต้องและเรียบร้อยในการปฏิบัติงาน

6 of 13

๑๕

สื่อสิ่งพิมพ์ มีทั้งสิ่งพิมพ์ที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองการเรียนรู้ตามหลักสูตรโดยตรง และสิ่งพิมพ์ทั่วไปที่สามารถนำมาใช้ในกระบวนการเรียนรู้

การฟังและดูสารจากสื่อสิ่งพิมพ์ต้องใช้การจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสาร มีหลักการดังนี้

จดบันทึกเนื้อหาและวัน เวลา

ที่ได้ฟังและดู

พยายามจับประเด็นเกี่ยวกับข้อเท็จจริง และความคิดเห็น

ข้อเสนอแนะ ความรู้สึก

ของผู้ส่งสาร

ตั้งใจฟังและดูสารนั้นๆ อย่างมีสมาธิ

7 of 13

๑๖

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ สื่อที่พัฒนาขึ้นโดยใช้ระบบเครื่องกลไฟฟ้าเป็นหลัก การฟังและดูสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้นโดยมี หลักดังนี้

จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร

บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ

8 of 13

๑๗

แหล่งการเรียนรู้ (learning resources) มีคำที่ใช้แทนกันได้หลายคำ เช่น แหล่งการเรียนรู้ ทรัพยากรการเรียนรู้ เป็นต้น หมายถึง แหล่งข้อมูล ข่าวสาร สารสนเทศ และประสบการณ์ที่สนับสนุนส่งเสริม ให้ผู้เรียนใฝ่เรียนรู้ แสวงหาความรู้ และเรียนรู้ด้วยตนเองตามอัธยาศัยอย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ มีความสนใจใคร่เรียนรู้และเป็นบุคคลที่มีการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีหลักการดำเนินงานที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและแนวคิดที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ของผู้เรียน

9 of 13

๑๘

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (๒๕๔๕) ได้กำหนดลักษณะของแหล่งการเรียนรู้ที่สามารถให้การศึกษาแก่ผู้เรียนทั้งในระบบ นอกระบบ และผู้เรียนตามอัธยาศัย ใน ๘ ลักษณะ ดังนี้

แหล่งการเรียนรู้ต้องสามารถตอบสนองการเรียนที่เป็นกระบวนการ (process of�learning) การเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง (learning by doing)�ทั้งการเรียนรู้ของคนในชุมชนที่มีแหล่งการเรียนรู้ของตนเองอยู่แล้ว และการเรียนรู้ของคนอื่นๆ ทั้งในระบบ และตามอัธยาศัย

เป็นแหล่งทำกิจกรรม แหล่งทัศนศึกษา แหล่งฝึกงาน และแหล่งประกอบอาชีพของผู้เรียน

เป็นแหล่งสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นโดยตนเอง

10 of 13

๑๙

เป็นห้องเรียนทางธรรมชาติ เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้า วิจัย และฝึกอบรม

เป็นองค์กรเปิด ผู้สนใจสามารถเข้าถึงข้อมูลได้เต็มที่และทั่วถึง

สามารถเผยแพร่ข้อมูล

แก่ผู้เรียนในเชิงรุก สู่ทุกกลุ่มเป้าหมายอย่างทั่วถึงประหยัดและสะดวก

มีการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน

มีสื่อประเภทต่างๆ ประกอบด้วย สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ และการพัฒนาอาชีพ

11 of 13

๒๐

ลักษณะสำคัญของการใช้แหล่งการเรียนรู้ประกอบด้วย องค์ประกอบสำคัญ ๖ ประการ ดังต่อไปนี้

ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง ค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง

ผู้เรียนได้ประเมินผลการทำงานด้วยตนเอง

ผู้เรียนได้ฝึกทำงานเป็นกลุ่ม ร่วมคิดร่วมทำร่วมและแก้ปัญหาต่างๆ� ซึ่งจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้และทักษะกระบวนการต่างๆ

ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการสังเกตการณ์ เก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล � การตีความและการสรุปความคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ

ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ และเผยแพร่ความรู้ได้

ผู้สอนเป็นที่ปรึกษา ให้ความรู้ ให้คำแนะนำ และให้การสนับสนุน

12 of 13

๒๑

การฟังและดูสารจากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้น โดยมีหลักการดังนี้

ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ

จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร

บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ใช้แผนภาพความคิดหรือใบกิจกรรมเพื่อบันทึกเป็นแผนภาพในการฟังและดูกิจกรรมนั้นๆ

13 of 13

๒๒

การฟังและดูเป็นทักษะที่สำคัญยิ่งในการสื่อสารเพราะส่วนใหญ่เป็นการรับสาร เพียงครั้งเดียว ไม่สามารถย้อนกลับมาฟังและดูใหม่ได้ ผู้รับสารจึงจำเป็นต้องเรียนรู้หลักเกณฑ์ที่จะช่วยพัฒนาทักษะการฟังและดูของตนให้ได้ผลดี การฟังและดูสารในงานอาชีพใช้สื่อหลากหลาย ได้แก่ สื่อบุคคล�สื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแหล่งเรียนรู้ในชุมชน