๑๑
การฟังและการดูเป็นกระบวนการรับสารที่มีประโยชน์ต่อตนเองและสังคมเป็นอย่างมาก ความสำคัญของการฟังและการดูมีหลายประการ ดังนี้
๑
ให้ความรู้และเพิ่ม
ความคิด
๓
เสริมสร้างโลกทัศน์ให้กว้างไกล
๒
เพลิดเพลินจิตและสร้างความจรรโลงใจ
๔
ใช้พัฒนาตนเอง
และสังคม
๑๒
การพัฒนาศักยภาพการเป็นผู้ฟังที่ดี มีหลักการดังนี้
๑
เตรียมตัวให้พร้อม
๒
กำหนดจุดมุ่งหมายในการฟัง
๓
มีสมาธิ
๔
ไม่มีอคติหรือควรวางใจ
ให้เป็นกลาง
๕
จับใจความสำคัญของเรื่องได้
๖
จดบันทึกสิ่งที่ฟัง
๗
นำสิ่งที่ฟังมาปรับใช้ในชีวิต
ประจำวัน
๑๓
๒
๑
Add Text
๓
การฟังและดูสาร�ที่โน้มน้าวใจ
การฟังและดูสารที่ให้ความรู้
การฟังสารที่สร้างความจรรโลงใจ
๑๔
การฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงาน เป็นการฟังสิ่งที่ ผู้บังคับบัญชาสั่งงานไปยังผู้ใต้บังคับบัญชาอาจเป็นการแจ้งให้ทราบ หรือสั่งให้ทำการฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงานมีหลักการฟังดังนี้
ฟังอย่างใช้ความคิด ทำความเข้าใจ และจับใจความสำคัญได้
ทวนคำสั่งเพื่อตรวจสอบคำสั่ง อีกครั้งก่อนลงมือทำ
ฟังอย่างตั้งใจ
ฟังแล้วจดบันทึก
หากไม่เข้าใจหรือไม่แน่ใจในคำสั่งให้ถามผู้บังคับบัญชาอีกครั้ง เพื่อความถูกต้องและเรียบร้อยในการปฏิบัติงาน
๑๕
สื่อสิ่งพิมพ์ มีทั้งสิ่งพิมพ์ที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองการเรียนรู้ตามหลักสูตรโดยตรง และสิ่งพิมพ์ทั่วไปที่สามารถนำมาใช้ในกระบวนการเรียนรู้
การฟังและดูสารจากสื่อสิ่งพิมพ์ต้องใช้การจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสาร มีหลักการดังนี้
๒
จดบันทึกเนื้อหาและวัน เวลา
ที่ได้ฟังและดู
๓
พยายามจับประเด็นเกี่ยวกับข้อเท็จจริง และความคิดเห็น
ข้อเสนอแนะ ความรู้สึก
ของผู้ส่งสาร
๑
ตั้งใจฟังและดูสารนั้นๆ อย่างมีสมาธิ
๑๖
สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ สื่อที่พัฒนาขึ้นโดยใช้ระบบเครื่องกลไฟฟ้าเป็นหลัก การฟังและดูสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้นโดยมี หลักดังนี้
๒
จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร
๓
บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์
๑
ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ
๑๗
แหล่งการเรียนรู้ (learning resources) มีคำที่ใช้แทนกันได้หลายคำ เช่น แหล่งการเรียนรู้ ทรัพยากรการเรียนรู้ เป็นต้น หมายถึง แหล่งข้อมูล ข่าวสาร สารสนเทศ และประสบการณ์ที่สนับสนุนส่งเสริม ให้ผู้เรียนใฝ่เรียนรู้ แสวงหาความรู้ และเรียนรู้ด้วยตนเองตามอัธยาศัยอย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ มีความสนใจใคร่เรียนรู้และเป็นบุคคลที่มีการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีหลักการดำเนินงานที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและแนวคิดที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ของผู้เรียน
๑๘
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (๒๕๔๕) ได้กำหนดลักษณะของแหล่งการเรียนรู้ที่สามารถให้การศึกษาแก่ผู้เรียนทั้งในระบบ นอกระบบ และผู้เรียนตามอัธยาศัย ใน ๘ ลักษณะ ดังนี้
๑
แหล่งการเรียนรู้ต้องสามารถตอบสนองการเรียนที่เป็นกระบวนการ (process of�learning) การเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง (learning by doing)�ทั้งการเรียนรู้ของคนในชุมชนที่มีแหล่งการเรียนรู้ของตนเองอยู่แล้ว และการเรียนรู้ของคนอื่นๆ ทั้งในระบบ และตามอัธยาศัย
๒
เป็นแหล่งทำกิจกรรม แหล่งทัศนศึกษา แหล่งฝึกงาน และแหล่งประกอบอาชีพของผู้เรียน
๓
เป็นแหล่งสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นโดยตนเอง
๑๙
๔
เป็นห้องเรียนทางธรรมชาติ เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้า วิจัย และฝึกอบรม
๕
เป็นองค์กรเปิด ผู้สนใจสามารถเข้าถึงข้อมูลได้เต็มที่และทั่วถึง
๖
สามารถเผยแพร่ข้อมูล
แก่ผู้เรียนในเชิงรุก สู่ทุกกลุ่มเป้าหมายอย่างทั่วถึงประหยัดและสะดวก
๗
มีการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน
๘
มีสื่อประเภทต่างๆ ประกอบด้วย สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ และการพัฒนาอาชีพ
๒๐
ลักษณะสำคัญของการใช้แหล่งการเรียนรู้ประกอบด้วย องค์ประกอบสำคัญ ๖ ประการ ดังต่อไปนี้
ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง ค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง
๑
ผู้เรียนได้ประเมินผลการทำงานด้วยตนเอง
๔
๒
ผู้เรียนได้ฝึกทำงานเป็นกลุ่ม ร่วมคิดร่วมทำร่วมและแก้ปัญหาต่างๆ� ซึ่งจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้และทักษะกระบวนการต่างๆ
๓
ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการสังเกตการณ์ เก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล � การตีความและการสรุปความคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ
ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ และเผยแพร่ความรู้ได้
๕
ผู้สอนเป็นที่ปรึกษา ให้ความรู้ ให้คำแนะนำ และให้การสนับสนุน
๖
๒๑
การฟังและดูสารจากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้น โดยมีหลักการดังนี้
๑
ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ
๒
จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร
๓
บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์
๔
ใช้แผนภาพความคิดหรือใบกิจกรรมเพื่อบันทึกเป็นแผนภาพในการฟังและดูกิจกรรมนั้นๆ
๒๒
การฟังและดูเป็นทักษะที่สำคัญยิ่งในการสื่อสารเพราะส่วนใหญ่เป็นการรับสาร เพียงครั้งเดียว ไม่สามารถย้อนกลับมาฟังและดูใหม่ได้ ผู้รับสารจึงจำเป็นต้องเรียนรู้หลักเกณฑ์ที่จะช่วยพัฒนาทักษะการฟังและดูของตนให้ได้ผลดี การฟังและดูสารในงานอาชีพใช้สื่อหลากหลาย ได้แก่ สื่อบุคคล�สื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแหล่งเรียนรู้ในชุมชน