1 of 13

2 of 13

๑๑

การฟังและการดูเป็นกระบวนการรับสารที่มีประโยชน์ต่อตนเองและสังคมเป็นอย่างมาก ความสำคัญของการฟังและการดูมีหลายประการ ดังนี้

๑

ให้ความรู้และเพิ่ม

ความคิด

๓

เสริมสร้างโลกทัศน์ให้กว้างไกล

๒

เพลิดเพลินจิตและสร้างความจรรโลงใจ

๔

ใช้พัฒนาตนเอง

และสังคม

3 of 13

๑๒

การพัฒนาศักยภาพการเป็นผู้ฟังที่ดี มีหลักการดังนี้

๑

เตรียมตัวให้พร้อม

๒

กำหนดจุดมุ่งหมายในการฟัง

๓

มีสมาธิ

๔

ไม่มีอคติหรือควรวางใจ

ให้เป็นกลาง

๕

จับใจความสำคัญของเรื่องได้

๖

จดบันทึกสิ่งที่ฟัง

๗

นำสิ่งที่ฟังมาปรับใช้ในชีวิต

ประจำวัน

4 of 13

๑๓

๒

๑

Add Text

๓

การฟังและดูสาร�ที่โน้มน้าวใจ

การฟังและดูสารที่ให้ความรู้

การฟังสารที่สร้างความจรรโลงใจ

5 of 13

๑๔

การฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงาน เป็นการฟังสิ่งที่ ผู้บังคับบัญชาสั่งงานไปยังผู้ใต้บังคับบัญชาอาจเป็นการแจ้งให้ทราบ หรือสั่งให้ทำการฟังคำสั่ง หรือข้อแนะนำการปฏิบัติงานมีหลักการฟังดังนี้

ฟังอย่างใช้ความคิด ทำความเข้าใจ และจับใจความสำคัญได้

ทวนคำสั่งเพื่อตรวจสอบคำสั่ง อีกครั้งก่อนลงมือทำ

ฟังอย่างตั้งใจ

ฟังแล้วจดบันทึก

หากไม่เข้าใจหรือไม่แน่ใจในคำสั่งให้ถามผู้บังคับบัญชาอีกครั้ง เพื่อความถูกต้องและเรียบร้อยในการปฏิบัติงาน

6 of 13

๑๕

สื่อสิ่งพิมพ์ มีทั้งสิ่งพิมพ์ที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองการเรียนรู้ตามหลักสูตรโดยตรง และสิ่งพิมพ์ทั่วไปที่สามารถนำมาใช้ในกระบวนการเรียนรู้

การฟังและดูสารจากสื่อสิ่งพิมพ์ต้องใช้การจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสาร มีหลักการดังนี้

๒

จดบันทึกเนื้อหาและวัน เวลา

ที่ได้ฟังและดู

๓

พยายามจับประเด็นเกี่ยวกับข้อเท็จจริง และความคิดเห็น

ข้อเสนอแนะ ความรู้สึก

ของผู้ส่งสาร

๑

ตั้งใจฟังและดูสารนั้นๆ อย่างมีสมาธิ

7 of 13

๑๖

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ สื่อที่พัฒนาขึ้นโดยใช้ระบบเครื่องกลไฟฟ้าเป็นหลัก การฟังและดูสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้นโดยมี หลักดังนี้

๒

จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร

๓

บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์

๑

ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ

8 of 13

๑๗

แหล่งการเรียนรู้ (learning resources) มีคำที่ใช้แทนกันได้หลายคำ เช่น แหล่งการเรียนรู้ ทรัพยากรการเรียนรู้ เป็นต้น หมายถึง แหล่งข้อมูล ข่าวสาร สารสนเทศ และประสบการณ์ที่สนับสนุนส่งเสริม ให้ผู้เรียนใฝ่เรียนรู้ แสวงหาความรู้ และเรียนรู้ด้วยตนเองตามอัธยาศัยอย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ มีความสนใจใคร่เรียนรู้และเป็นบุคคลที่มีการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีหลักการดำเนินงานที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและแนวคิดที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ของผู้เรียน

9 of 13

๑๘

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (๒๕๔๕) ได้กำหนดลักษณะของแหล่งการเรียนรู้ที่สามารถให้การศึกษาแก่ผู้เรียนทั้งในระบบ นอกระบบ และผู้เรียนตามอัธยาศัย ใน ๘ ลักษณะ ดังนี้

๑

แหล่งการเรียนรู้ต้องสามารถตอบสนองการเรียนที่เป็นกระบวนการ (process of�learning) การเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง (learning by doing)�ทั้งการเรียนรู้ของคนในชุมชนที่มีแหล่งการเรียนรู้ของตนเองอยู่แล้ว และการเรียนรู้ของคนอื่นๆ ทั้งในระบบ และตามอัธยาศัย

๒

เป็นแหล่งทำกิจกรรม แหล่งทัศนศึกษา แหล่งฝึกงาน และแหล่งประกอบอาชีพของผู้เรียน

๓

เป็นแหล่งสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นโดยตนเอง

10 of 13

๑๙

๔

เป็นห้องเรียนทางธรรมชาติ เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้า วิจัย และฝึกอบรม

๕

เป็นองค์กรเปิด ผู้สนใจสามารถเข้าถึงข้อมูลได้เต็มที่และทั่วถึง

๖

สามารถเผยแพร่ข้อมูล

แก่ผู้เรียนในเชิงรุก สู่ทุกกลุ่มเป้าหมายอย่างทั่วถึงประหยัดและสะดวก

๗

มีการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน

๘

มีสื่อประเภทต่างๆ ประกอบด้วย สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ และการพัฒนาอาชีพ

11 of 13

๒๐

ลักษณะสำคัญของการใช้แหล่งการเรียนรู้ประกอบด้วย องค์ประกอบสำคัญ ๖ ประการ ดังต่อไปนี้

ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง ค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง

๑

ผู้เรียนได้ประเมินผลการทำงานด้วยตนเอง

๔

๒

ผู้เรียนได้ฝึกทำงานเป็นกลุ่ม ร่วมคิดร่วมทำร่วมและแก้ปัญหาต่างๆ� ซึ่งจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้และทักษะกระบวนการต่างๆ

๓

ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการสังเกตการณ์ เก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล � การตีความและการสรุปความคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ

ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ และเผยแพร่ความรู้ได้

๕

ผู้สอนเป็นที่ปรึกษา ให้ความรู้ ให้คำแนะนำ และให้การสนับสนุน

๖

12 of 13

๒๑

การฟังและดูสารจากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนต้องจับใจความสำคัญหรือประเด็นสำคัญของสารนั้น โดยมีหลักการดังนี้

๑

ฟังและดูสารโดยจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องนั้นๆ

๒

จับใจความให้ได้ว่าสาระสำคัญคืออะไร

๓

บันทึกเนื้อหาสำคัญของสารจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์

๔

ใช้แผนภาพความคิดหรือใบกิจกรรมเพื่อบันทึกเป็นแผนภาพในการฟังและดูกิจกรรมนั้นๆ

13 of 13

๒๒

การฟังและดูเป็นทักษะที่สำคัญยิ่งในการสื่อสารเพราะส่วนใหญ่เป็นการรับสาร เพียงครั้งเดียว ไม่สามารถย้อนกลับมาฟังและดูใหม่ได้ ผู้รับสารจึงจำเป็นต้องเรียนรู้หลักเกณฑ์ที่จะช่วยพัฒนาทักษะการฟังและดูของตนให้ได้ผลดี การฟังและดูสารในงานอาชีพใช้สื่อหลากหลาย ได้แก่ สื่อบุคคล�สื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแหล่งเรียนรู้ในชุมชน