1 of 30

སློབ་ཚན། ༢༣

གློག་རྒྱུན། ELECTRIC CURRENT

གློག་ཁང་ནས་ཡོང་བའི་སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན།

གློག་སྨན་ནས་ཡོང་བའི་ཐད་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན།

2 of 30

སློབ་ཁྲིད་འདིས་གཤམ་གསལ་དག་ཧ་གོ་བར་ཕན་གྲོགས་བྱེད།

  • གློག་རྒྱུན། Electric Current
  • ཝོལ་ཚད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། Voltage Sources
  • གློག་གི་འགོག་ཤུགས། Electrical Resistance
  • ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས། Ohm’s Law
  • ཐད་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན་དང་སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན། Direct Current and Alternating Current
  • གློག་སྟོབས། Electric Power
  • གློག་ལམ། Electric Circuits

© 2010 Pearson Education, Inc.

3 of 30

ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ། FLOW OF CHARGES

ཆུ་ནི་གནོན་ཤུགས་མཐོ་ས་ནས་དམའ་སར་རྒྱུ།

གློག་སྨན། : “+” ནི་ནུས་ཚད་མཐོ་བ་དང་, “-” ནི་ནུས་ཚད་དམའ་བ་ཡིན། གློག་རྡུལ་ནུས་ཚད་མཐོ་སར་རྒྱུ་ཞིང་། གློག་རྒྱུན་ནུས་ཚད་དམའ་སར་རྒྱུ།

ཆུ་ཡི་རྒྱུ་བ།

ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ།

4 of 30

ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་སྲིང་། MAINTAINING FLOW OF CHARGES

https://www.youtube.com/watch?v=noI7TmspMrM

​

  • གློག་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་བ་རྫས་སྦྱོར་གྱིས་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད།
  • འོད་དམ་འགུལ་ཤུགས་ནུས་པ་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱིས་གློག་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད།

ཆུ་ཕུམ་གྱིས་ཆུའི་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད།

ཉི་གློག

ཆུ་གློག

རླུང་གློག

5 of 30

གློག་རྒྱུན་དང་ཝོལ་ཚད།ELECTRIC CURRENT AND VOLTAGE

  • གློག་རྒྱུན་ནི་གློག་ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བའི་མགྱོགས་ཚད་དེ་ཡིན། (ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བའི་མགྱོགས་ལོད།)
  • current = charge/time

amperes (A)

  • ཝོལ་ཚད་ནི་ཁ་ཟུམ་པའི་གློག་ལམ་ཞིག་ཏུ་ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་པར་མཁོ་བའི་གློག་གི་ནུས་ཁྱད་ཡིན། ཝོལ་ཚད་ནི་གློག་ལམ་གྱི་འཕྲེད་ལ་བསྐྲུན་ཡོད།

​

© 2010 Pearson Education, Inc.

6 of 30

གློག་རྒྱུན། ELECTRIC CURRENT

གློག་རྒྱུན་ནི་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་གློག་སྐུད་ནང་གི་ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ་ལ་གོ

གློག་རྡུལ་ 6,241X1015 ནི་ཁུར་ཁུ་ལོམ་གཅིག་ (1 C) ཡིན།

གློག་རྒྱུན་གྱི་བརྩི་གཞི་ནི་ ཨེམ་པིར་ (A) ཡིན། 1A = 1 ཁུ་ལོམ། /སྐར་ཆ། (C/s)

གྷ་ཝིན་འཇལ་ཆས་སམ་གློག་རྒྱུན་འཇལ་ཆས་ཀྱིས་གློག་རྒྱུན་འཇལ་བ་ཡིན།

© 2010 Pearson Education, Inc.

7 of 30

གཤམ་གྱི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འགྲིག་གམ།

A. གློག་རྒྱུན་ནི་གློག་ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ་ཞིག་ཡིན།

  1. གློག་རྒྱུན་ནི་གློག་སྨན་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
  2. A དང་ B གཉིས་ཀ་འགྲིག
  3. A དང་ B གཉིས་ཀ་མི་འགྲིག

​

གློག་རྒྱུན། Electric Current

འདུག་གྲོགས་དང་བསྡུར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

8 of 30

གཤམ་གྱི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འགྲིག་གམ།

A. གློག་རྒྱུན་ནི་གློག་ཁུར་གྱི་རྒྱུ་བ་ཞིག་ཡིན།

  1. གློག་རྒྱུན་ནི་གློག་སྨན་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
  2. A དང་ B གཉིས་ཀ་འགྲིག
  3. A དང་ B གཉིས་ཀ་མི་འགྲིག

​

འགྲེལ་བཤད།

གློག་སྨན་དུ་ཝོལ་ཚད་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་ལས་གློག་རྒྱུན་ཉར་ཚགས་བྱས་མེད། ཝོལ་ཚད་ཀྱིས་གློག་ལམ་དུ་གློག་རྒྱུན་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། གློག་སྨན་གྱིས་གློག་སྐུད་ཀྱི་ནང་དུ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་གློག་རྡུལ་འགུལ་སྐྱོད་གཏོང་བ་ལས་གློག་སྨན་ནང་གི་གློག་རྡུལ་འགུལ་སྐྱོད་གཏོང་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད།

Electric Current

CHECK YOUR ANSWER

གློག་རྒྱུན། Electric Current

རང་ལན་ཞིབ་བཤེར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

9 of 30

ཝོལ་ཚད། VOLTAGE

​

​

ཝོལ་ཚད་ 1.5 V དང་ལྡན་པའི་གློག་སྨན།

ཝོལ་ཚད་ 9 V དང་ལྡན་པའི་གློག་སྨན།

ཤེལ་ཏོག་སྟབས་བདེ།

ཁ་རྒྱབ་པའི་གློག་ལམ།

ཁ་ཕྱེ་བའི་གློག་ལམ།

© 2010 Pearson Education, Inc.

10 of 30

གློག་གི་འགོག་ཤུགས། ELECTRIC RESISTANCE

  • གློག་ལམ་གྱི་གློག་རྒྱུན་ནི་ཝོལ་ཚད་དང་གློག་གི་འགོག་ཤུགས་ (R) གཉིས་ལ་རག་ལས།
  • འགོག་ཤུགས་ཀྱི་བརྩི་གཞི་ནི་ཨོམ་ཡིན། (Ω), 1Ω = 1 (A/V)
  • གློག་ཆས་སུ་གློག་རྒྱུན་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲུབ་ཆ།

​

ཤེལ་ཏོག་དང་ཝོལ་ཚད་གཅིག་ཀྱང་གློག་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ།

B

B

L

L

L

L

© 2010 Pearson Education, Inc.

11 of 30

ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས། OHM’S LAW

ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས།

  • ཝོལ་ཚད་ (V) དང་། གློག་རྒྱུན་ (I) འགོག་ཤུགས་ (R) བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ།

​

 

I

R

V

གློག་རྒྱུན། =

འགོག་ཤུགས།

ཝོལ་ཚད།

© 2010 Pearson Education, Inc.

12 of 30

ཁྱེད་ཀྱིས་སྟབས་བདེའི་གློག་ལམ་ཞིག་ཏུ་ཝོལ་ཚད་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་མང་དུ་བཏང་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ཅི་ཞིག་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་དམ།

A. གློག་རྒྱུན།

  1. འགོག་ཤུགས།
  2. A དང་ B གཉིས་ཀ
  3. A དང་ B གཉིས་ཀ་མིན།

​

Ohm’s Law

CHECK YOUR NEIGHBOR

ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས། Ohm’s Law

འདུག་གྲོགས་དང་བསྡུར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

13 of 30

ཁྱེད་ཀྱིས་སྟབས་བདེའི་གློག་ལམ་ཞིག་ཏུ་ཝོལ་ཚད་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་མང་དུ་བཏང་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ཅི་ཞིག་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་དམ།

A. གློག་རྒྱུན།

  1. འགོག་ཤུགས།
  2. A དང་ B གཉིས་ཀ
  3. A དང་ B གཉིས་ཀ་མིན།

འགྲེལ་བཤད།

འདི་ནི་ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་བེད་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན།

Current =

resistance

voltage

ཨོམ་གྱི་གཏན་ཁྲིམས། Ohm’s Law

རང་ལན་ཞིབ་བཤེར།

གློག་རྒྱུན། = ཝོལ་ཚད། / འགོག་ཤུགས།

© 2010 Pearson Education, Inc.

14 of 30

ཐད་རྒྱུག་དང་སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན། �DIRECT AND ALTERNATING CURRENT

Alternating current

གློག་སྨན་གྱིས་ཐད་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

གློག་ཁང་གིས་སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན་འདོན་གྱི་ཡོད།

© 2010 Pearson Education, Inc.

15 of 30

ཐད་རྒྱུག་དང་སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན།� DIRECT AND ALTERNATING CURRENT

ཐད་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན་ (dc) ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནར་རྒྱུ།

​

​

​

སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན་ (ac) གྱི་སྐབས་སུ་གློག་ལམ་གྱི་གློག་རྡུལ་རྣམས་དང་ཐོག་ཕྱོགས་གཅིག་དང་དེ་ནས་ཕྱོགས་ལྡོག་སྟེ་རེས་མོས་ཀྱིས་རྒྱུ།

16 of 30

སྤེལ་རྒྱུག་གློག་རྒྱུན། ALTERNATING CURRENT

  • བྱང་ཨ་རིའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་གློག་ (ac) ནི།
    • སྐར་ཆ་རེ་ལ་འཁོར་རྒྱུན་ 60 དང་།
    • ཝོལ་ཚད་ 120 ཡིན།
  • རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་ལས་ཀྱི་གློག་ནི།
    • སྐར་ཆ་རེ་ལ་འཁོར་རྒྱུན་ 50 དང་།
    • ཝོལ་ཚད་ 240 ཡིན།

120 V

1/10 seconds

1/10 seconds

ཨ་རིར།

རྒྱ་གར་དུ།

17 of 30

གློག་སྟོབས། ELECTRIC POWER

གློག་སྟོབས།

  • གློག་ནུས་ནུས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་བའི་མགྱོགས་ཚད།
  • མཉམ་རྩིས་སུ་བཀོད་ན།:

གློག་སྟོབས། = གློག་རྒྱུན། × ཝོལ་ཚད།

བརྩི་གཞི། : ཝཊ།

དཔེར་ན། : ཝཊ་ 100 དང་ལྡན་པའི་ཤེལ་ཏོག་གིས་

གློག་རྒྱུན་ཨེམ་པིར་ 0.8 འདྲེན་གྱི་ཡོད།

​

© 2010 Pearson Education, Inc.

18 of 30

© 2010 Pearson Education, Inc.

19 of 30

གློག་ལམ། ELECTRIC CIRCUITS

གློག་སྨན། གློག་སྐུད། འགོག་ཆས། ཤེལ་ཏོག གློག་སྒོ

© 2010 Pearson Education, Inc.

20 of 30

གློག་ལམ། ELECTRIC CIRCUITS

སྤྱིར་བཏང་གི་སྦྲེལ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་མཐུད་སྦྱོར་བྱེད།

    • ཕྲེང་སྦྲེལ། Series
      • གློག་སྨན་ནམ། གློག་འདོན་འཕྲུལ་ཆས། ཡང་ན་གྱང་ངོས་ཀྱི་ཐོན་སྒོའི་སྣེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུ་གློག་རྡུལ་རྒྱུ་སའི་ལམ་ཁ་གཅིག་འགྲུབ་པར་བྱེད།
    • གཤིབ་སྦྲེལ། Parallel
      • ཡལ་ག་མང་པོ་གྲུབ་ཅིང་། ཡལ་ག་རེ་རེ་ནི་གློག་རྡུལ་རྒྱུ་སའི་ལམ་ཁ་མི་འདྲ་བ་ཡིན།

© 2010 Pearson Education, Inc.

21 of 30

ཕྲེང་སྦྲེལ་གློག་ལམ། SERIES CIRCUITS

  • ལམ་ཁ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པའི་འགོག་ཆས་རེ་རེའི་ནང་གི་གློག་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཡིན།
  • འགོག་ཆས་རེ་རེའི་འཕྲེད་དུ་བྱུང་བའི་ཝོལ་ཆག་གི་ཁྱོན་སྡོམ་ནི་གློག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་བཏང་བའི་ཝོལ་ཚད་ཀྱི་ཁྱོན་སྡོམ་དང་མཚུངས།
  • གློག་ཆས་གཅིག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་ཚེ། གློག་ལམ་ཆ་ཚང་ནང་གློག་རྒྱུན་མཚམས་ཆད་འགྲོ་བ་ཡིན།
  • ཁྱོན་སྡོམ་འགོག་ཤུགས་ནི་འགོག་ཤུགས་ཚང་མའི་སྡོམ་ཐོབ་དེ་ཡིན། R = R1 + R2 + R3

​

H = H1 + H2

B

S

L1

L2

L3

V1

V1

V1

V

V = V1 + V2 + V3

© 2010 Pearson Education, Inc.

22 of 30

གཤིབ་སྦྲེལ་གློག་ལམ། PARALLEL CIRCUITS

  • གློག་ཆས་རེ་རེའི་འཕྲེད་ཀྱི་ཝོལ་ཚད་ནི་གཅིག་པ་ཡིན། V = V1 =V2 =V3.
  • ཁྱོན་སྡོམ་གློག་རྒྱུན་ནི་གཤིབ་སྦྲེལ་ཡལ་ག་རྣམས་ཀྱི་གློག་རྒྱུན་གྱི་སྡོམ་འབོར་དེ་ཡིན། I = I1+I2+I3.

L1

S

B

L2

L3

V1

V2

V3

V

I1

I2

I3

I

I

I1

I2

© 2010 Pearson Education, Inc.

23 of 30

ཤེལ་ཏོག་གསུམ་ག་མཚུངས་ཤིང་གློག་སྨན་གཉིས་ཀ་མཚུངས། ཤེལ་ཏོག་གི་བཀྲག་མདངས་བསྡུར་དགོས།

QuickCheck 28.13

  1. A > B > C
  2. A > C > B
  3. A > B = C
  4. A < B = C
  5. A = B = C

24 of 30

ཤེལ་ཏོག་གསུམ་ག་མཚུངས་ཤིང་གློག་སྨན་གཉིས་ཀ་མཚུངས། ཤེལ་ཏོག་གི་བཀྲག་མདངས་བསྡུར་དགོས།

  1. A > B > C
  2. A > C > B
  3. A > B = C
  4. A < B = C
  5. A = B = C

QuickCheck 28.13

25 of 30

ཤེལ་ཏོག་གསུམ་ག་མཚུངས་ཤིང་གློག་སྨན་གཉིས་ཀ་མཚུངས། ཤེལ་ཏོག་གི་བཀྲག་མདངས་བསྡུར་དགོས།

QuickCheck 28.14

  1. A > B > C
  2. A > C > B
  3. A > B = C
  4. A < B = C
  5. A = B = C

26 of 30

QuickCheck 28.14

  1. A > B > C
  2. A > C > B
  3. A > B = C
  4. A < B = C
  5. A = B = C

ཤེལ་ཏོག་གསུམ་ག་མཚུངས་ཤིང་གློག་སྨན་གཉིས་ཀ་མཚུངས། ཤེལ་ཏོག་གི་བཀྲག་མདངས་བསྡུར་དགོས།

27 of 30

མཚུངས་པའི་ཤེལ་ཏོག་གཉིས་གློག་ལམ་ཞིག་ཏུ་གཤིབ་སྦྲེལ་བྱས་ཚེ་ཁྱོན་སྡོམ་གྱི་འགོག་ཤུགས་ནི།

A. ཤེལ་ཏོག་གང་རུང་གི་འགོག་ཤུགས་ལས་ཆུང་།

  1. ཤེལ་ཏོག་རེ་རེའི་འགོག་ཤུགས་དང་མཚུངས་།
  2. ཤེལ་ཏོག་རེ་རེའི་འགོག་ཤུགས་ལས་ཆུང་།
  3. གོང་གསལ་གང་ཡང་མ་རེད།

​

གློག་ལམ། Electric Circuits

འདུག་གྲོགས་དང་བསྡུར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

28 of 30

མཚུངས་པའི་ཤེལ་ཏོག་གཉིས་གློག་ལམ་ཞིག་ཏུ་གཤིབ་སྦྲེལ་བྱས་ཚེ་ཁྱོན་སྡོམ་གྱི་འགོག་ཤུགས་ནི།

A. ཤེལ་ཏོག་གང་རུང་གི་འགོག་ཤུགས་ལས་ཆུང་།

  1. ཤེལ་ཏོག་རེ་རེའི་འགོག་ཤུགས་དང་མཚུངས་།
  2. ཤེལ་ཏོག་རེ་རེའི་འགོག་ཤུགས་ལས་ཆུང་།
  3. གོང་གསལ་གང་ཡང་མ་རེད།

​

​

འགྲེལ་བཤད། �གཤིབ་སྦྲེལ་དུ་ཡོད་པའི་འགོག་ཆས་ནི་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཕྱིར་ཐོན་དངུལ་སྤྲོད་བསྟར་ཕྲེང་འཐེབ་པ་ཡོད་པ་དང་མཚུངས། བསྟར་ཕྲེང་མང་བ་ཡོད་ན་འགོག་ཤུགས་ཉུང་ཞིང་། མང་པོ་རྒྱུ་ཐུབ་པ་ཡིན།

གློག་ལམ། Electric Circuits

རང་ལན་ཞིབ་བཤེར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

29 of 30

གློག་སྨན་ལ་མཐུད་པའི་ཤེལ་ཏོག་ཅིག་ལ་ཆ་བཞག་ཚེ། ཁུར་ནི་གཤམ་ལྟར་རྒྱུ།

A. གློག་སྨན་ནས་ཐོན་ཏེ་ཤེལ་ཏོག་ཏུ་རྒྱུ།

  1. མོ་སྣེ་ནས་ཕོ་སྣེ་སུ་རྒྱུ།
  2. གློག་སྒོ་རྒྱབ་རྗེས་ཅུང་ཙམ་འགོར་འགྱངས་ཀྱིས་རྒྱུ།
  3. གློག་སྨན་དང་ཤེལ་ཏོག་གཉིས་ཀ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱུ།

​

​

​

​

​

�

​

གློག་ལམ། Electric Circuits

འདུག་གྲོགས་དང་བསྡུར།

© 2010 Pearson Education, Inc.

30 of 30

གློག་སྨན་ལ་མཐུད་པའི་ཤེལ་ཏོག་ཅིག་ལ་ཆ་བཞག་ཚེ། ཁུར་ནི་གཤམ་ལྟར་རྒྱུ།

A. གློག་སྨན་ནས་ཐོན་ཏེ་ཤེལ་ཏོག་ཏུ་རྒྱུ།

  1. མོ་སྣེ་ནས་ཕོ་སྣེ་སུ་རྒྱུ།
  2. གློག་སྒོ་རྒྱབ་རྗེས་ཅུང་ཙམ་འགོར་འགྱངས་ཀྱིས་རྒྱུ།
  3. གློག་སྨན་དང་ཤེལ་ཏོག་གཉིས་ཀ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱུ།

​

འགྲེལ་བཤད། �ཁུར་ནི་རྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་པའི་གློག་ལམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དྲན་པར་གྱིས། གློག་སྨན་གྱིས་ཁུར་རྣམས་རྒྱུ་རུ་འཇུག་ཅིང་། གློག་སྨན་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་ཕྱི་རུ་རྒྱུ་བའི་ཁུར་གྱི་ཁ་གྲངས་མཉམ་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཁུར་རྣམས་གློག་ལམ་ཆ་ཚང་བརྒྱུད་ནས་རྒྱུ་བ་ཡིན།

གློག་ལམ། Electric Circuits

རང་ལན་ཞིབ་བཤེར།

© 2010 Pearson Education, Inc.