​

HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN CATIEDU

CNDD: PHẠM VĂN THẮNG

thangpham09111995@gmail.com

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN VIÊM ĐÀI BỂ THẬN

MỤC TIÊU

• Trình bày được định nghĩa, nguyên nhân của bệnh viêm đài bể thận.
• Trình bày được triệu chứng, biến chứng hướng điều trị viêm đài bể thận
• Áp dụng quy trình điều dưỡng chăm sóc bệnh nhânviêm đài bể thận

ĐỊNH NGHĨA

Viêm đài bể thận là gì?

• Là nhiễm khuẩn ở tổ chức kẽ của thận nguyên nhân do vi khuẩn
• Nhiễm trùng có thể từ niệu đạo bàng quang đi lên thận

NGUYÊN NHÂN

• Viêm đài bể thận thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập đường tiết niệu thông qua niệu đạo và bắt đầu nhân lên.
• Vi khuẩn từ một bệnh nhiễm trùng ở nơi khác trong cơ thể cũng có thể lan truyền qua máu đến thận
• Vi khuẩn Gram(-) chiếm 90 % trường hợp
• Vi khuẩn Gram(+) chiếm < 10% trường hợp

YẾU TỐ THUẬN LỢI

• Phụ nữ nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn so với nam
• Tắc nghẹn đường tiết niệu
• Do sỏi thận, u tiết niệu, u bên ngoài chèn ép niệu quản,…
• Suy yếu hệ miễn dịch: Ung thư, tiểu đường, HIV
• Thiệt hại dây thần kinh xung quanh bàng quang
• Sự dụng ống thông tiểu lâu dài

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

VIÊM ĐÀI BỂ THẬN CẤP

• Hội chứng bàng quang: Đái buốt, đái dắt, đái máu, đái mủ cuối bã
• Hội chứng đau vùng thắt lưng: Thường đau một bên, nhưng cũng có khi đau 2 bên
• Đau âm ỉ có khi trội thành cơn.
• Khám thấy thận to và đau
• Toàn thân:
• Hội chứng nhiễm trùng: sốt cao , môi khô, lưỡi bẩn
• Nước tiểu đục

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

VIÊM ĐÀI BỆ THẬN MẠN

Giai đoạn sớm:

• Tiền sử viêm đường tiết niệu, viêm đài bể thận cấp
• Đau vùng thắt lưng, tiểu nhiều lần về đêm
• Có thể có cao huyết áp, thiếu máu nhẹ
• Prtein niệu tăng, bạch cầu tăng

Giai đoạn muộn:

• Suy thận
• Ure, creatinin tăng
• Thiếu máu rõ: Da xanh, niêm mạc nhợt
• Tăng huyết áp

TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG

Xét nghiệm máu:

Bạch cầu đa nhân trung tính tăng

Khi suy thận cấp: ure, creatinin máu tăng

Cấy máu khi sốt > 38,5 oC có thể dương tính

Siêu âm thận:

Thận hơi to hơn bình thường, đài bể thận giãn

Có thể thấy nguyên nhân như sỏi , thận đa nang

Xquang:

Chụp bụng không chuẩn bị nếu nghi ngời sỏi

Thấy được các nguyên nhân tắc nghẹn đường bài niệu

HƯỚNG ĐIỀU TRỊ

Kháng sinh

• Tốt nhất là cấy nước tiểu tìm vi khuẩn gây bệnh và làm kháng sinh đồ
• Thời gian dùng kháng sinh ít nhất 2 tuần
• Trong trường hợp đặt biệt như trực khuẩn mủ xanh, tụ cầu vàng dùng ks 1 tháng
• Ngừng ks 5 ngày cấy lại nước tiểu
• Chú ý lựa chọn khánh sinh ít độc với thận, không làm giảm mức lọc cầu thận

HƯỚNG ĐIỀU TRỊ

Điều trị triệu chứng

• Tăng huyết áp
• Thiếu máu
• Suy thận

Điều trị yếu tố thuận lợi

• Loại bỏ các nguyên nhân làm ứ nước tiểu
• Uống nhiều nước

​

TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG

Tiến triển:

• Điều trị kháng sinh đúng và đủ liều, triệu chứng lâm sàng sẽ giảm nhanh, nước tiểu trở về bình thường sau 1-2 tuần

Biến chứng:

• Nhiễm trùng máu, sốc nhiễm trùng
• Áp xe thận hoặc quanh thận
• Tình trạng kháng sinh
• Viêm thận bể thận khí thũng

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Hỏi bệnh

• Lý do vào viện
• Bn có sốt cao, rét run không
• Có tiểu buốt, tiểu rát
• Nước tiểu màu sắc? Số lượng?
• Đau vùng thắt lưng?
• Tăng huyết áp? Phù?
• Tiền sử bệnh thận tiết niệu?

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Quan sát và thăm khám

• Tổng trạng?
• Dấu hiệu sinh tồn?

Khám

• Thận bên bị bệnh to và đau, chạm thận bập bềnh thận âm tính
• Hội chứng nhiễm trùng
• Hội chứng bàng quang
• Nước tiểu: Số lượng? Màu sắc? Tính chất?
• Xét nghiệm máu? Xét nghiệm nước tiểu

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Lập kế hoạch chăm sóc

1. Làm giảm và hết sốt
2. Bù nước và điện giải cho bệnh nhân
3. Giảm đau và khó chịu cho bệnh nhân
4. Cung cấp chế độ ăn phù hợp với tình trạng bệnh
5. Cung cấp kiến thức để bệnh nhân hiểu và phòng tránh bệnh

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

1.Làm giảm và hết sốt

Theo dõi thân nhiệt thường quy 3 lần/ ngày hoặc theo y lệnh bác sĩ

Bố trí phòng nghỉ ngơi thoáng mát, sạch sẽ, tránh gió lùa

Lau mát cho bệnh nhân nếu sốt 38-38,5 oC

Lau bằng nước ấm ( Nhiệt độ nước < nhiệt độ cơ thể 2 độ C)

Chú ý lau vùng trán, bẹn, cổ, nách

Thức hiện y lệnh thuốc hạ sốt khi Nhiệt độ của bệnh nhân> 38,5oC

Thực hiện y lệnh thuốc kháng sinh chống nhiễm khuẩn

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

2. Bù nước và điện giải cho bệnh nhân

• Theo dõi đánh giá lượng nước xuất nhập
• Theo dõi kết quả ion đồ
• Khuyên bệnh nhân uống nhiều nước ( 2-2,5 l/ 24 h)
• Cách pha dung dịch orezol hoặc hycrite
• Uống các loại nước ép trái cây, nước dừa
• Thực hiện y lệnh truyền dịc, chú ý theo dõi huyết áp

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

3.Giảm đau và khó chịu cho bệnh nhân

• Thoi dõi đánh giá mức độ đau của bệnh nhân
• Hướng dẫn bệnh nhân nghỉ ngơi, tránh vận động nhiều
• Chườm ấm cho bệnh nhân vùng hạ vị, vùng hông lưng bị đau
• Hướng dẫn bệnh nhân vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ
• Thực hiện y lệnh thuốc chống nhiễm khuẩn

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

4.Cung cấp chế độ ăn phùn hợp với tình trạng bệnh

Khi chưa bị suy thận

Thức ăn lỏng, dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ

Ăn nhiều loại trái cây, uống đủ nước

Chế độ ăn giàu protein( ure < 0,5 g/l lượng đạm 0,25 g/kg/ngày)

Nếu có suy thận

Giảm protein: ure máu > 0,5 g/l thì lượng đạm < 0,25 g/kg/ngày

Ure > 1g/l thức ăn chủ yếu glucid

Ăn nhạt: 3 g natri/ ngày

Hạn chế uống nước nếu có tăng huyết áp

Hạn chế trái cây nhiều kali

​

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

5. Cung cấp kiến thức về bệnh cho bệnh nhân

• Cung cấp kiến thức về bệnh viêm đài bể thận
• Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt phù hợp với tình trạng bệnh
• Hướng điều trị bệnh
• Các biến chứng có thể xảy ra nếu không điều trị sớm và không đúng phác đồ

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

3. Cung cấp kiến thức về bệnh cho bệnh nhân

Phòng bệnh tái phát

• Vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ
• Tập thể dục hằng ngày, tránh ngồi nhiều
• Uống đủ nước
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu phải khám và điều trị ngay
• Tái khám khi có dấu hiệu bất thường.

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Cảm ơn sự theo dõi của các bạn !