Οι Πνεύμονες

Αποτελούνται από :

​

• το παρέγχυμα
• την τραχεία
• τους βρόγχους
• τα βρογχιόλια
• τις κυψελίδες

​

Έργο των Πνευμόνων

​

• Πρόσληψη του οξυγόνου από τον

ατμοσφαιρικό αέρα

​

• Αποβολή του διοξειδίου του άνθρακα που

παράγεται στον οργανισμό μας

Αναπνευστική λειτουργία

​

• Κατά την εισπνοή ο αέρας φτάνει στις κυψελίδες, με τους

αεραγωγούς.

​

• Το αίμα που φτάνει στις κυψελίδες προσλαμβάνει το

οξυγόνο και αποδίδει το διοξείδιο του άνθρακα

που αποβάλλεται με την εκπνοή.

​

Αναπνευστικοί μύες

​

• Η κίνηση του αέρα μέσα και έξω από τους πνεύμονες γίνεται με την βοήθεια των αναπνευστικών μυών.

​

• Ο βασικότερος αναπνευστικός μυς είναι το διάφραγμα που χωρίζει την κοιλότητα του θώρακα από αυτήν της κοιλιάς.

Am (1999)

Ανεπάρκεια

Ανικανότητα

Αναπηρία

Φυσιολογικοί Πνεύμονες

Πώς θα μάθετε την πάθησή σας

​

Πολλές ασθένειες μπορούν να προκαλέσουν βήχα, φλέματα, δύσπνοια και συριγμό. Ο γιατρός σας από τις πληροφορίες που θα πάρει από εσάς και από τις εξετάσεις που θα σας κάνει (σπιρομέτρηση – αέρια αίματος) θα σας πει αν πάσχετε από ΧΑΠ (βρογχίτιδα και/ή εμφύσημα).

Ορισμός

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι η νοσηρή κατάσταση, που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί, ενώ χαρακτηρίζεται από μερικά έξω-πνευμονικά χαρακτηριστικά που συμβάλλουν στην σοβαρότητα της νόσου σε ορισμένους ασθενείς. Η πνευμονική συνιστώσα χαρακτηρίζεται από περιορισμό της ροής του αέρα, που δεν είναι πλήρως αναστρέψιμος. Ο περιορισμός της ροής είναι συνήθως προοδευτικά επιδεινούμενος και συσχετίζεται με παθολογική φλεγμονώδη απάντηση του πνεύμονα έναντι τοξικών σωματιδίων ή αερίων.

GOLD Update 2006

Τι είναι Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

​

Είναι ένας γενικός όρος που περιλαμβάνει κυρίως

• την χρόνια βρογχίτιδα, και
• το πνευμονικό εμφύσημα.

Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η στένωση των βρόγχων και η καταστροφή των κυψελίδων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της ροής του αέρα στους πνεύμονες, κυρίως κατά την εκπνοή.

Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα

​

Η χρόνια βρογχίτιδα είναι μια νόσος που χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή βλέννας και οίδημα του βλεννογόνου. Αυτά προκαλούν στένωση των βρόγχων, βήχα, πτύελα και συχνές λοιμώξεις.

Χρόνια βρογχίτιδα

Αποφραγμένος αεραγωγός

Βλέννα

Σύσπαση λείων μυϊκών ινών

Φλεγμονή

τοιχώματος

αεραγωγού

Τι είναι Πνευμονικό Εμφύσημα

​

Το εμφύσημα είναι νόσος που καταστρέφει τις κυψελίδες. Η καταστροφή αυτή επηρεάζει τη σωστή ανταλλαγή του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα. Επίσης κατακρατείται μεγαλύτερη ποσότητα αέρα στους πνεύμονες απ΄ ό,τι πρέπει.

Πνευμονικό εμφύσημα

Παγιδευμένος αέρας

Διάτρηση τοιχωμάτων βρόγχων, από μεγάλους σάκους αέρα

Υπερδιογκωμένοι σάκοι αέρα

Πνευμονικό Εμφύσημα

Εικόνα ασθενούς με ΧΑΠ

• Καπνιστής άνω των 45 ετών
• Συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού
• Καθημερινός βήχας
• Έντονη απόχρεμψη
• Δύσπνοια
• Παροξυσμοί

Περιγραφές της Δύσπνοιας

• Χρειάζεται να κάνω προσπάθεια για να αναπνεύσω
• Η αναπνοή μου με δυσκολεύει
• Αισθάνομαι ότι χρειάζεται να πάρω περισσότερο αέρα
• Λαχανιάζω
• Δεν μπορώ να πάρω αρκετό αέρα

Κλινική Εικόνα της ΧΑΠ

Χρονία Βρογχίτις

Εμφύσημα

Χρονία Βρογχίτις

Εμφύσημα

Παράγοντες Κινδύνου

Τοξικός παράγων (εισπνεόμενες ερεθιστικές ουσίες)

Κάπνισμα (80-90%), ενεργητικό ή παθητικό

Ρύπανση (βιομάζα)

α. Ατμοσφαιρική

β. Επαγγελματική

γ. Οικιακή

Γενετικοί Παράγοντες

(Ανεπάρκεια α₁- αντιθρυψίνης. Οι γενετικοί παράγοντες δυνατόν να εξηγούν, γιατί μόνο το 15% των καπνιστών αναπτύσσουν ΧΑΠ)

Αναπνευστικές λοιμώξεις

(Κατά το πρώτο έτος της ζωής)

Άλλα

(Αδύνατα βρέφη, δίαιτα φτωχή σε αντιοξειδωτικές βιταμίνες A, C και E)

ΧΑΠ

Αίτια εμφάνισης ΧΑΠ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ

(συχνότερη αιτία)

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΛΛΕΙΜΑ α1-αντιθρυψίνης

Τοξικά σωματίδια ή αέρια

Φλεγμονή

Ανάπτυξη ΧΑΠ

Αντιοξειδωτικοί παράγοντες

Οξειδωτικό στρες

Παράγοντες του ξενιστή

Αντιπρωτεϊνάσες

Πρωτεϊνάσες

• Το οξειδωτικό stress είναι αυξημένο στους ασθενείς με ΧΑΠ. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει ενεργείς οξειδωτικούς παράγοντες όπως H₂O₂ ρίζες ΟΗ ανιόν - υπεροξείδιο Ο₂ – οξείδιο του ΝΟ και ισομερή προσταγλαδινών

Γιατί το κάπνισμα βλάπτει

​

• Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο αιτιολογικό παράγοντα της χρόνιας βρογχίτιδας και του πνευμονικού εμφυσήματος.
• Ο καπνός του τσιγάρου καταστρέφει τους αμυντικούς μηχανισμούς του αναπνευστικού συστήματος με αποτέλεσμα συχνές λοιμώξεις.
• Επίσης προκαλεί ερεθισμό των βρόγχων, υπερπαραγωγή πτυέλων, στένωση των βρόγχων και καταστροφή των κυψελίδων.

Πνεύμονες Καπνιστή

​

Κάπνισμα

Κύρια αιτία ΧΑΠ

• 80% - 90% συνολικού κινδύνου ανάπτυξης ΧΑΠ
• 82% συνόλου θανάτων λόγω ΧΑΠ
• 15% - 20% καπνιστών θα αναπτύξουν ΧΑΠ

​

Διακοπή καπνίσματος και ΧΑΠ

• Πρόληψη της νόσου
• Βελτίωση των συμπτωμάτων της
• Επιβράδυνση της εξέλιξης της

Η διακοπή του καπνίσματος επιβραδύνει την έκπτωση της λειτουργίας των πνευμόνων

FEV₁ (% της τιμής στην ηλικία των 25)

100

75

50

25

0

25

50

75

Δεν κάπνισαν ποτέ ή

δεν είναι επιρρεπείς

στο κάπνισμα

Adapted from: Fletcher et al, Br Med J 1977.

Σταμάτησαν στα 65

Σταμάτησαν στα 45

Ανικανότητα

Κάπνιζαν τακτικά

και είναι επιρρεπείς

στις επιδράσεις του

Θάνατος

Ηλικία (χρόνια)

Συχνότητα ΧΑΠ

• Η ΧΑΠ, υποεκτιμάται γιατί δεν γίνεται συχνά έγκαιρη διάγνωση της νόσου.

​

• Η νόσος διαγιγνώσκεται κυρίως στα προχωρημένα στάδια

​

Πορεία και Πρόγνωση

• Η νόσος εξελίσσεται σε 30 ή περισσότερα χρόνια
• Η έναρξη είναι ύπουλη και ο ασθενής είναι χωρίς συμπτώματα για 20 ή περισσότερα χρόνια
• >75% της λειτουργικότητας του πνεύμονα μπορεί να χαθεί πριν ο ασθενής εκδηλώσει δύσπνοια στην κόπωση ή βήχα με απόχρεμψη.

31

ΧΑΠ

Είναι νόσος που εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου, και οδηγεί ένα ποσοστό των ασθενών σε εργασιακή ανικανότητα με επακόλουθο την πρόωρη απομάκρυνση από την εργασία

� Επιπτώσεις της ΧΑΠ

Am (1999)

Ανεπάρκεια

Ανικανότητα

Αναπηρία

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ�

​

ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ (mortality) :

Πόσοι πεθαίνουν από τη νόσο ανά έτος σε ένα πληθυσμό

​

ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ (morbility) :

Πόσοι επισκέπτονται ιατρό, νοσοκομείο, ή νοσηλεύονται από τη νόσο

ανά έτος σε ένα πληθυσμό

​

ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (prevalence) :

Πόσοι δηλώνονται με χαρακτηριστικά της νόσου ανά έτος σε ένα πληθυσμό

​

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΧΑΠ

​

Το 1990 ήταν 9,34 % για άνδρες, 7,33 % για γυναίκες (στοιχεία Π.Ο.Υ.)

Σήμερα εκτιμάται ότι το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο

• Επειδή τα στοιχεία αφορούν στο σύνολο του πληθυσμού, ο επιπολασμός της

ΧΑΠ στις μεγαλύτερες ηλικίες υποεκτιμάται σημαντικά

• Ένα άλλο στοιχείο που θα αυξήσει τον επιπολασμό είναι η αναμενόμενη

αύξηση του γηράσκοντα πληθυσμού (το 2025 θα είναι 800 εκατ.)

• Ο επιπολασμός αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά διότι αυξάνεται ραγδαία ο

αριθμός των καπνιστών, ειδικά των γυναικών και των παιδιών (στόχος καπνοβιομηχανιών)

​

Θνησιμότητα & Νοσηρότητα ΧΑΠ

Η μόνη μεγάλη αιτία θανάτου που αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες

Συχνότερη αιτία θανάτου ( 3 εκατομ. ετησίως , 4,5 εκατομ. σε 20 χρόνια)

• 6η παγκοσμίως
• 4η στις Η.Π.Α. ( 70% αύξηση τα τελευταία 20 χρόνια)
• 3η στην Ευρώπη

Το 1990 ήταν η 12η πιο επιβαρυντική ασθένεια (*)

Το 2020 θα είναι στην 5η θέση

​

(*) Ως μέτρο επιβάρυνσης από τις ασθένειες χρησιμοποιούνται τα DALY (Disability Adjusted Life Years) :

Άθροισμα χαμένων ετών ζωής λόγω πρόωρων θανάτων και ετών που ζει ο ασθενής σε κατάσταση

Αναπηρίας. Ξεκίνησαν από τη Διεθνή Τράπεζα και υποστηρίζονται από τον Π.Ο.Υ. με σκοπό να

ποσοτικοποιηθούν η θνησιμότητα, η επιβάρυνση της ποιότητας ζωής και η αναπηρία

​

​

Μεταβολή Θνησιμότητας Συνήθων Νοσημάτων 1965-1998 (Η.Π.Α.)

0

0.5

1.0

1.5

2.0

2.5

3.0

1965 - 1998

1965 - 1998

1965 - 1998

1965 - 1998

1965 - 1998

–59%

–64%

–35%

+163%

–7%

Καρδιαγγειακά

Εγκεφαλικά

Αλλα

Αγγειακά

​

Χ.Α.Π

Άλλα αίτια

Source: NHLBI/NIH/DHHS

Ιατρικές Επισκέψεις για ΧΑΠ

(Η.Π.Α.)

Πηγή: National Ambulatory Medical Care Survey, NCHS

15

Αριθμός = Εκατομμύρια

Year

1980

10

5

0

1985

1990

1995

1998

Κατανομή δαπανών �για ΧΑΠ στις ΗΠΑ

Συχνότης: 4-10% του ενηλίκου πληθυσμού

Συχνότητα της ΧΑΠ

• 4-6% του ενηλίκου πληθυσμού έχει ΧΑΠ
• 1.8 εκατ. στην Ισπανία
• 3.0 εκατ. στην Βρετανία
• 2.7 εκατ. στην Γερμανία
• 2.6 εκατ. Στην Ιταλία
• 2.6 εκατ. Στην Γαλλία

​

ERS/ELF. European Lung White Book 2003

Siafakas et al:Chest 2004

​

• 8,4% πληθυσμού >35 ετών καπνιστές= 600.000
• 150.000 καπνιστές σε ομάδα υψηλού κινδύνου

​

• Πάνω από το 50% των ασθενών διεγνώσθησαν κατά τη διάρκεια της μελέτης

​

Επιδημιολογικά δεδομένα της ΧΑΠ στην Ελλάδα

Αιτίες θανάτου στις� Δυτικο-Ευρωπαϊκές Χώρες

10. Cirrhosis of the liver

9. Road traffic accidents

8. Breast Cancer

7. Stomach cancer

6. Colon and rectum cancers

5. COPD

4. Pneumonia

3. Lung cancer

2. Cerebrovascular disease

1. Ischaemic heart disease

1990

10. Road traffic accidents

9. Breast cancer

8. Cirrhosis of the liver

7. Stomach cancer

6. Colon and rectum cancers

5. Pneumonia

4. COPD

3. Lung cancer

2. Cerebrovascular disease

1. Ischaemic heart disease

2010

ERS/ELF. European Lung White Book 2003

ERS/ELF. European Lung White Book 2003

10. Cirrhosis of the liver

9. Colon and rectum cancers

8. COPD

7. Self-inflicted injuries

6. Road traffic accidents

5. Stomach cancer

4. Pneumonia

3. Lung cancer

2. Cerebrovascular disease

1. Ischaemic heart disease

1990

10. Cirrhosis of the liver

9. Self-inflicted injuries

8. Colon and rectum cancers

7. Pneumonia

6. Road traffic accidents

5. Stomach cancer

4. COPD

3. Lung cancer

2. Cerebrovascular disease

1. Ischaemic heart disease

2010

Αιτίες θανάτου στις

Ανατολικο-Ευρωπαϊκές Χώρες

Πρώιμη διάγνωση νόσου

• Ιστορικό καπνίσματος
• Πρωινός βήχας («τσιγαρόβηχας»)
• Συχνά επαναλαμβανόμενα κρυολογήματα
• Δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες λόγω δύσπνοιας

​

Ιδιαιτερότητες σχετικά με την διάγνωση

• Τα συμπτώματα ΔΕΝ αξιολογούνται από τον ασθενή ως σοβαρά και εντάσσονται στην καθημερινή του πραγματικότητα…
• Η ΔΥΣΠΝΟΙΑ είναι ο συνηθέστερος λόγος αναζήτησης ιατρικής βοήθειας
• Οι ασθενείς οδηγούνται στον ιατρό συνήθως σε φάση παρόξυνσης (λόγω επιδείνωσης των συμπτωμάτων και εμφάνισης πυρετού)

​

​

Συχνότερα συμπτώματα της ΧΑΠ

ΗΠΙΑ ΧΑΠ

ΜΕΤΡΙΑ ΧΑΠ

ΣΟΒΑΡΗ ΧΑΠ

• Πρωινός βήχας
• Υποτροπιάζουσες λοιμώξεις αναπνευστικού
• Δυσκολία στη διάρκεια έντονης άσκησης
• Τα συμπτώματα πιθανώς δεν γίνονται αντιληπτά από τον ασθενή και επιδεινώνονται με το χρόνο

• Βήχας και παραγωγή πτυέλων
• Δύσπνοια με ή χωρίς συριγμό, κατά τη βαριά άσκηση
• Οξεία επιδείνωση των συμπτωμάτων, που σχετίζονται με λοιμώξεις του αναπνευστικού

• Βήχας και συριγμός
• Σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή, ακόμη και σε ελαφρά σωματική δραστηριότητα
• Ρόγχος κατά τη βίαια εκπνοή

Διάγνωση και Παρακολούθηση ΧΑΠ

Απόφραξη αεραγωγών μή αναστρέψιμη

​

🡻

​

• Σπιρομέτρηση Έλεγχος απαραίτητος ακόμη και σε ασθενείς χωρίς συμπτώματα

Σπιρομέτρηση

• Απλή αναπαραγώγιμη μέθοδος
• Έλεγχος πνευμονικής λειτουργίας
• Λήψη πληροφοριών σχετικά με τον περιορισμό ροής αέρα
• FEV₁
• FVC
• FEV₁/FVC

​

Σπιρομέτρηση : Φυσιολογική και ΧΑΠ

Σταδιοποίηση βαρύτητας ΧΑΠ σύμφωνα με την GOLD

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΧΑΠ κατά GOLD

• Στάδιο I: ήπια ΧΑΠ
• Στάδιο II: μέτρια ΧΑΠ
• Στάδιο III: σοβαρή ΧΑΠ
• Στάδιο IV: πολύ σοβαρή ΧΑΠ

Διάγνωση και Παρακολούθηση ΧΑΠ

Εκτίμηση οξυγόνωσης

🡻

• Σε όλους τους ασθενείς που ο

FEV1 < 40% της προβλεπόμενης

• Σε ασθενείς που έχουν κλινικά σημεία αναπνευστικής ή καρδιακής ανεπάρκειας

Διαφορική Διάγνωση της ΧΑΠ

• Άσθμα
• Βρογχεκτασίες
• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Φυματίωση
• Αποφρακτική βρογχιολίτιδα

​

ΧΑΠ ή Άσθμα ;

ΧΑΠ

Άσθμα

Στόχοι Θεραπείας ΧΑΠ

• Πρόληψη εξέλιξης νόσου
• Ανακούφιση συμπτωμάτων
• Βελτίωση αντοχής στην άσκηση
• Βελτίωση ποιότητα ζωής
• Πρόληψη - θεραπεία παροξυσμών
• Πρόληψη - θεραπεία επιπλοκών
• Μείωση θνησιμότητας
• Ελαχιστοποίηση ανεπιθυμήτων ενεργειών θεραπείας

ΧΑΠ : Θεραπευτικά Μέσα

• Διακοπή καπνίσματος
• Εμβόλια
• Φάρμακα: βρογχοδιασταλτικά, κορτικοειδή
• Άλλα φάρμακα
• Οξυγονοθεραπεία
• Φυσικοθεραπεία
• Αποκατάσταση
• Χειρουργική θεραπεία
• Μηχανικός αερισμός

Αντιμετώπιση ΧΑΠ

​

• Β2 διεγέρτες βραχείας ή μακράς δράσης

(προκαλούν χάλαση των λείων μυικών ινών των αεραγωγών διεγείροντας τους β2 αδρενεργικούς υποδοχείς με αποτέλεσμα την αύξηση του κυκλικού ΑΜΡ που προκαλεί ένα λειτουργικό ανταγωνισμό στον βρογχόσπασμο)

• Αντιχολινεργικά

(ανταγωνίζονται τη δράση της ακετυλοχολίνης στους Μ3 Μουσκαρινικούς υποδοχής, εμποδίζοντας την χολινεργική αντανακλαστική βρογχοσύσπαση μειώνοντας τον παρασυμπαθητικό χολινεργικό τόνο που είναι το κύριο αναστρέψιμο στοιχείο στην ΧΑΠ

• Θεοφυλλίνη (αμφιλεγόμενη δράση, βελτιώνει τη λειτουργικότητα των αναπνευστικών μυών, διεγείρει το αναπνευστικό κέντρο)
• Κορτικοειδή κυρίως ως εισπνεόμενα (αντιφλεγμονώδη)
• Συνδυασμός των ανωτέρω

​

​

​

ΟΞΥΓΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η χορήγηση οξυγόνου (πάνω από 15 ώρες ημερησίως) σε ασθενείς με χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, αυξάνει την επιβίωση.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΑΠ ΑΝΑ ΣΤΑΔΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ

• Στάδιο Ι: ήπια ΧΑΠ Βραχείας Δράσης βρογχοδιασταλτικά, όταν χρειάζεται.
• Στάδιο ΙΙ: μέτρια ΧΑΠ Προσθήκη τακτικής θεραπείας με ένα περισσότερα

βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης. Αποκατάσταση.

• Στάδιο ΙΙΙ: σοβαρή ΧΑΠ Προσθήκη εισπνεόμενων γλυκοκορτικοστεροειδών

σε επαναλαμβανόμενες εξάρσεις.

• Στάδιο ΙV: πολύ σοβαρή ΧΑΠ Προσθήκη μακράς διάρκειας θεραπεία με

οξυγόνο σε περίπτωση αναπνευστικής ανεπάρκειας.

Εκτίμηση χειρουργικής επέμβασης.

​

�Στάδιο Ι : Ήπια ΧΑΠ

• FEV₁/FVC < 70%
• FEV₁ >= 80%προβλεπόμενης
• Με ή χωρίς συμπτώματα

Χαρακτηριστικά

Αντιμετώπιση

• Αποφυγή παραγόντων

κινδύνου

• Αντιγριπικό εμβόλιο
• Βρογχοδιασταλτικά

βραχείας δράσης κατ΄

επίκληση

Αντιμετώπιση ΧΑΠ�

�Στάδιο ΙΙ : Μέτρια ΧΑΠ

Χαρακτηριστικά

Αντιμετώπιση

Αντιμετώπιση ΧΑΠ�

∙ FEV₁/FVC < 70%

∙ 50% =< FEV₁ < 80% προβλεπόμενης

∙ Με ή χωρίς συμπτώματα

• Αποφυγή παραγόντων κινδύνου
• Αντιγριπικό εμβόλιο
• Βρογχοδιασταλτικά βραχείας

δράσης κατ΄ επίκληση

• Τακτική θεραπεία με ένα ή

περισσότερα βρογχοδιασταλτικά

μακράς δράσης

• Αποκατάσταση

�Στάδιο ΙΙΙ : Σοβαρή ΧΑΠ

Χαρακτηριστικά

Αντιμετώπιση

• Αποφυγή παραγόντων κινδύνου
• Αντιγριπικό εμβόλιο
• Βρογχοδιασταλτικά βραχείας

δράσης κατ΄ επίκληση

• Τακτική θεραπεία με ένα ή

περισσότερα βρογχοδιασταλτικά

μακράς δράσης

• Αποκατάσταση
• Εισπνεόμενα κορτικοειδή, εάν

υπάρχουν επαναλαμβανόμενες

εξάρσεις

Αντιμετώπιση ΧΑΠ�

∙ FEV₁/FVC < 70%

∙ 30% =< FEV₁ < 50% προβλεπόμενης

∙ Με ή χωρίς συμπτώματα

�Στάδιο ΙV : Πολύ σοβαρή ΧΑΠ

Χαρακτηριστικά

Αντιμετώπιση

• Αποφυγή παραγόντων κινδύνου
• Αντιγριπικό εμβόλιο
• Βρογχοδιασταλτικά βραχείας

δράσης κατ΄ επίκληση

• Τακτική θεραπεία με ένα ή

περισσότερα βρογχοδιασταλτικά

μακράς δράσης

• Αποκατάσταση
• Εισπνεόμενα κορτικοειδή, εάν

υπάρχουν επαναλαμβανόμενες

εξάρσεις

• Οξυγονοθεραπεία μακράς

διάρκειας, εάν υπάρχει Χ.Α.Α.

• Εκτίμηση χειρουργικής

επέμβασης

​

​

​

Αντιμετώπιση ΧΑΠ�

∙ FEV₁/FVC < 70%

• FEV₁ < 30% προβλεπόμενης

ή

• FEV₁ < 50% προβλεπόμενης

συνοδευόμενη από χρόνια

αναπνευστική ανεπάρκεια

​

​

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΑΠ ΚΑΤΑ ΣΤΑΔΙΟ

ΣΤΑΘΕΡΗ ΧΑΠ�

Σύνδρομο που έχει διαγνωσθεί με κλινικά και εργαστηριακά κριτήρια (συμπεριλαμβανομένης της σπιρομέτρησης), που ελέγχεται ικανοποιητικά με τα φάρμακα και παρακολουθείται κατά κανόνα στο σπίτι ή στο εξωτερικό ιατρείο

ΕΞΑΡΣΗ ΤΗΣ ΧΑΠ

Επίμονη επιδείνωση του ασθενούς

(πέραν της σταθερής και ημερήσιας «φυσιολογικής» διακύμανσης της κατάστασης αυτού)

η οποία εισβάλλει οξέως

και που

απαιτεί τροποποίηση της λαμβανόμενης αγωγής

ΕΞΑΡΣΗ ΤΗΣ ΧΑΠ

• Επιδείνωση δύσπνοιας
• Επιδείνωση βήχα
• Αύξηση της ποσότητας ή του

ιξώδους των πτυέλων ή μεταβολή

του χρώματος αυτών (πυώδη)

Συνοδά συμπτώματα

πυρετός, καταβολή, αδυναμία, αϋπνία, υπνηλία, κατάθλιψη, σύγχυση

​

ΑΙΤΙΑ ΕΞΑΡΣΗΣ

• Ιογενείς λοιμώξεις
• Βακτηριακές λοιμώξεις
• Εισπνοή ερεθιστικών

παραγόντων

​

• Βρογχιολίτιδα (εξιδρωματική;)
• Υπεραιμία βλεννογόνου μικρών

αεραγωγών

• Διακοπή φαρμάκων
• Εκτροπές διαιτολογίου

ΛΟΙΜΩΔΗ ΑΙΤΙΑ ΕΞΑΡΣΗΣ

• Ιογενείς λοιμώξεις 30%

Ιοί ινφλουέντζας, παραϊνφλουέντζας,

ρινοϊοί, κοροναϊοί, αδενοϊοί, RSV

• Βακτηριακές λοιμώξεις 40-50%

Αιμόφιλος ινφλουέντζας, μοραξέλλα κ.,

πνευμονιόκοκκος

• Άτυπες λοιμώξεις 5-10%

Χλαμύδια

• Μικτές λοιμώξεις 10-20%

ΜΙΜΟΥΝΤΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΡΣΗ

• Η πνευμονία
• Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια
• Ο πνευμοθώρακας
• Η πλευριτική συλλογή
• Η πνευμονική εμβολή
• Η αρρυθμία

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΞΑΡΣΗΣ

Έναρξη ή αύξηση της βρογχοδιασταλτικής αγωγής

Χορήγηση αντιβιοτικού ( ; )

Επανεκτίμηση σε λίγες ώρες

Υποχώρηση ή Βελτίωση

συμπτωμάτων

Συνέχιση της αγωγής

και μείωση, όταν είναι δυνατόν

Ανασκόπηση

μακρόχρονης αγωγής

Επιδείνωση Συμπτωμάτων

Προσθήκη κορτικοειδών

Καμία Υποχώρηση ή Βελτίωση

Μεταφορά στο Νοσοκομείο

Επανεκτίμηση σε λίγες ώρες <8 ώρες

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ �ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

• Επιδείνωση των συμπτωμάτων
• Εμφάνιση νέων συμπτωμάτων
• Σοβαρά συνοδά συμπτώματα
• Μη ανταπόκριση στην αγωγή
• Αρρυθμίες προσφάτου ενάρξεως
• Αβεβαιότητα διάγνωσης
• Μεγάλη ηλικία
• Μη επαρκής οικογενειακή στήριξη

​

Παρακολούθηση Ασθενούς με ΧΑΠ

• Αποτελεσματικότητα θεραπείας
• Ελεγχος σωστής λήψης των φαρμάκων
• Ρύθμιση θεραπείας
• Τυχόν παρενέργειες φαρμάκων
• Εξέλιξη της νόσου
• Επίβλεψη διακοπής καπνίσματος
• Εμφάνιση νέων σημείων
• Εκτίμηση για οξυγονοθεραπεία

Θεραπεία της ΧΑΠ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

• Μόνο η διακοπή καπνίσματος αναχαιτίζει την εξέλιξη της ΧΑΠ
• Η οξυγονοθεραπεία αυξάνει την επιβίωση
• Τα φάρμακα βελτιώνουν τα συμπτώματα και τις παροξύνσεις
• Τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά κατέχουν την κύρια θέση στη θεραπεία
• Τα εισπνεόμενα στεροειδή έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις
• Η τεκμηρίωση της διάγνωσης και η σταδιοποίηση επιβάλλεται
• Η σταθεροποιημένη ΧΑΠ θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σταδιακά αυξανόμενη θεραπεία,ανάλογα με τη βαρύτητά της

​

Κατ’ οίκον αντιμετώπιση των Παροξυσμών

• Προτείνεται, ότι η κατ’οίκον αντιμετώπιση ασθενών με παροξυσμούς της ΧΑΠ είναι πιο αποτελεσματική και πρακτική από την εισαγωγή στο νοσοκομείο.

​

• Όμως τα ακριβή κριτήρια της σύγκρισης της αντιμετώπισης στο νοσοκομείο και στο σπίτι παραμένουν ασαφή

​