ด้วย
สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
Innovation Management : IM
การจัดการนวัตกรรม
ในการร่างแผนกลยุทธ์
การใช้
กรมส่งเสริมสหกรณ์
สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
ปีงบประมาณ 2569
คำนำ
ตามแผนกลยุทธ์การบริหารทรัพยากรบุคคล กรมส่งเสริมสหกรณ์ตามแนวทาง HR Scorecard ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 – 2570 และ สำนักงาน ก.พ.ร. ได้กำหนดการประเมินสถานะของหน่วยงานในการเป็นระบบราชการ 4.0 (PMQA 4.0) เป็นตัวชี้วัดในการประเมินส่วนราชการตามมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพในการ ปฏิบัติราชการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของกรมส่งเสริมสหกรณ์ หมวด 4 การวัด การวิเคราะห์ และ การจัดการความรู้ และใช้องค์ความรู้เพื่อเรียนรู้ พัฒนา แก้ปัญหา และสร้างนวัตกรรม เพื่อให้หน่วยงานมีการถ่ายทอดความรู้อย่างเป็นระบบ มีการเชื่อมโยงองค์ความรู้กับหน่วยงานภายนอกเพื่อนำไปใช้/พัฒนานวัตกรรม/แก้ปัญหา และ นำการจัดการความรู้และนวัตกรรมไปใช้ในการปรับปรุงการทำงาน/แก้ปัญหาจนเกิดเป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practices)/มาตรฐานใหม่ หรือสร้างนวัตกรรมใหม่ (New Innovation เพื่อปรับปรุงและพัฒนาการให้บริการของกรมส่งเสริมสหกรณ์ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และทันต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคปัจจุบันสู่การบรรลุวิสัยทัศน์ : เป็นองค์กรที่ส่งเสริมสหกรณ์และ กลุ่มเกษตรกร ด้วยนวัตกรรมและหลักธรรมาภิบาล เพื่อสร้างความเข้มแข้งและเติบโตอย่างยั่งยืน นั้น
คณะทำงานการจัดการความรู้ของสำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์ ได้ดำเนินการวิเคราะห์และประมวลผลจากประสบการณ์การปฏิบัติงาน จึงจัดทำนวัตกรรม (Innovation Management : IM) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เรื่อง “การใช้ Ai ในการร่างแผนกลยุทธ์ด้วย Google Gemini” โดยนำ Google Gemini ในฐานะเครื่องมืออัจฉริยะมาช่วยในการร่างแผนกลยุทธ์ เป็นแนวทางในการยกระดับกระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ขององค์กรให้ก้าวสู่ความเป็นดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ โดยมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ระดับสูงมาเป็นผู้ช่วยอัจฉริยะ ในการวิเคราะห์ข้อมูล สังเคราะห์กลยุทธ์ และคาดการณ์แนวโน้มในอนาคต ที่จะช่วยให้บุคลากรสามารถก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม เพิ่มความรวดเร็ว แม่นยำ และสร้างสรรค์แผนงานที่ตอบโจทย์การพัฒนาสหกรณ์ในยุคใหม่ได้อย่างยั่งยืน
สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
กุมภาพันธ์ 2569
สารบัญ
หน้า
หลักการและเหตุผล
วัตถุประสงค์
กลุ่มเป้าหมาย
ขอบเขตของการดำเนินการ
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
บทนำ
ขั้นตอนการเริ่มต้นใช้งาน Google Gemini
ขั้นตอนการใช้ Gemini ช่วยร่างแผนกลยุทธ์
ภาคผนวก
บรรณานุกรม
ก
ก
ข
ข
ข
1
2
3
การจัดการนวัตกรรม (Innovation Management : IM)
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
“การใช้ Ai ในการร่างแผนกลยุทธ์ด้วย Google Gemini”
1. หลักการและเหตุผล
ในยุคดิจิทัลที่โลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและซับซ้อน (BANI World) การวางแผนกลยุทธ์แบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะตอบสนองต่อวิกฤตหรือโอกาสใหม่ๆ ได้ทันท่วงที การจัดการนวัตกรรม (Innovation Management: IM) จึงกลายเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กร โดยเฉพาะการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทำงาน เพื่อสร้างความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัล การนำ Google Gemini มาใช้เป็นผู้ช่วยอัจฉริยะ (AI Assistant) ในการร่างแผนกลยุทธ์ ถือเป็นการยกระดับกระบวนการทำงานสู่การเป็น Smart Office ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง ในการบริหารจัดการภาครัฐ การใช้ AI เข้ามาช่วยประมวลผลข้อมูลในขั้นตอนการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม เช่น PESTEL และ SWOT Analysis จะช่วยลดระยะเวลาในการทำงานที่ซ้ำซ้อน (Redundancy) และลดความผิดพลาดจากมนุษย์ ทำให้บุคลากรสามารถใช้เวลาไปกับการตัดสินใจเชิงนโยบาย และการสร้างสรรค์งานบริการประชาชนได้มากขึ้น
Google Gemini มีความสามารถในการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงของข้อมูลขนาดใหญ่ ทั้งสถิติการดำเนินงานของสหกรณ์ในอดีต และเทรนด์เศรษฐกิจในอนาคต การร่างแผนกลยุทธ์ด้วย AI จึงช่วยให้เห็นภาพรวมที่คมชัด แม่นยำ และสร้างแผนงานที่มีความยืดหยุ่น (Agility) พร้อมรับมือกับความท้าทายใหม่ๆ ได้อย่างมีกลยุทธ์
สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์ จึงได้จัดทำการจัดการนวัตกรรม (Innovation Management : IM) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เรื่อง “การใช้ Ai ในการร่างแผนกลยุทธ์ด้วย Google Gemini” โดยมุ่งหวังที่จะ เปลี่ยนบทบาทของบุคลากรจากการเป็นผู้ปฏิบัติงานทั่วไป สู่การเป็น "นักจัดการนวัตกรรม" ที่สามารถใช้เครื่องมือ AI ในการคิดวิเคราะห์เชิงระบบ ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างวัฒนธรรมนวัตกรรมภายในสำนักงานอย่างยั่งยืน
2. วัตถุประสงค์
2.1 เพื่อให้บุคลากรสามารถนำความสามารถของ Google Gemini มาประยุกต์ใช้ในการประมวลผลข้อมูลเชิงลึก ช่วยลดระยะเวลา และขั้นตอนในการร่างแผนกลยุทธ์ให้มีความรวดเร็ว และเป็นระบบมากขึ้น
2.2 เพื่อสร้างนวัตกรรมกระบวนการภายในหน่วยงาน (Process Innovation) เปลี่ยนรูปแบบการทำงานจากการใช้ทรัพยากรบุคคลเพียงอย่างเดียว มาเป็นการทำงานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ (Human-AI Collaboration) เพื่อยกระดับมาตรฐานการบริหารจัดการองค์กร
2.3 เพื่อส่งเสริมทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Literacy) ให้บุคลากรมีความรู้ความเข้าใจ ในการใช้คำสั่ง (Prompt Engineering) เพื่อสื่อสารกับ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถนำไปต่อยอดในการปฏิบัติงานด้านอื่นๆ ได้
2.4 เพื่อสร้างแผนกลยุทธ์ที่แม่นยำและทันต่อสถานการณ์ ใช้ AI ในการวิเคราะห์ปัจจัยสภาพแวดล้อมทั้งภายนอกและภายใน ทำให้ได้แผนงานที่สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาสหกรณ์ และบริบททางเศรษฐกิจในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
ก
การจัดการนวัตกรรม (Innovation Management : IM)
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
“การใช้ Ai ในการร่างแผนกลยุทธ์ด้วย Google Gemini”
การจัดการนวัตกรรม (Innovation Management : IM)
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
“การใช้ Ai ในการร่างแผนกลยุทธ์ด้วย Google Gemini”
3. กลุ่มเป้าหมาย
บุคลากรสำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
4. ขอบเขตของการดำเนินการ
ในการนำ Google Gemini มาใช้ร่างแผนกลยุทธ์ นี้ จะครอบคลุมกระบวนการดังนี้
ด้านเนื้อหา : มุ่งเน้นการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม (PESTEL Analysis), การวิเคราะห์จุดแข็งจุดอ่อน (SWOT/ TOWS Matrix) และการกำหนดโครงการที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของสหกรณ์
ด้านเทคโนโลยี : ศึกษาและทดสอบการใช้ Google Gemini ในการสร้างคำสั่ง (Prompt Engineering) เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่สอดคล้องกับบริบทของภาครัฐ
ด้านกลุ่มเป้าหมาย : บุคลากรสำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
5. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
เชิงปริมาณ : สามารถลดระยะเวลาในการร่างแผนกลยุทธ์เบื้องต้นได้ไม่น้อยกว่า 50% เมื่อเทียบกับการรวบรวม ข้อมูลแบบเดิม
เชิงคุณภาพ : ได้แผนกลยุทธ์ที่มีความหลากหลายของมุมมอง และมีความเป็นสากลมากขึ้นจากการวิเคราะห์ของ AI
ระดับโลกเชิงองค์กร : สร้างภาพลักษณ์การเป็น "องค์กรดิจิทัล" ที่ทันสมัย พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลง ในยุค AI First
ข
บทนำ (Introduction)
ทำไมต้องใช้ Gemini ช่วยทำแผน?
Gemini คือ AI ขั้นสูงจาก Google ที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก ช่วยระดมสมอง และร่างเอกสารได้อย่างรวดเร็ว สำหรับสหกรณ์ Gemini จะทำหน้าที่เป็น "ที่ปรึกษาส่วนตัว"
ที่ช่วย:
ข้อตกลงเบื้องต้นก่อนใช้งาน
เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด ผู้ใช้งานควรเตรียมข้อมูลดิบของสหกรณ์ไว้ เช่น:
*คำเตือน: ห้ามใส่ข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ของสมาชิกลงในแชท AI เด็ดขาด
Core Concept: "Human-AI Collaboration"
AI เป็นเพียงเครื่องมือช่วยคิดและร่าง แต่ "การตัดสินใจ" ครั้งสุดท้าย
ต้องมาจากมติของคณะกรรมการดำเนินการ
ลดเวลา: ร่างวิสัยทัศน์ พันธกิจ และกลยุทธ์ได้ในไม่กี่นาที
มองรอบด้าน: วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง และโอกาสที่มนุษย์อาจมองข้าม
ภาษาเป็นทางการ: ช่วยเกลาสำนวนการเขียนให้ดูเป็นมืออาชีพ
•
รายงานกิจการประจำปีล่าสุด
•
ข้อมูลสมาชิกและประเภทธุรกิจของสหกรณ์
•
ปัญหาหรือ Pain Points ที่พบในปัจจุบัน
Google Gemini คือผู้ช่วย AI อัจฉริยะที่พร้อมทำงานหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น
การวางแผนท่องเที่ยว เขียนอีเมล หรืองานวิเคราะห์ข้อมูลที่ซับซ้อน
ความสามารถหลัก:
🤖 AI Chatbot: โต้ตอบและตอบคำถามทั่วไป
✍️ Writing Assistant: ช่วยเขียนบทความ อีเมล และรายงาน
🎨 Image Creator: สร้างรูปภาพจากคำบรรยาย
💻 Coding & Translation: ช่วยเขียนโค้ดและแปลภาษา
Google Gemini คืออะไร?
1
การเตรียมตัวก่อนใช้งาน (Prerequisites)
🚀 ขั้นตอนการเริ่มต้นใช้งาน Google Gemini
ก่อนเริ่มต้นใช้งาน จำเป็นต้องมี:
1. บัญชี Google (Gmail) : เพื่อใช้ในการลงชื่อเข้าใช้
2. อายุผู้ใช้งาน : ต้องมีอายุ 13 ปีขึ้นไป (หรือตามเกณฑ์ที่ Google กำหนดในแต่ละพื้นที่)
3. ช่องทางการเข้าใช้งาน (Access Ecosystem)
💻 ผ่านคอมพิวเตอร์ (Web Browser)
วิธีที่ง่ายที่สุดโดยไม่ต้องติดตั้งโปรแกรม:
1) เปิด Browser (Chrome, Safari, Edge)
2) ไปที่เว็บไซต์ gemini.google.com
3) คลิกปุ่ม Sign in ที่มุมขวาบน
4) ลงชื่อเข้าใช้ด้วยบัญชี Google และยอมรับเงื่อนไข
📱 ผ่านมือถือ (Mobile App)
• Android: ดาวน์โหลดแอป "Google Gemini" จาก Play Store (สามารถตั้งค่า
ให้เป็นผู้ช่วยหลักแทน Google Assistant ได้)
• iOS (iPhone/iPad): ใช้งานผ่านแอป "Google" หลัก โดยแตะที่สวิตช์โหมด
Gemini ด้านบนของหน้าจอ
4. วิธีการสื่อสารกับ Gemini (Interaction)
คุณสามารถเชื่อมต่อกับ Gemini ได้ผ่าน 3 ช่องทางหลัก:
⌨️ พิมพ์ข้อความ (Text): พิมพ์คำถามหรือคำสั่งที่ต้องการลงในช่องแชท
🎙️ สั่งด้วยเสียง (Voice): แตะไอคอนไมโครโฟนเพื่อพูดคุย
📸 ส่งรูปภาพ (Image): อัปโหลดรูปภาพเพื่อให้ AI วิเคราะห์หรืออธิบาย
5. เทคนิคการเขียนคำสั่งให้ได้ผลลัพธ์ที่ดี (Prompt Engineering)
การเขียนคำสั่ง (Prompt) ที่มีประสิทธิภาพประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ:
1) ความชัดเจน (Clarity) - 40%: ระบุสิ่งที่ต้องการให้ละเอียด เช่น ระบุจำนวนคำ
หรือโทนเสียง
ตัวอย่าง: "เขียนบทความสุขภาพ 500 คำ โทนเป็นกันเอง"
2) บริบท (Context) - 35%: กำหนดบทบาทให้ AI
ตัวอย่าง: "สวมบทบาทเป็นติวเตอร์สอนภาษาอังกฤษ“
3) ลำดับขั้นตอน (Structure) - 25%: หากงานยาก ให้สั่งแบ่งเป็นข้อๆ
6. ข้อควรระวังและคำแนะนำ (Important Notes)
⚠️ ความเป็นส่วนตัว: หลีกเลี่ยงการกรอกข้อมูลส่วนตัวที่สำคัญ (รหัสผ่าน, เลขบัญชี)
ลงในแชท
🔍 การตรวจสอบข้อมูล: AI อาจให้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนได้ (Hallucination)
ควรตรวจสอบข้อเท็จจริงเสมอ
2
ระยะที่ 1: เตรียมความพร้อม (Context Setting)
STEP 1: สร้างตัวตนให้ AI
กำหนดบทบาทให้ Gemini
ก่อนเริ่มงาน เราต้องสั่งให้ Gemini สวมบทบาทเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านสหกรณ์ เพื่อให้คำตอบที่ได้
มีความเฉพาะเจาะจง ไม่กว้างจนเกินไป
ทำไมต้องทำขั้นตอนนี้?
การป้อนข้อมูลบริบท (Context) จะช่วยให้ AI ไม่ "มโน" ข้อมูลขึ้นมาเอง และคำตอบในขั้นตอนถัดไปจะยึดโยงกับสถานการณ์จริงของสหกรณ์คุณ
GEMINI PROMPT
ขั้นตอนการใช้ Gemini ช่วยร่างแผนกลยุทธ์
3
ระยะที่ 2: วิเคราะห์สภาพแวดล้อม (Analysis)
STEP 2: วิเคราะห์ PESTEL (ภายนอก)
STEP 3: วิเคราะห์ SWOT (ภายใน)
มองโลกภายนอกด้วย PESTEL Analysis
ให้ Gemini ช่วยวิเคราะห์ปัจจัยภายนอกที่กระทบสหกรณ์ ซึ่ง AI มีฐานข้อมูลกว้างขวาง ช่วยให้เราเห็นเทรนด์ใหม่ๆ ได้
นำผลจาก PESTEL และข้อมูลภายใน มาวิเคราะห์ SWOT เพื่อหาจุดแข็ง/จุดอ่อน
GEMINI PROMPT
GEMINI PROMPT
4
ระยะที่ 3: ทิศทางองค์กร (Direction)
STEP 4: ร่างวิสัยทัศน์และพันธกิจ
Vision & Mission Crafting
การเขียนวิสัยทัศน์มักเป็นเรื่องยากที่ใช้เวลาเถียงกันนาน ให้ Gemini ช่วยร่างตัวเลือกมาให้เลือก 3 แบบ 3 สไตล์
GEMINI PROMPT
ค่านิยมร่วม (Core Values)
อย่าลืมกำหนดค่านิยม เพื่อเป็น DNA ของคนในองค์กร
GEMINI PROMPT
5
ระยะที่ 4: กำหนดกลยุทธ์ (Formulation)
STEP 5: สร้างกลยุทธ์ด้วย TOWS MATRIX
STEP 6: ตั้งเป้าหมายกลยุทธ์ (STRATEGIC OBJECTIVES)
จับคู่สร้างกลยุทธ์ (Strategic Match)
ใช้ TOWS Matrix เพื่อสร้างกลยุทธ์จากการจับคู่ปัจจัยต่างๆ (เช่น เอาจุดแข็งไปจับโอกาส)
GEMINI PROMPT
GEMINI PROMPT
6
ระยะที่ 5: แผนปฏิบัติการ (Action Plan)
STEP 7: แปลงกลยุทธ์สู่การปฏิบัติ
รายละเอียดโครงการ (Project Details)
เมื่อได้กลยุทธ์แล้ว ต้องแตกออกมาเป็นโครงการที่ทำได้จริง ให้ Gemini ช่วยร่างรายละเอียดโครงการ
GEMINI PROMPT
Tip: การของบประมาณ
ให้ Gemini ช่วยประเมินความคุ้มค่า (ROI) ของโครงการเบื้องต้นได้ เพื่อใช้ประกอบการเสนอของบจากที่ประชุมใหญ่
7
ระยะที่ 6: ตัวชี้วัดและความเสี่ยง (KPIs & Risk)
สรุปจบเล่ม
สุดท้าย ให้ Gemini ช่วยเขียน "บทสรุปผู้บริหาร" (Executive Summary) เพื่อนำไปไว้หน้าแรกของเล่มแผนกลยุทธ์
STEP 8: กำหนด KPIS
STEP 9: บริหารความเสี่ยง
GEMINI PROMPT
กำหนดตัวชี้วัดที่ชัดเจน วัดผลได้จริง
วิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจทำให้แผนล้มเหลว
GEMINI PROMPT
GEMINI PROMPT
GEMINI PROMPT
GEMINI PROMPT
8
เคล็ดลับและข้อควรระวัง (Tips & Tricks)
Do's (สิ่งที่ควรทำ)
Don'ts (สิ่งที่ไม่ควรทำ)
ความสำเร็จเริ่มจากการวางแผน
ขอให้ท่านประสบความสำเร็จในการจัดทำแผนกลยุทธ์ครับ!
Iterate: สั่งให้แก้ได้เรื่อยๆ เช่น "ขอสั้นกว่านี้", "ขอภาษาทางการกว่านี้", "ขอเพิ่มตัวอย่าง"
Specific: ระบุตัวเลขจริงประกอบเสมอ เช่น "เรามีกำไรสุทธิ 10 ล้านบาท" เพื่อให้ AI คำนวณหรือวิเคราะห์ได้แม่นยำ
Verify: ตรวจสอบข้อมูลกฎหมายหรือระเบียบสหกรณ์กับเจ้าหน้าที่จริงเสมอ เพราะ AI อาจอ้างอิงกฎหมายเก่า
Sensitive Data: ห้ามใส่ชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชน หรือข้อมูลบัญชีของสมาชิกลงใน Gemini
Copy & Paste Blindly: ห้ามก๊อปปี้ไปใช้โดยไม่อ่านทวน ภาษาของ AI อาจมีคำที่ดูแปลก หรือไม่เข้ากับบริบทไทยๆ
9
ภาคผนวก
การถ่ายทอดความรู้ให้กับบุคลากรสำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
บรรณานุกรม
Google. (ม.ป.ป.). Gemini คืออะไร. Google ความช่วยเหลือ. สืบค้นเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2569, จาก
https://support.google.com/gemini/answer/13594961?hl=th
สุพานี สฤษฎ์วานิช. (2564). การบริหารเชิงกลยุทธ์ แนวคิดและทฤษฎี (Strategic Management: Concepts and
Theories) (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พสุ เดชะรินทร์. (2564, 5 กุมภาพันธ์). การปรับกลยุทธ์องค์กรในยุค BANI World. กรุงเทพธุรกิจ, หน้า 9.
กรมส่งเสริมสหกรณ์
สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์
ปีงบประมาณ 2569