1 of 36

Анлайн кансультацыя па падрыхтоўцы да ЦТ па беларускай мове

Склонавыя канчаткі

назоўнікаў (В 3)

23 красавіка 2022

Людміла Васільеўна Дзяменцій

2 of 36

Тэхнічныя нормы

1) Уключайце камеру.

2) Адключайце мікрафон, калі вы маўчыце.

3) Карыстайцеся чатам, каб задаць пытанне/ выкарыстоўвайце функцыю “падняць руку”.

4) Дзяліцеся эмоцыямі - карыстайцеся “рэакцыямі”:)

3 of 36

  • Прааналізаваць заданні ЦТ па тэме “Склонавыя канчаткі назоўнікаў”.
  • Паўтарыць скланненні і тыпы асноў назоўнікаў.
  • Паўтарыць склонавыя канчаткі назоўнікаў, асаблівасці ўжывання назоўнікаў.
  • Выканаць тэставыя заданні.
  • “Дамашняе заданне”.�

Сёння мы плануем зрабіць...

4 of 36

Што трэба ведаць, каб паспяхова выканаць заданне В 3?

5 of 36

Заданні ЦТ па тэме “Склонавыя канчаткі назоўнікаў”

2021

Запісаць назоўнік ІІІ скл. у форме Т.скл.

2020

Запісаць назоўнік І скл. у форме Д.скл.

2019

Запісаць назоўнік у форме мн.ліку Н.скл.

2018

Запісаць назоўнік І скл. у форме Д.скл.

2017

Запісаць назоўнік ІІІ скл. у форме Т.скл.

2016

Запісаць назоўнік І скл. у форме Д.скл.

2015

А8: Адзначце назўнікі, якія маюць канчатак -е ў форме М.скл.

2014

А8: Адзначце назўнікі, якія маюць канчатак -е ў форме М.скл.

2013

А8: Адзначце назўнікі, якія маюць канчатак -у ў форме Р.скл.

6 of 36

Тыпы скланення назоўнікаў

7 of 36

АСНОВЫ НАЗОЎНІКА

8 of 36

Вызначце скланенне і тып асновы назоўніка

Назоўнік

скланенне

тып асновы

неба

вясёлка

мыш

дарога

радасць

дождж

9 of 36

Вызначце скланенне і тып асновы назоўніка

Назоўнік

скланенне

тып асновы

неба

2

на цвёрды

вясёлка

1

на -г, -к, -х

мыш

3

на зацвярдзелы

дарога

1

на -г, -к, -х

радасць

3

на мяккі

дождж

2

на зацвярдзелы

10 of 36

Канчаткі назоўнікаў 1-га скланення

11 of 36

ДРТ - 2022

Запішыце падкрэслены ў 9-м сказе тэксту назоўнік у форме давальнага склону адзіночнага ліку.

(9) Каб ва ўсім разабрацца, гараджане пабеглі да ракі.

12 of 36

ДРТ - 2022

Запішыце падкрэслены ў 9-м сказе тэксту назоўнік у форме давальнага склону адзіночнага ліку.

(9) Каб ва ўсім разабрацца, гараджане пабеглі да ракі.

РАКА - РАЦЭ

13 of 36

ЦТ - 2020

Запішыце назоўнік у форме Д.скл. адз.ліку.

  1. перавага;
  2. павага;
  3. паслуга;
  4. увага;
  5. кніга;
  6. дарога.

14 of 36

ЦТ - 2020

Запішыце назоўнік у форме Д.скл. адз.ліку.

  • перавазе (г//з’);
  • павазе;
  • паслузе;
  • увазе;
  • кнізе;
  • дарозе.

15 of 36

ЦТ - 2018

Запішыце назоўнік у форме Д.скл. адз.ліку

  • дарожка;
  • афарбоўка;
  • бібліятэка;
  • шапка;
  • паштоўка;
  • гутарка;
  • стужка.

16 of 36

ЦТ - 2018

Запішыце назоўнік у форме Д.скл. адз.ліку

  • дарожка - дарожцы (к//ц);
  • афарбоўка - афарбоўцы;
  • бібліятэка - бібліятэцы;
  • шапка - шапцы;
  • паштоўка - паштоўцы;
  • гутарка - гутарцы;
  • стужка - стужцы.

17 of 36

Канчаткі назоўнікаў 2-га скланення

абстрактныя паняцці: інтэлекту;

прасторавыя і часавыя паняцці: лугу;

рэчывы: клею; АЛЕ: хлебА, аўсА;

сукупныя прадметы: народу;

пачуцці і захворванні: сораму, кавіду;

з’явы прыроды: дажджу;

падзеі грамадскага жыцця: фестывалю.

18 of 36

Канчаткі назоўнікаў 2-га скланення

тэрміны: выказніка;

жывыя істоты: вожыка;

канкрэтныя прадметы: дома;

часткі цела чалавека: зуба; АЛЕ: твару;

адзінкі вымярэння, грошы: метра, долара;

прамежкі часу, месяцы, дні: года, верасня;

танцы, гульні: вальса, хакея.

19 of 36

РТ ІІ - 2021/2022

Запішыце падкрэслены ў 6-м сказе тэксту назоўнік у форме роднага склону адзіночнага ліку.

(6) Для таго, каб пазнаць незвычайную прыгажосць, неабавязкова купляць білет на самалёт.

20 of 36

Адказы: РТ ІІ - 2021/2022

Білет - білета

21 of 36

ЦТ - 2013

Адзначце назоўнікі, у якіх ў форме

Р.скл. адз.ліку пішацца канчатак -у.

  • сум;
  • інстытут;
  • Слуцк;
  • вецер;
  • цэмент.

22 of 36

ЦТ - 2013

Адзначце назоўнікі, у якіх ў форме

Р.скл. адз.ліку пішацца канчатак -у.

  • сум - суму;
  • інстытут - інтстытута;
  • Слуцк - Слуцка;
  • вецер - ветру;
  • цэмент - цэменту.

23 of 36

Канчаткі назоўнікаў 3-га скланення

зычны+зычны =

няма падаўжэння

свежасць - свежасцю

галосны+зычны =

падаўжэнне

ноч - ноччу

б, п, м, р, ф=

апостраф

Сібір - Сібір’ю

24 of 36

ЦТ - 2021: Запісаць назоўнік у форме Т.скл.

  • загадкавасць;
  • трываласць;
  • адказнасць;
  • наяўнасць;
  • паслядоўнасць.

25 of 36

ЦТ - 2021

  • загадкавасцю;
  • трываласцю
  • адказнасцю
  • наяўнасцю
  • паслядоўнасцю

26 of 36

Канчаткі назоўнікаў у мн.ліку

перыяд - перыяды,

месяц - месяцы

-Ы, -і

27 of 36

РТ І - 2021/2022

Запішыце падкрэслены ў 12-м сказе тэксту назоўнік у форме назоўнага склону множнага ліку.

(12) Пазней Сяргей бачыў, як яблыкамі часцяком сілкаваўся лось, вабіў да сябе кісла-горкі бясплатны падарунак і зайцоў -белякоў.

28 of 36

Адказы: РТ І - 2021/2022

Лось - ласі

29 of 36

ЦТ - 2019

Запішыце назоўнік у форме мн.ліку Н.скл.

  • слова;
  • дом;
  • трактар;
  • вецер;
  • мясціна;
  • лес;
  • дзед.

30 of 36

ЦТ - 2019

Запішыце назоўнік у форме мн.ліку Н.скл.

  • слова - словы;
  • дом - дамы;
  • трактар - трактары;
  • вецер - вятры;
  • мясціна - мясціны;
  • лес - лясы;
  • дзед - дзяды.

31 of 36

Што трэба ведаць, каб паспяхова выканаць заданне А11?

32 of 36

Звярні ўвагу на…!

  • тып скланення (І, ІІ, ІІІ);
  • тып асновы - для І скланення;

значэнне назоўніка - для ІІ скланення,

на што заканчваецца аснова - для ІІІ скланення;

  • памятаем пра чаргаванні (І скланенне);
  • пра падаўжэнне (для ІІІ скланення)
  • мн.лік - канчаткі -Ы, -І.

33 of 36

Тэст для

замацавання!

Можаце скарыстацца

спасылкай ў чаце

або QR кодам

34 of 36

У дапамогу вучню

Г.М. Валочка і інш. Беларуская мова: вучэбны дапаможнік для 6 класа.

Мінск: НІА, 2020;

§ 32,33,34

35 of 36

“Дамашняе заданне” �Наступная кансультацыя 7 мая

“Дзеепрыметнік і дзеепрыслоўе,

іх утварэнне і правапіс”.

Тэарэтычны матэрыял:

Г.М. Валочка і інш. Беларуская мова: вучэбны

дапаможнік для 7 класа. Мінск: НІА, 2020; §23 - 25

36 of 36

Звяртайцеся, калі ў вас узнікнуць пытанні.

Электронны адрас: dementy30l@gmail.com

Тэлефон: +447523994

Да новых сустрэч!