2 of 14

Bilgi çağında yaşıyoruz; bir bilgiye ulaşmak sadece bir ”tık” uzağımızda. Bilgiye erişmek çok kolay ama günümüz dünyasına ayak uydurmak için çok yoğun olan bizler bu bilgileri en etkili ve en kolay öğrenmenin yollarını bulmaya çalışıyoruz. İşte tam bu noktada çok ünlü ve çok etkili Feynman Tekniği imdadımıza yetişiyor.

Öğrenmeyi kolaylaştıran Feynman Tekniği Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman tarafından ortaya koyulmuş bir tekniktir.

FEYNMAN TEKNİĞİ

3 of 14

RİCHARD PHİLLİPS FEYNMAN KİMDİR?

Feynman tekniğinin fikir babası olan Richard Phillips Feynman (1918-1988), 20. yüzyılın en önemli fizikçilerinden.

Özellikle kuantum elektrodinamiği alanındaki araştırmalarıyla tanınan Feynman, yine bu alandaki çalışmaları nedeniyle 1965 yılında Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldü. ”Omni Magazin” adlı dergi, 1979 yılında Feynman’ı ”Dünyanın en zeki insanı” seçmiştir.

Gösterdiği başarılar sadece fizik alanında da değildir. Olağanüstü keşif merakı, kendi alanı dışındaki alanlarda da çalışmasına neden olmuştur. Bilime beslediği büyük sevgi ve hayranlığı öğrencilerine de aşılamak istemiştir.

4 of 14

İki tip bilgi vardır; bir şeyin adını bilmeye yönelik olan bilgi ve o şeyi bilmeyi temel alan bilgi. Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman aralarındaki farkı şu çarpıcı anekdotta anlatır:

“Şu kuşu görüyor musun? Bu bir kahverengi gerdanlı ardıç kuşu, ona Almanya’da ”halzenfugel” ve Çin’de ise ”chung ling” deniyor. Ona verilen tüm bu adları bilsen bile yine de bu kuş hakkında hiçbir şey bilmiyor olursun. Bildiğin sadece insanlar hakkında bir şey olur, yani kuşa ne ad verdikleri. Şimdi bu kuş ötüyor, yavrularına uçmayı öğretiyor ve yazın ülkenin bir ucundan diğer ucuna kilometrelerce uçuyor ve kimse yolunu nasıl bulduğunu bilmiyor.”

Buradan da anlayabileceğiniz gibi bir şeyin adını/tanımını bilmek onu anladığınız anlamına gelmez hiçbir zaman. Bir fikri gerçekten anlıyor musunuz yoksa bu fikrin tanımını mı biliyorsunuz, bunu sınamanın bir yolu var. İşte buna Feynman Tekniği deniyor.

FEYNMAN TEKNİĞİ

5 of 14

Feynman Tekniği Nedir?

Fizikçi Richard Feynman için öğrenmek, “Bir şeyi basit bir şekilde açıklayamıyorsan onu yeterince iyi anlamamışsın demektir” cümlesi ile ifade edilebilir. Richard Feynman geliştirdiği ve kendi adıyla anılacak yöntemin temelinde, çalışılan konuyu 6 yaşındaki bir çocuğun anlayabileceği bir şekilde anlatabilecek kadar basitleştirmek ve iyi öğrenmek yatmaktadır.

Feynman Tekniği İle 4 Aşamalı Öğrenme �

1. Adım: Konuyu Belirleyin

2. Adım: Konuyu Bilmeyen Birine Anlatır gibi Anlatın

3. Adım: Takıldığınız Noktada Kaynağa Geri Dönün.

4. Adım: Basitleştirin ve Benzerlikler Kurun

6 of 14

Öğrenmek istediğin konuyu seç ve onu çalışmaya başla. Çalışmak veya öğrenmek istediğiniz Konuyu belirleyiniz. Konunuz çok genel bir konu ise ana konuyu alt konulara ayırıp ayrı ayrı çalışabilirsiniz. Bir kağıda veya not defterine yazabilirsiniz.

Konuyu çalışınız. Örnekler çözünüz. Anladığınızı düşünene kadar çalışın. “Şimdi bu konuyu kim olursa olsun anlatabilirim.” dediğiniz an bir sonraki aşamaya geçmeyi deneyin.

Ancak Feynman ders çalışma tekniğinde ikinci aşamaya geçmeden 1. Aşama için :

Çalışacağınız konu ile ilgili örnekler düşünün. Çünkü anlatırken en çok işinize yarayacak şeyler örnekler ve somutlaştırmalardır. Bir düşünün. Aklımızdan yüzlerce düşünce geçer ama etkili bir olayı hayatımız boyunca unutmayız. Verilen bir öğüdü dikkate almasak bile o öğütle ilgili yaşanmış bir olayımız varsa kolay kolay unutmayız. İşte bu nedenle örneklere ihtiyacınız olacak.

Konuya çalışırken ezber kesinlikle yapmayın. Konunun mantığını anlamaya çalışın. Çünkü bir sonraki aşamada yani konuyu yazarak veya konuşarak en basit şekilde anlatmaya başladığınızda Feynman öğrenme tekniğinde zorlanmaya da başlayacaksınız demektir.

Feynman der ki: Hep basit düşünün. Küçük çocuk nasıl düşünür ve küçük bir çocuk için en basit örnek ne olabilir? Önemli gördüğünüz yerlerin altını çizin ve not alın. Neden önemli olduğunu notun kenarına yazın. Çünkü bir süre sonra notunuzun ne olduğunu unutmuş olacaksınız. Birçok öğrenci gibi “Ben unutmam.”demeyin.

Tam olarak anlamadığınız yerleri soru işareti simgesiyle işaretleyiniz.Neyi anlamadığınızı hemen kenarına küçük bir şekilde bir iki kelime olacak şekilde not ediniz.

1. Adım: Konuyu Belirleyin

7 of 14

Konuyu hiç bilmeyen birine anlatıyormuşçasına, mümkün olduğunca karmaşık ifadeler kullanmaktan kaçınarak öğrendiklerinizi yazın. Bir çocuğun bile anlayabileceği kadar basit bir dil kullandığınızda kendinizi de konuyu daha derin bir seviyede anlamaya ve konular arasındaki ilişki ve bağlantıları basitleştirmeye zorlamış olursunuz. Aynı zamanda yazdığınızı sesli olarak tekrar etmek çok daha etkili olacaktır. Öğrenme sürecinde bu kriterin en iyi tekniklerden biri olduğu birçok araştırmada ispatlanmıştır. Ayrıca monolog yani tek kişilik tiyatro oyunu gibi canladırmak da oldukça etkilidir. Yani konuyu açıkladınız. Hemen kendinizi açıkladığınız kişinin yerine koyun ve anlamadığını belirten ifadeler ve sorular sorun. Tekrar açıklayın. Tekrar karşı tarafın yerine kendinizi koyarak tekrar sorular sorarak konuyu basitleştirmeye e somutlaştırmamak çalışın.
Feynman tekniği anlatım tarzı için örneklemeler ve somutlaştırmalar oldukça önemli bir yere sahiptir. Basit anlatmak için örnekler verin. Konuyu somutlaştırın. Herkesin anlayacağı olaylar ve örnekler olsun. Basit deneyler olabilir. Anlatırken (kendi kendinize de yapmış olsanız dahi) mizahi ve eğlenceli örnekler vermeye çalışın.
Feynman tekniği ipucu: Feynman tekniği daha da eğlenceli hale getirmek isterseniz bir arkadaşınızla beraber ders çalışın ve sırayla aynı konuyu veya farklı konuları birbirinize anlatmaya çalışın ve her defasında karşınızdaki arkadaşınıza anlamadığınızı hatırlatan konu ile ilgili sorular sorun. Size bu sorular soruldukça Feynman tekniğine göre daha basit anlatma ihtiyacı hissedeceksiniz. Basit anlatmaya çalıştıkça da zorlanmaya başlayacaksınız.

2. Adım: Konuyu Bilmeyen Birine Anlatır gibi Anlatın

8 of 14

124 öğrenci üzerinde yapılan yeni bir araştırma çerçevesinde, tüm öğrencilere bir konu üzerinde 10 dakikalık bir ders anlatımı yapılmış. Sonrasında öğrenciler 4’lü gruplara ayrılmış ve gruplara şu şekilde görevler verilmiş:

1. grup : 5 dakika boyunca bir odada tek başına kamera karşısına geçmişler ve konuyu hatırladıkları kadarıyla, sanki başkalarına anlatıyor gibi açıklamışlar.
2. grup : Konuyla ilgili problemlerin bulunduğu birkaç test çözmüşler.
3. grup : İlk grupla aynı koşullara sahiptir, tek farkları konuyu ellerine verilen kağıttaki notlara bakarak anlatmışlar.
4. grup : Bir kağıda konuyla ilgili hatırladıkları her şeyi yazmışlar. Deneyden tam bir hafta sonra tüm katılımcılar tekrar bir araya getirilmiş ve konuyu ne kadar iyi anladıklarına yönelik bir teste tabi tutulmuşlar.

Araştırma sonucunda birinci grup en yüksek başarı ortalamasına ulaşırken, dördüncü grup da onlara yakın bir ortalama tutturmuş; ikinci ve üçüncü grubun ortalamaları ise çok daha aşağıda kalmıştır. Bu araştırma bir kez daha anlatmanın ve yazmanın önemini gösteriyor.

2. Adım: Konuyu Bilmeyen Birine Anlatır gibi Anlatın

9 of 14

2. adımda hatırlamakta ya da anlatmakta zorlandığınız yerler olduğunu fark ettiğinizde konu hakkında çalıştığınız kaynaklara geri dönün. Öğrendiklerinizi kağıda aktarabilecek hâle gelinceye kadar tekrar tekrar okuyun ve çalışın.

Açıklamakta zorlandığınız noktaları not edin. Yanınızda mutlak not için bir defter tutun. Eğer Feynman tekniği uygulamasını düzenli kullanmak istiyorsanız kağıt yerine defter kullanmalısınız. Çünkü Feynman tekniği kullanırken defteri aslında günlük gibi kullanacaksınız. İlk başta ne kadar zorlandınız. Şu anda ne kadar zorlanıyorsunuz ve ne kadar yol katettiğinizi görmeniz açısından defter kullanmak daha avantajlıdır.

Feynman tekniği uygulamasının önemli aşamalardan biri de; Not edin. Not edin. Not edin. Zorlandınız not edin. Aklınıza bir fikir geldi, hemen kısaca not edin (hatırlarım demeyin). Örnek açıklayıcı olmadı not edin. Aksaklıkları not edin. Denediğiniz ama etkili olmayan şeyleri not edin. Neler yaptığınız kadar neleri yapmadığınız da önemlidir. Bu nedenle neleri yapıtınızı not edin. Neleri yapabilirsiniz kısaca not edin.

3. Adım: Takıldığınız Noktada Kaynağa Geri Dönün.

10 of 14

4. Adım: Basitleştirin ve Benzerlikler Kurun

Artık kağıda döktüklerimizi gözden geçirebiliriz. Einstein’ın “Bir şeyi 6 yaşında bir çocuğa anlatamıyorsanız, siz de anlamamışsınız demektir” sözünden de anlayabileceğimiz gibi karmaşık bir jargon kullanıp kafa karıştırıcı açıklamalar yapmak yerine, dilimizi basitleştirmek ve benzerlikler kurmak anlamayı kolaylaştıracaktır.
Asla şunu yapmayın. Ben konuyu anladım. Bunlar önemsiz veya gereksiz ayrıntılar diye düşünmeyin. Eğer bu kadar uğraşıp Feynman 4. Aşamada kendinizi rahatlatmaya çalışmak için pes edecekseniz boşuna uğraşmış olacaksınız. Daha iyi anlamak için tekrar çalış ilkesi asla küçümsemeyin. Hatayı herkes yapabilir. Ama başarılı insanlar hatalarını kabul edip düzelten insanlardır.
Notlarınızdaki sorunları düzelttiğinizde kendinizi mutlu hissedeceksiniz. Konuyu çok iyi bilmenin verdiği özgüven hazzını yaşayacaksınız.

11 of 14

�Feynman Tekniği Ne Zaman İşe Yarar?�

1. Gerçekten anlamadığınız konuları/fikirleri anlamak istediğinizde,

2. Anladığınız fakat sınavlarda unuttuğunuz konuları/fikirleri hatırlamak istediğinizde

3. Sınav öncesi etkili bir çalışma yöntemi olarak kullanabilirsiniz.

Bu yöntemi kullanarak bir fikri uzun yıllar hatırınızdan çıkmayacak şekilde, kısa sürede derinlemesine kavrayabileceksiniz. Feynman tekniği yalnızca öğrenmeyi ve hatırlamayı kolaylaştırmakla kalmıyor aynı zamanda farklı düşünme şekillerini size sunarak fikirleri tamamen yeniden inşa etmemizi sağlıyor. Fikir ve konuları daha derinden anlamayı kolaylaştırıyor. En önemlisi sorunlara bu şekilde yaklaşarak ne konuştukları hakkında en küçük bir fikri bile olmayanları anlamamızı sağlıyor.

12 of 14

�Feynman Tekniği Bir Çalışma Programıdır�

Feynman tekniği başarılı bir çalışma programı ile desteklenirse daha faydalı olur. Çalışma programı hazırlamadan önce bir kağıt alıp eksik olduğunuz konuların başlıklarını yazın ve öncelikli konularınızı tespit edin. Böylece hangi konulara ağırlık vereceğinizi tespit etmiş olursunuz.

Bu işlemlerden sonra programınızı hazırlayabilirsiniz. Programınızı hazırlarken mutlaka ikiye bölün. İlki hocalarınızın size anlattığı konuları güzelce tekrar edip bu konularla ilgili yeterince soru çözeceğiniz bölüm. İkincisi ise, önceden işlenmiş fakat eksik olduğunuz konuları öğrenip bol bol soru çözeceğiniz bölüm. Eksik konularınız yoksa hocalarınızın ilerde işleyeceği konulara önceden bakıp soru çözebilirsiniz.

1 of 14

2 of 14

3 of 14

4 of 14

5 of 14

6 of 14

7 of 14

8 of 14

9 of 14

10 of 14

11 of 14

12 of 14

13 of 14

14 of 14