ผอ.ไกรสร พิมพ์ประชา�โรงเรียนบ้านแบง
คุณธรรม จริยธรรม �และจรรยาบรรณวิชาชีพครู
จุดประสงค์
ทางการศึกษา
ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
ทางการศึกษาไปใช้ในการปฏิบัติตนได้อย่างต่อเนื่อง
สาระการเรียนรู้
พระราชดำรัส พระบรมราโชวาท ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ ๙)
พระราชทานแก่คณะครู
๑. “ ถ้าครูไม่ห่วงประโยชน์ที่ควรจะห่วง หันไปห่วงอำนาจ ห่วงตำแหน่ง ห่วงสิทธิ์ และ ห่วงรายได้กันมากเข้า ๆ แล้ว จะเอาจิตเอาใจที่ไหน มาห่วงความรู้ ความดี ความเจริญของเด็ก ความห่วงในสิ่งเหล่านั้นก็จะค่อย ๆ บั่นทอนทำลายความเป็นครูไปจนหมดสิ้น จะไม่มีอะไรเหลือไว้ พอที่ตัวเองจะภาคภูมิใจหรือผูกใจใครไว้ได้ ความเป็นครูก็จะไม่มีค่าเหลืออยู่ให้เป็นที่เคารพบูชาอีกต่อไป ”
พระราชดารัสแก่ครูอาวุโส ในโอกาสเข้าเฝ้าฯ วันเสาร์ ที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๒๑
พระราชดำรัส พระบรมราโชวาท ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ ๙)
พระราชทานแก่คณะครู�
๒. “......ครูที่แท้จริงนั้นต้องเป็นผู้ทำแต่ความดี คือ ต้องหมั่นขยันและอุตสาหะพากเพียร
ต้องเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละ ต้องหนักแน่นอดทน และอดกลั้น สำรวม ระวังความประพฤติปฏิบัติของตนให้อยู่ในระเบียบ แบบแผนที่ดีงาม รวมทั้งต้องซื่อสัตย์ รักษาความจริงใจ วางใจเป็นกลาง ไม่ปล่อยไปตามอำนาจอคติ…...”
� พระราชดำรัส พระราชทานแก่ครูอาวุโส ๒๘ ตุลาคม ๒๕๒๓
พระราชดำรัส พระบรมราโชวาท ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ ๙)
พระราชทานแก่คณะครู
๓. “.....ครูจะต้องตั้งใจในความดีอยู่ตลอดเวลา แม้จะเหน็ดเหนื่อย เท่าไรก็จะต้องอดทน เพื่อพิสูจน์ว่าครูนี้เป็นที่เคารพสักการะได้ แต่ถ้าครูไม่ตั้งตัวในศีลธรรม ถ้าครูไม่ทำตัวเป็นผู้ใหญ่ เด็กจะเคารพได้อย่างไร……”�
พระบรมราโชวาท พระราชทานแก่คณะครู โรงเรียนราษฎร์ทั่วราชอาณาจักร �ณ ศาลาผกาภิรมย์๘ พฤษภาคม ๒๕๑๓
พระราชดำรัส พระบรมราโชวาท ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ ๙)
พระราชทานแก่คณะครู
๔. “...ครูนั้นจะต้องให้ความรู้แก่เด็ก ๆ ด้วยความเมตตา ด้วยความหวังดี คือ ด้วยความเมตตาต่อผู้ที่เป็นลูกศิษย์ และด้วยความหวังดีต่อส่วนรวม เพราะถ้าส่วนรวมประกอบด้วยบุคคล ที่มีความรู้ดี ส่วนรวมก็ไปรอด....”�๕. “…… ผู้ที่เป็น ครู จะต้องนึกถึงความรับผิดชอบ เพราะว่าถ้าเป็นครูแล้ว ลูกศิษย์จะต้องนับถือได้ต้องวางตัวให้เหมาะสมกับที่เป็นครู ไม่ใช่วางตัวอย่างหนึ่งแล้วมาสอนอีกอย่างหนึ่ง ….”
.
ปาเจราจริยาโหนติ คุณุตตรานุสาสกา แปลว่า ครูอาจารย์เป็นผู้ทรงคุณอันประเสริฐยิ่ง เป็นผู้พร่างสอนศิลปวิทยากร ปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง แปลว่า ข้าพเจ้าขอนอบน้อมเหล่านั้น ผู้ให้โอวาท ผู้ทำให้ปัญญาเจริญ ข้าพเจ้าขอกราบไหว้ครู อาจารย์เหล่านั้น ด้วยความเคารพ
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช ๒๕๔๒
“ครู” - ผู้สั่งสอนศิษย์ ผู้ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ศิษย์
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒
“ครู” หมายความว่า บุคลากรวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่าง ๆ ในสถานศึกษาทั้งของรัฐและเอกชน
พระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๖
“ครู” หมายความว่า บุคคลซึ่งประกอบวิชาชีพหลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่าง ๆ ในสถานศึกษาปฐมวัย ขั้นพื้นฐาน และอุดมศึกษาที่ต่ำกว่าปริญญาทั้งของรัฐและเอกชน
สมญานามที่เน้นความสำคัญของครู
- ครูคือนักปฏิวัติในสนามรบทางการศึกษา
- ครูคือผู้ใช้อาวุธลับของชาติ - ครูคือทหารเอกของชาติ
- ครูคือแม่พิมพ์ของชาติ - ครูคือกระจกเงาของศิษย์
- ครูคือดวงประทีปส่องทาง - ครูคือผู้สร้างโลก
- ครูคือผู้กุมความเป็นความตายของชาติไว้ในมือ � - ครูคือปูชนียบุคคล - ครูคือวิศวกรสังคม
ความหมายของคุณธรรม
- คุณธรรม ตามรูปศัพท์แปลว่า สภาพของคุณงามความดี
- พระธรรมปิฎก อธิบายความหมายไว้ว่า
คุณธรรมคือธรรมที่เป็นคุณ ความดีงาม สภาพที่เกื้อกูล
- พระเทพวิสุทธิเมธี อธิบายว่า
คุณธรรม หมายถึง คุณสมบัติฝ่ายดี เป็นที่ตั้งหรือเป็นประโยชน์
แก่สันติภาพหรือสันติสุข
คุณธรรม หมายถึง หลักของความดีงาม และความถูกต้อง ซึ่งเป็นแนวทางใน� การปฏิบัติ �จริยธรรม หมายถึง การแสดงออกทางการประพฤติ ปฏิบัติที่ดีงาม
คุณธรรม กับ จริยธรรม มักใช้คู่กัน� คุณธรรม เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดจริยธรรม � จริยธรรม เป็นผลของการมีคุณธรรม � ตัวอย่าง ผู้ใดมีคุณธรรม ซื่อสัตย์สุจริต � ผู้นั้นมีจริยธรรม ไม่ลักขโมย ไม่ทุจริต ไม่คอร์รัปชั่น
คุณธรรมของครู คุณสมบัติที่เป็นความดีงาม ความถูกต้อง ซึ่งมีอยู่ภายในจิตใจของครู ทำให้ครูพร้อมที่จะกระทำสิ่งต่างๆตามมาตรฐาน ของสังคม อันจะเป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคมโดยไม่เบียดเบียน
จริยธรรมของครู ความประพฤติ การกระทำ ตลอดจนความรู้สึกนึกคิด อันดีงาม ที่ครูควรประพฤติปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความเจริญ รุ่งเรืองแก่ตน แก่ศิษย์ เพื่อนร่วมงาน และบุคคลทั่วไป
คุณธรรมสำหรับครูเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง � เพราะคุณธรรมเป็นเครื่องประกันคุณภาพของครู ศิษย์จะเคารพยำเกรง เชื่อถือ ผู้ปกครองมีความศรัทธา สถาบันวิชาชีพครูจะมีความก้าวหน้า สังคมประเทศชาติจะมีความเจริญรุ่งเรืองได้ ย่อมต้องอาศัยคุณธรรมของครูเป็นปัจจัยสำคัญ ดังนั้นครูกับคุณธรรมจึงเป็นของคู่กัน หากครูขาดคุณธรรมเมื่อใด ก็เปรียบได้กับนักบวชที่ไร้ศีล
การปฏิบัติทางสายกลาง ที่เรียกว่า มัชฌิมาปฏิปทา คือ อริยมรรค มีองค์ ๘
- สัมมาทิฏฐิ การเห็นชอบ
- สัมมาสังกัปปะ การดำริชอบ
- สัมมาวาจา การพูดจาชอบ
- สัมมากัมมันตะ การทำงานชอบ
- สัมมาอาชีวะ การเลี้ยงชีวิตชอบ
- สัมมาวายามะ การเพียรชอบ
- สัมมาสติ การระลึกชอบ
- สัมมาสมาธิ ความตั้งใจมั่นชอบ
คุณธรรมที่พึงประสงค์ของครูไทยตามแนวทางพุทธศาสนา
ครองตน
1.หลักธรรม สำหรับการครองตน
1.1 ฆราวาสธรรม 4�ฆราวาสธรรม แปลว่า ธรรมสำหรับผู้ครองเรือน หรือธรรมสำหรับการครองเรือน มีอยู่ 4 ข้อ คือ� 1) สัจจะ ซื่อสัตย์ต่อกัน� 2) ทมะ รู้จักข่มจิตของตน� 3) ขันติ มีความอดทน� 4) จาคะ รู้จักเสียสละแบ่งปันของตนแก่คนที่ควรให้ปัน�ความซื่อสัตย์สุจริตต่อกันเป็นหัวใจของการครองเรือน �สามีภรรยาและสมาชิกในครอบครัว ถ้ามี
คุณธรรมที่พึงประสงค์ของครูไทยตามแนวทางพุทธศาสนา
ครองตน
34
สัปปุริสธรรม แปลว่า ธรรมของสัตบุรุษ คือคนดี หรือธรรมที่ทำให้เป็นสัตบุรุษ มี 7 อย่าง คือ�1) ธัมมัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักเหตุ คือ ความรู้จักว่าสิ่งนี้เป็นเหตุของสิ่งนี้ เช่น รู้ว่าสิ่งนี้เป็นเหตุแห่งสุข สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งทุกข์ หรือพบผลแล้วรู้ชัดว่า ผลนั้นเกิดมาจากเหตุ ผลดีย่อมมาจากเหตุดี ผลชั่วย่อมมาจากเหตุชั่ว อย่างนี้เรียกว่า ธัมมัญญุตา
2) อัตถัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักผล คือ ความรู้ชัดว่า สิ่งนี้เป็นผลของสิ่งนี้ เช่น รู้ว่า สุขเป็นผลแห่งเหตุอันนี้ ทุกข์เป็นผลแห่งเหตุอันนี้ หรือพบเหตุแล้วรู้จักคาดผลได้ว่า เหตุนั้นจะต้องได้ผลอย่างนี้แน่นนอน เหตุดีย่อมได้ผลดี เหตุชั่วย่อมได้ผลชั่ว อย่างนี้เรียกว่าอัตถัญญุตา
3) อัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักตน คือ ความรู้ชัดว่า ตนเองมีฐานะเป็นอย่างไร แล้วประพฤติตนให้เหมาะสมกับภาวะและฐานะของตน
4) มัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักประมาณ คือ รู้จักพอดี รู้จักประมาณในการแสวงหาและใช้จ่ายทรัพย์เลี้ยงชีพ
5) กาลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักกาล คือรู้จักเวลาอันเหมาะสมแก่การประกอบกิจและระยะเวลาที่ต้องใช้ในการประกอบกิจ การตรงต่อเวลา มาปฏิบัติงานให้ตรงต่อเวลา ทำให้พอเหมาะกับเวลาที่กำหนด
6) ปริสัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักชุมชน คือรู้จักชุมชน หรือสังคมและรู้จักกิริยาที่ต้องประพฤติต่อชุมชนนั้น ๆ ว่า หมู่นี้เมื่อเข้าไปหาจะต้องทำกิริยาอย่างนี้ จะต้องพูดอย่างนี้ เป็นต้น
7) ปุคคลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักบุคคล คือรู้จักบุคคล รู้จักเลือกบุคคล ว่า ผู้นี้เป็นคนดีควรคบ ผู้นี้เป็นคนไม่ดีไม่ควรคบ ผู้นี้มีอัธยาศัยเป็นอย่างนี้ มีคุณธรรมอย่างนี้เป็นต้น
พรหมวิหาร 4
พรหมวิหาร แปลว่า ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของท่านผู้ใหญ่ หมายความว่า ผู้ใหญ่จะเป็นบิดามารดา เป็นผู้ปกครอง ผู้มีอำนาจปกครองบ้านเมือง หรือเป็นใหญ่ในฐานะอื่น ๆ จะเป็นผู้ใหญ่ที่ควรเคารพนับถือ ควรกราบไหว้บูชาของผู้น้อย จะต้องตั้งอยู่ในพรหมวิหารธรรมทั้ง 4 นี้ คือ� 1) เมตตา ความรักใคร่ปรารถนาให้เป็นสุข กล่าวคือ ความรักที่เกิดจากความบริสุทธ์ใจอย่างพ่อแม่รักลูก หรือลูกรักพ่อแม่� 2) กรุณา ความสงสาร คิดช่วยให้พ้นทุกข์ กล่าวคือ เมื่อเห็นคนอื่นได้รับทุกข์แล้ว เกิดความสงสาร หวั่นใจ ไม่นิ่งนอนใจ คิดช่วยให้คนอื่นพ้นทุกข์ ให้พ้นโศก พ้นโรค พ้นภัย� 3) มุทิตา ความพลอยยินดี เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี กล่าวคือ เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี มีลาภ ยศ สรรเสริญ สุข ก็มีความพลอยยินดี อนุโมทนาด้วย ไม่คิดอิจฉาริษยา มีแต่ความชื่นชมยินดีกับเขา� 4) อุเบกขา ความวางใจเป็นกลาง กล่าวคือ ความวางใจเป็นกลาง ไม่เข้าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หรือไม่คิดซ้ำเติมผู้อื่นในเมื่อผู้อื่นถึงความวิบัติ
�2.หลักธรรมสำหรับการครองคน
ครองคน
�สังคหวัตถุ 4 ได้แก่
1) ทาน การให้สิ่งตอบแทน ให้รางวัลการทำงาน
2) ปิยวาจา การพูดไพเราะอ่อนหวาน
3) อัตถจริยา การรู้จักวางตัวอย่างเหมาะสม
4) สมานัตตา การเสมอต้นเสมอปลาย ไม่หน้าไหว้หลังหลอก
คุณธรรมที่พึงประสงค์ของครูไทยตามแนวทางพุทธศาสนา
ครองคน
หลักธรรมของผู้เป็นครูที่ดี�- ปิโย หมายถึง น่ารัก �- ครุ หมายถึง น่าวางใจ
- ภาวนีโย หมายถึง น่าเจริญใจ
- วัตตา หมายถึง รู้จักพูดหรือพูดเป็น
- วจนักขโม หมายถึง รู้จักฟังหรือฟังเก่ง ฟังให้ถึงข้างใน
- คัมภีรัญจะ กะถัง กัตตา หมายถึง แถลงเรื่องลึกซึ้งได้
- โน จัฏฐาเน นิโยชเย หมายถึง ไม่ชักจูงไปในทางที่ผิดหรือนอกเรื่อง
คุณธรรมสำหรับครูเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง � เพราะคุณธรรมเป็นเครื่องประกันคุณภาพของครู ศิษย์จะเคารพยำเกรง เชื่อถือ ผู้ปกครองมีความศรัทธา สถาบันวิชาชีพครูจะมีความก้าวหน้า สังคมประเทศชาติจะมีความเจริญรุ่งเรืองได้ ย่อมต้องอาศัยคุณธรรมของครูเป็นปัจจัยสำคัญ ดังนั้นครูกับคุณธรรมจึงเป็นของคู่กัน หากครูขาดคุณธรรมเมื่อใด ก็เปรียบได้กับนักบวชที่ไร้ศีล
จรรยาบรรณและแบบแผนพฤติกรรมอันพึงประสงค์ �ตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ�� จรรยาบรรณของวิชาชีพทางการศึกษา ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ.๒๕๔๘ กำหนดดังนี้
จรรยาบรรณต่อตนเอง � ๑. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องมีวินัยในตนเอง พัฒนาตนเองด้านวิชาชีพ บุคลิกภาพ และวิสัยทัศน์ ให้ทันต่อการพัฒนา ทางวิทยาการเศรษฐกิจ สังคมและการเมืองอยู่เสมอ จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ �
จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ � � ๒. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องรัก ศรัทธา ซื่อสัตย์สุจริต รับผิดชอบต่อวิชาชีพและเป็นสมาชิกที่ดีขององค์กรวิชาชีพ
จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ� ๓. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องรัก เมตตา เอาใจใส่ ช่วยเหลือ ส่งเสริมให้กำลังใจแก่ศิษย์ และผู้รับบริการ ตามบทบาทหน้าที่โดยเสมอหน้า � ๔. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ ทักษะ และ นิสัยที่ถูกต้อง ดีงามแก่ศิษย์ และผู้รับบริการ ตามบทบาทหน้าที่อย่างเต็ม ความสามารถด้วยความบริสุทธิ์ใจ � ๕. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ทั้งทางกาย วาจา และจิตใจ
จรรยาบรรณต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ� ๘. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา พึงช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน อย่างสร้างสรรค์ โดยยึดมั่นในระบบคุณธรรม สร้างความสามัคคีในหมู่คณะ จรรยาบรรณต่อสังคม �
จรรยาบรรณต่อสังคม� 9. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา พึงประพฤติปฏิบัติตนเป็นผู้นำในการอนุรักษ์และพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม �ภูมิปัญญา สิ่งแวดล้อม รักษาผลประโยชน์ของส่วนรวม และยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
แบบแผนพฤติกรรมอันพึงประสงค์ตามจรรยาบรรณวิชาชีพครู�จรรยาบรรณต่อตนเอง �๑. ครูต้องมีวินัยในตนเอง พัฒนาตนเองด้านวิชาชีพ บุคลิกภาพ และ วิสัยทัศน์ ให้ทันต่อการพัฒนาทางวิทยาการเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง อยู่เสมอ พฤติกรรมที่พึงประสงค์ - ประพฤติตนเหมาะสมกับสถานภาพและเป็นแบบอย่างที่ดี - ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในการดำเนินชีวิตตามประเพณี และ วัฒนธรรมไทย - ปฏิบัติงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จอย่างมีคุณภาพ ตามเป้าหมายที่กำหนด
ค้นคว้า แสวงหา และนำเทคนิคด้านวิชาชีพที่พัฒนาและก้าวหน้า �พฤติกรรมที่พึงประสงค์ (ต่อ) - ศึกษา หาความรู้ วางแผนพัฒนาตนเอง พัฒนางาน และสะสมผลงาน อย่างสม่ำเสมอ - ค้นคว้า แสวงหา และนำเทคนิคด้านวิชาชีพที่พัฒนาและก้าวหน้า เป็นที่ยอมรับมาใช้แก่ศิษย์และผู้รับบริการให้เกิดผลสัมฤทธิ์ ที่พึงประสงค์
จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ � ๒.ครูต้องรัก ศรัทธา ซื่อสัตย์สุจริต รับผิดชอบต่อวิชาชีพ และ เป็นสมาชิกที่ดีขององค์กรวิชาชีพ มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ �- แสดงความชื่นชมและศรัทธาในคุณค่าของวิชาชีพ �- รักษาชื่อเสียงและปกป้องศักดิ์ศรีแห่งวิชาชีพ �- ยกย่องและเชิดชูเกียรติผู้มีผลงานในวิชาชีพให้สาธารณชนรับรู้ �- อุทิศตนเพื่อความก้าวหน้าของวิชาชีพ �- ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์สุจริต ตามกฎ ระเบียบ และแบบแผนของทางราชการ
พฤติกรรมที่พึงประสงค์ (ต่อ)� - เลือกใช้หลักวิชาที่ถูกต้อง สร้างสรรค์เทคนิค วิธีการใหม่ ๆ เพื่อพัฒนาวิชาชีพ � - ใช้องค์ความรู้หลากหลายในการปฏิบัติหน้าที่ และแลกเปลี่ยน เรียนรู้กับสมาชิกในองค์การ � - เข้าร่วมกิจกรรมของวิชาชีพหรือองค์กรวิชาชีพอย่างสร้างสรรค์
จริยธรรมในสถานศึกษา� (1) บทบาทของสถานศึกษา � - กำหนดนโยบายและดำเนินการอย่างชัดเจน � - การปฏิรูปหลักสูตรและการเรียนการสอน
(2) บทบาทและหน้าที่ของคณาจารย์ (ครู)***� (3) บทบาทของนักเรียน � - การมีจิตสำนึก ความตระหนัก ความรับผิดชอบ � - การเป็น “เยาวชนรุ่นใหม่”
การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมครู�เพื่อให้เป็นครูที่พึงประสงค์ จึงมีการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเป็น 3 กลุ่ม � (1) คุณธรรมจริยธรรมประจำตน � (2) คุณธรรมจริยธรรมเพื่อความสำเร็จในการ ประกอบอาชีพ/วิชาชีพ � (3) คุณธรรมจริยธรรมต่อสังคมส่วนรวม
แนวทางการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมของครู� ศึกษาหาความรู้ ทำความเข้าใจเกี่ยวกับคุณธรรม นำหลักคุณธรรมมาปฏิบัติจนเกิดผลดีแก่ตนเอง นำคุณธรรมเหล่านั้นมาสั่งสอน อบรม ให้ลูกศิษย์เป็นผู้มีความรู้คู่คุณธรรม
บทบาทและหน้าที่ของครู ในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม� (1) การปฏิบัติตามจรรยาบรรณวิชาชีพ � (2) การเป็น “ครูต้นแบบ” � (3) การสอนสอดแทรกในการเรียนการสอนทุกรายวิชา � (4) การจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร/กิจกรรมพัฒนานักเรียน
ประเภทของครู จำแนกตามคุณธรรม แบ่งได้ 3 ประเภท � 1. เปลือกครู (เปลือกไม้)� - ด้อยคุณธรรม มีจิตวิญญาณความเป็นครูน้อยมาก � - ไม่ศรัทธาในอาชีพครู ครูไม่สอน อ่านเอง จนหัวฟูแล้ว... ???� - ครูพันธุระ หาเรื่องไม่อยู่ห้องเรียน ใช้เวลาราชการไปทำอย่างอื่น� เพื่อการส่วนตัว
แย่จัง...ครูสอนไม่รู้เรื่อง ??? ทำไงดี...จะทำได้ไหมเรา ??
2. เนื้อครู (เนื้อไม้) � - มีคุณธรรรมจริยธรรม� - รับผิดชอบในหน้าที่ � - ทำทุกอย่างตามหน้าที่
- สอนสนุก สุขทุกชั่วโมง
�3. แก่นครู (แก่นไม้) � - มีคุณธรรมความเป็นครูสูง � - มีจิตวิญญาณและรัก ศรัทธาในวิชาชีพครู � - รู้ลึก รู้รอบ ช่างคิด สร้างสรรค์ผลงานให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ใหม่� - รู้นักเรียนรายบุคคล เรียนสนุก มีความสุข ขมวดปมให้ชวนติดตาม� - ใจดี มีรอยยิ้ม ให้ความรัก ให้อภัย ให้โอกาสแก่นักเรียนทุกคน
มีจิตวิญญาณและศรัทธาในวิชาชีพครู - สมควรยกย่อง เคารพบูชา
ครูในยุคปัจจุบันที่ควรจะเป็น ครูที่แท้จริง� ครูในยุคปัจจุบันที่ควรจะเป็น ครูที่แท้จริง พัฒนาคนในด้านสติปัญญา จิตใจ และร่างกาย เน้นความเป็นพลเมืองดี พึ่งตนเองได้ รับผิดชอบส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว พัฒนาอาชีพ พัฒนาสังคม และสิ่งแวดล้อม การเรียนรู้ที่แท้จริง จะต้องผสมผสานความรู้ทั่ว ๆ ไป เพื่อให้ผู้เรียนมีความละเอียดลึกซึ้ง และศึกษาได้ตลอดชีวิต ครูต้องเป็นคนคิดสร้างสรรค์ มองไกล ใฝ่รู้ สู้งาน มีวิญญาณความเป็นครู”
ลักษณะครูที่ดีที่ศิษย์ต้องการ� มีความเมตตา เสียสละ หมั่นเพียรศึกษา ปรับปรุงวิธีการสอนเรียนการสอนให้เหมาะสมอยู่ตลอดเวลา เอาใจใส่ทำความเข้าใจกับเด็กทุกคน ให้เด็กได้เรียนรู้การการเลือกสรร แยกแยะ ตรวจสอบข้อมูลข่าวสาร เข้าถึงการเรียนรู้ในโลกปัจจุบันและอนาคต� สร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้เรียน สอนให้คิดเป็น ทำเป็น กล้าตัดสินใจ ตระหนักในหน้าที่ ทำความดีด้วยหัวใจ ไม่ต้องให้ใครมาบังคับ
� ครู เปรียบได้กับดอกกล้วยไม้�� - งดงามทั้งบุคลิกภาพ วิชาการ และคุณธรรมเป็นแบบอย่างที่ดี� - จะต้องใช้เวลาศึกษา บ่มเพาะอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน มีความสม่ำเสมอในวิถีชีวิตที่ดี เกิดความประทับใจ ซาบซึ้งจากศิษย์ทุกคน � - ใช้เวลานานในการอบรม บ่มนิสัย ต้องเสียสละทั้งใจ กาย เวลา ในการดำเนินงาน สิ่งที่เกิดขึ้นจากการอบรมบ่มนิสัย จะเป็นสิ่งที่อยู่ในตัวศิษย์ได้อย่างถาวร
ครู...สร้างคนดี เป็นศรีแผ่นดิน
ทั่วถิ่นศรัทธา บูชาคุณครู
ปาเจรา
60
ปนิธานครูดีศรีหนองคาย ๒