หน่วยการเรียนรู้ที่ 5

บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย

ตัวชี้วัด วิเคราะห์ผลงานของบุคคลสำคัญทั้งชาวไทยและต่างประเทศที่มีส่วนสร้างสรรค์วัฒนธรรมไทย และประวัติศาสตร์ไทย

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยก่อนสมัยรัตนโกสินทร์

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยก่อนสมัยรัตนโกสินทร์

รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

ตัวอย่างพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยอยุธยา

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

ตัวอย่างพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยอยุธยา

มหาชาติคำหลวง

วรรณกรรมที่แต่งขึ้นในสมัยรัชกาล สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถและลิลิต ยวนพ่าย วรรณกรรมที่แต่งเพื่อสดุดี ชัยชนะของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเหนือศึกล้านนา

ตะแลงแกง

ถูกใช้เป็นที่ประหารหรือประจานผู้ที่กระทำผิดตามกฎหมายสมัยอยุธยา เช่น กฎหมายลักษณะโจรกฎหมายลักษณะผัวเมีย

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

ตัวอย่างพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยอยุธยา

ภาพจิตรกรรมการทำยุทธหัตถี

ซึ่งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

ทรงมีชัยชนะเหนือ

พระมหาอุปราชาแม่ทัพพม่า

จิตรกรรมคอนสแตนติน ฟอลคอน

ข้าราชการชาวกรีก ผู้มีบทบาททางการเมืองสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

ภาพจิตรกรรม กองทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชค่ายพม่าที่ โพธิ์สามต้น

ภาพจิตรกรรม ที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ไทยรบพม่าที่ บางแก้ว เมืองราชบุรี ภายในตำหนักเก๋งคู่ในพระราชวังเดิม

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯให้สร้างกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีแห่งใหม่และให้รื้อฟื้นขนบแบบแผนธรรมเนียมการปกครองและโบราณราชประเพณี สมัยอยุธยา จัดชำระรวบรวมหลักกฎหมาย รวมทั้งการสังคายนาพระไตรปิฎก

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 2 สมัยนี้อาณาจักรสงบสุขจึงสามารถทำนุบำรุงบ้านเมืองได้เต็มที่ โดยเฉพาะด้านศิลปกรรมและวรรณกรรม อีกทั้งยังมีความสัมพันธ์อันดีในด้านการค้ากับจีนและชาติตะวันตกอีกด้วย

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 3 ตลอดรัชสมัยพระราชกรณียกิจ ที่สำคัญ คือ การฟื้นฟูความเข้มแข็งมั่นคงของประเทศและการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา รัชสมัยนี้ไทยได้ทำสนธิสัญญาเบอร์นีกับอังกฤษ ส่วนการติดต่อค้าขายกับจีนดำเนินต่อไปในระบบจิ้มก้องเช่นเดิม

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 4 สมัยนี้ใช้นโยบายการทูตมากกว่าการทำสงคราม เพื่อปกป้องดินแดนจากการคุกคามแทรกแซงของอังกฤษและฝรั่งเศส เริ่มจากการทำสนธิสัญญาเบาว์ริงกับอังกฤษใน พ.ศ. 2398 ขณะเดียวกันรัชกาลที่ 4 ทรงใช้วิธีการต่างๆ เพื่อเสถียรภาพของบ้านเมือง เช่น สร้างความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างกษัตริย์กับประชาชน

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 5 รัชสมัยนี้มีการจัดระบบและสร้างระเบียบใหม่ของบ้านเมืองเพื่อสร้างเอกภาพ เสถียรภาพของบ้านเมืองและสถาบันกษัตริย์ แนวคิดหลักการปฏิรูปด้านการปกครอง คือ ระบบรวมศูนย์อำนาจ พร้อมทั้ง จัดระเบียบด้านการเงิน การคลังของประเทศให้เป็นแบบสากล

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 6 พระราชกรณียกิจของรัชกาลที่ 6 คือวางรากฐานการจัดระเบียบสังคม ปลูกฝังความรู้สึกรักชาติ รวมทั้งการตรากฎมณเฑียร-บาลเพื่อวางระเบียบในการสืบสันตติวงศ์ และการดำเนินนโยบายต่างประเทศอย่างรอบคอบ

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 7 ต้องเผชิญปัญหาต่างๆ จนนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 พระราชกรณียกิจสำคัญอื่นๆ คือ การเสด็จ พระราชดำเนินเยือนต่างแดนเพื่อกระชับสัมพันธไมตรี การสร้างสะพานพระพุทธยอด-ฟ้าในวาระเฉลิมฉลองพระนครครบรอบ

150 ปี

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 8 เนื่องจากยังทรงเป็นยุวกษัตริย์และประทับอยู่ต่างประเทศจึงมิได้มีพระราช-กรณียกิจสำคัญ ๆ ต่อมาเมื่อสวรรคต รัฐสภาลงมติอัญเชิญสมเด็จพระอนุชาฯ เจ้าฟ้าภูมิ-พลอดุลยเดชขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย

พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระมหากษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์

รัชกาลที่ 9 พระราชกรณียกิจในพระเจ้าอยู่หัวองค์ปัจจุบัน คือ การทำนุ-บำรุงราษฎรและบ้านเมืองตามพระปฐมบรมราชโองการ คือ เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เช่น กิจกรรมด้านสังคมสงเคราะห์ โครงการหลวงต่างๆ เพื่อพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของปวงชนชาวไทย

บทบาทของสตรีในประวัติศาสตร์ไทย

ช่วงเวลานับแต่มีการบันทึกหลักฐานมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นบทบาทสตรีในช่วงนี้สามารถจำแนกได้หลายด้าน คือ

บทบาททางการเมือง

อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี

จ.ลำพูน

บทบาททางการเมือง

ภาพจิตรกรรมพระสุริโยทัยขาดคอช้าง

บทบาททางการเมือง

บทบาททางสังคม

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ

กรมหลวงวรเสรฐสุดา

บทบาททางสังคม

บทบาททางสังคม

สตรีสูงศักดิ์ของไทยนับแต่สมัยสุโขทัย มีความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง จะสละพระราชทรัพย์เพื่อก่อสร้างและปฏิสังขรณ์ พระอาราม พระพุทธรูป และทำนุ-บำรุงพระภิกษุเป็นประจำ นอกจากนี้ยังมีการกัลปนาข้าคนให้เป็นเลกวัด เพื่อช่วยปฏิบัติกิจต่างๆ ให้แก่พระภิกษุและ พระอารามทั้งปวง

บทบาทของสตรีในประวัติศาสตร์ไทย

สมัยรัชกาลที่ 5 ถึงสงครามโลกครั้งที่ 2

กลุ่มสตรีที่มีบทบาทสำคัญในสมัยนี้แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ

1. กลุ่มพระมเหสีเทวีของรัชกาลที่ 5

2. กลุ่มสตรีที่ได้รับการศึกษาแผนใหม่

❖ ด้านการแพทย์และสังคมสงเคราะห์

❖ ด้านการประกอบอาชีพและกิจกรรมสังคม

กลุ่มพระมเหสีเทวีของรัชกาลที่ 5

สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ

สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี

สมเด็จพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระราชเทวี

พระอรรคชายาเธอ

พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์

พระราชชายาเจ้าดารารัศมี

เจ้าจอมมารดาแพ

กลุ่มสตรีที่ได้รับการศึกษาแผนใหม่

ด้านการประกอบอาชีพและกิจกรรมสังคม

❖ สตรีจากราชสกุลกุญชร

❖ ม.ล.พวงร้อย (สนิทวงศ์) อภัยวงศ์

❖ ม.จ.หญิงพูนพิศมัย ดิศกุล

❖ หม่อมศรีพรหมมา กฤดากร

❖ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์

❖ ท่านผู้หญิงตลับ สุขุม

❖ กลุ่มสตรีที่ประกอบอาชีพด้านกฎหมาย

❖ กลุ่มสตรีที่ประกอบอาชีพด้านการศึกษา

​

บทบาทของสตรีในประวัติศาสตร์ไทย

ม.จ.หญิงพูนพิศมัย ดิศกุล

หม่อมศรีพรหมมา กฤดากร

ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ และเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ เสนาบดีในสมัยรัชกาลที่ 5

ม.ล.บุปผา นิมมานเหมินท์ (ดอกไม้สด) และ ม.ล.บุญเหลือ เทพยสุวรรณ

ศิลปินแห่งชาติ

ศิลปินแห่งชาติแต่ละสาขาที่มีผลงานอันทรงคุณค่า

นายเฟื้อ หริพิทักษ์

นายเฉลิม นาคีรักษ์

ศิลปินแห่งชาติ

ศิลปินแห่งชาติแต่ละสาขาที่มีผลงานอันทรงคุณค่า

รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี

นาวาอากาศเอกอาวุธ เงินชูกลิ่น

ศิลปินแห่งชาติ

ศิลปินแห่งชาติแต่ละสาขาที่มีผลงานอันทรงคุณค่า

นายอังคาร กัลยาณพงศ์

นายอาจินต์ ปัญจพรรค์

ศิลปินแห่งชาติ

ศิลปินแห่งชาติแต่ละสาขาที่มีผลงานอันทรงคุณค่า

นายบุญยงค์ เกตุคง

นายชิน ฝ้ายเทศ

บุคคลสำคัญของไทยที่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโก

พระองค์ทรงได้รับการยกย่องให้เป็นบิดาแห่งประวัติศาสตร์ไทย ทรงมีพระนิพนธ์ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปวัฒนธรรมจำนวนมาก เช่น ไทยรบพม่า พระราชประวัติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสาส์นสมเด็จ

บุคคลสำคัญของไทยที่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโก

ทรงเป็นพระสังฆราชองค์ที่ 7 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์และเป็นพระภิกษุรูปแรกที่ได้รับการยกย่องจากองค์การยูเนสโก ให้เป็นผู้ที่มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรมระดับโลก งานพระ-นิพนธ์สำคัญ เช่น ลิลิตตะเลงพ่าย สมุทรโฆษคำฉันท์ ทรงได้รับการยกย่องเป็นรัตนกวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์”

บุคคลสำคัญของไทยที่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโก

พระมหากษัตริย์ลำดับที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี ทรงเป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ครองราชย์นานที่สุดในปัจจุบัน ทรงมีพระราชกรณียกิจต่างๆ ที่ล้วนให้พสกนิกรมีชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้น

บุคคลสำคัญของไทยที่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโก

ตลอดรัชสมัยพระองค์ได้ปฏิรูปแผ่นดินพัฒนาประเทศไทยให้ก้าวสู่ความทันสมัยทัดเทียมนานาอารยประเทศในด้านต่างๆ ทั้งด้านการยุติธรรม การคมนาคม การศึกษา การสาธารณสุข การทหาร การเกษตร การปกครอง การต่างประเทศ ฯลฯ ราษฎรจึงพร้อมใจกันถวายพระราชสมัญญาว่า “พระปิยมหาราช””

บุคคลสำคัญของไทยที่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโก

เป็นนักปราชญ์ นักเขียน นักการเมือง และศิลปินแห่งชาติ นับเป็นปูชนียบุคคลท่านหนึ่งของไทย องค์การยูเนสโกได้ประกาศ ยกย่องเชิดชูเกียรติหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์เป็นบุคคลสำคัญของโลกใน 4 สาขา ได้แก่ การศึกษา วัฒนธรรม สังคมศาสตร์ และสื่อสารมวลชน ผลงานหนังสือที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ เช่น สี่แผ่นดิน ไผ่แดง กาเหว่าที่บางเพลง

ผู้มีบทบาทในการสร้างองค์ความรู้ ทางประวัติศาสตร์ไทย

ชาวต่างประเทศที่บันทึกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญเกี่ยวกับสังคมไทย

ผู้มีบทบาทด้านศิลปกรรม

ชาวต่างชาติที่มีผลงานด้านศิลปกรรม

✧ ก่อตั้งมหาวิทยาลัยศิลปากร

✧ ออกแบบปั้นและควบคุมการหล่อพระบรมราชานุสาวรีย์ และอนุสาวรีย์ที่สำคัญ

✧ ออกแบบพระศรีศากยะทศพลญาณ พระพุทธรูปปางลีลา

✧ ภาพจิตรกรรมเพดานพระที่นั่งอนันตสมาคม

✧ ภาพจิตรกรรมพระอุโบสถวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร

✧ ตำหนักบางขุนพรหม

✧ พระรามราชนิเวศน์

ผู้มีบทบาทด้านการแพทย์

ผู้มีบทบาทด้านการศึกษา

มิชชันนารีตะวันตกที่เข้ามาเผยแผ่ศาสนาได้ริเริ่มจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยสร้างโรงเรียนทั้งในกรุงเทพฯและต่างจังหวัด ส่งผลให้เยาวชนไทยจำนวนมากมีโอกาสได้รับการศึกษาและพัฒนาความก้าวหน้าให้กับตนเองและสังคม

ผู้มีบทบาทด้านการศึกษา

ผู้มีบทบาทด้านการศึกษา