1 of 24

TẬP LÀM VĂN

CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN

TẢ NGƯỜI

(Trang 119)

Trường Tiểu học Phú Lợi

2 of 24

3 of 24

Em hãy nêu cấu tạo của bài văn

tả cảnh.

4 of 24

Cấu tạo bài văn tả cảnh:

Bài văn tả cảnh thường có 3 phần:

1. Mở bài: Giới thiệu cảnh sẽ tả.

2. Thân bài: Tả từng bộ phận của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian.

3. Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người viết.

CẦN NHỚ

5 of 24

KHÁM PHÁ

6 of 24

I. Nhận xét:

Đọc bài văn “Hạng A Cháng”

(SGK trang 119 -120) và trả lời câu hỏi:

1. Xác định phần mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào ?

2. Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?

3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào ?

4.Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó.

5. Từ bài văn trên, nhận xét về cấu tạo của bài văn tả người.

7 of 24

8 of 24

Hạng A Cháng

Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:

- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chín núi mười khe không biết mệt, khỏe quá ! Đẹp quá!

A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân rắn như trắc gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trống.

Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.

Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.

Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng !” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảnh trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp …

Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ H mông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.

9 of 24

Câu hỏi

  1. Xác định phần mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào ?

2. Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật ?

3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào ?

4. Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó ?

I. Mở bài: Giới thiệu Hạng A Cháng bằng cách đưa ra lời khen của các cụ già

II. Thân bài:

a. Tả ngoại hình:

ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng; khi đeo cày, trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.

lao động rất khỏe, rất giỏi, cần cù,say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chắm vào công việc.

III. Kết bài: Ca ngợi sức lực tràn trề của Hạng A Cháng

Cấu tạo bài văn tả Hạng A Cháng

b. Tả hoạt động, tính tình:

10 of 24

Cấu tạo bài văn tả người

Giới thiệu người định tả

II. Thân bài:

(đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)

(lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,…)

Nêu cảm nghĩ về người được tả.

I. Mở bài : Giới thiệu Hạng A Cháng (bằng cách đưa ra lời khen của các cụ già )

II. Thân bài:

a. Tả ngoại hình:

Ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng

Lao động rất khỏe, rất giỏi, cần cù, say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chắm vào công việc.

III. Kết bài: Ca ngợi sức lực tràn trề của Hạng A Cháng

Cấu tạo bài văn tả Hạng A Cháng

b. Tả hoạt động, tính tình:

I.Mở bài :

III.Kết bài:

a.Tả ngoại hình

b.Tả tính tình, hoạt động

11 of 24

II. Ghi nhớ:

Bài văn tả người thường có ba phần:

  1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
  2. Thân bài:
  3. Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
  4. Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,…)

3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

12 of 24

III. Luyện tập

  • Bài văn tả người thường có ba phần:

1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.

2. Thân bài:

  • Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặt, khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
  • Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,…)

3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia đình em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính tình và hoạt động của người đó ).

13 of 24

Dàn ý chi tiết : Tả ông nội

  1. Mở bài : Giới thiệu ông nội
  2. Thân bài : * Tả ngoại hình:

- Năm nay gần 80 tuổi, khá nhanh nhẹn.

- Nội gầy nhưng da vẫn hồng hào

- Tóc trắng như cước, trán cao, có nhiều nếp nhăn, đôi má hóp, răng rụng nhiều

  • Nội thường mặc đồ bà ba màu sẫm, đi dép nhựa

* Tả tính tình, hoạt động :

  • Nội làm việc luôn tay: quét nhà, quét sân, chăm sóc cây cảnh, kiểm tra việc học của em…
  • Khi rảnh, nội đọc sách, có lúc kể chuyện cho em nghe
  • Khi con cháu làm điều gì sai, nội nhẹ nhàng răn dạy
  • Bà con hàng xóm có điều xích mích thường nhờ nội giải quyết

3. Kết bài : Tình cảm của em đối với ông nội: em yêu nội vô cùng.

14 of 24

Dàn ý chi tiết tả mẹ của em

1. Mở bài

- Mẹ là người em kính yêu nhất.

- Mẹ cho em cuộc sống quý giá, nuôi nấng em từ thuở lọt lòng.

2. Thân bài 

* Tả ngoại hình: 

- Năm nay mẹ 43 tuổi, người mẹ dong dỏng cao, nước da hồng hào, dáng đi nhanh nhẹn. 

- Mẹ có khuôn mặt trái xoan.

- Đôi mắt đen láy, sáng long lanh; chiếc mũi dọc dừa.

- Đôi môi của mẹ hình trái tim không tô son mà vẫn đỏ hồng.

- Mẹ để mái tóc dài ngang vai, óng mượt như tơ.

- Giọng nói của mẹ ấm áp, dịu dàng.

15 of 24

* Tả tính tình, hoạt động:

- Mẹ em là một công nhân may mặc.

- Công việc của mẹ luôn chân luôn tay.

- Mẹ là người đảm đang, mẹ luôn sắp xếp nhà cửa gọn gàng và chăm sóc gia đình chu đáo.

- Mẹ em rất vui tính và rất khéo léo trong cách ứng xử, trò chuyện hằng ngày; mọi người xung quanh đều quý mến, tin tưởng mẹ.

- Ngày nghỉ, mẹ thường nấu những bữa ăn ngon cho cả gia đình.

- Mẹ luôn nhẹ nhàng và khuyên bảo em mọi điều trong cuộc sống.

16 of 24

3. Kết bài: 

- Em rất tự hào về mẹ của em.

- Mẹ như vầng trăng đêm khuya, ru em vào những giấc ngủ bình yên; mẹ chính là ngọn đèn luôn soi sáng những bước đường em đi.

- Tình yêu thương của em dành cho mẹ thực sự không thể đo đếm bằng lời.

- Em sẽ cố gắng học tập thật tốt để khỏi phụ lòng dạy dỗ, chăm sóc của mẹ.

17 of 24

Bài văn tả người thường có ba phần:

1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.

2. Thân bài:

+ Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)

+ Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,…)

3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

GHI NHỚ

18 of 24

Câu 1: Cấu tạo của bài văn tả người gồm có mấy phần ?

  1. 1 phần

b. 2 phần

c. 3 phần

d. 4 phần

00

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

c

Trò chơi

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

19 of 24

Câu 2: Đoạn văn miêu tả : tầm vóc, cách ăn mặc, gương mặt, đôi mắt, hàm răng, … là đoạn văn thuộc phần nào của bài văn tả người ?

  1. Mở bài

b.Thân bài

c. Kết bài

00

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

b

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

20 of 24

Câu 3 : Khi viết văn tả người, phần thân bài phải có các ý cơ bản nào ?

a. Ngoại hình, tính tình, hoạt động.

b. Tính tình, cách ăn mặc, đôi mắt.

c. Hàm răng, hoạt động, lời nói.

d. Thân hình, hoạt động, cử chỉ.

00

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

a

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

21 of 24

Câu 4 : Khi viết kết bài của bài văn tả người, ta còn có thể thể hiện tình cảm của mình đối với người được tả bằng cách nào?

  1. Thể hiện sự yêu quý, kính trọng người được tả.

b. Học tập theo những điều tốt của người được tả.

c. Nêu lên cảm nghĩ về người được tả.

d. Tất cả các ý trên.

00

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

d

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

22 of 24

Dặn dò

  • Về nhà xem lại bài.
  • Chuẩn bị bài: Luyện tập tả người.

23 of 24

24 of 24