OTYŁOŚĆ U DZIECI I MŁODZIEŻY
1
09.02.2022
Otyłość
należy do chorób cywilizacyjnych, a liczba osób nią dotkniętych z roku na rok wciąż
wzrasta.
Postęp cywilizacyjny i techniczny sprzyja rozwojowi otyłości:
ograniczenie aktywności ruchowej związanej z codziennymi czynnościami oraz łatwy
dostęp do wysoko przetworzonej, bogatej w energię żywności prowadzi do zaburzenia
równowagi między poborem a wydatkowaniem energii, co objawia się zwiększeniem
tkanki tłuszczowej w organizmie.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że zaburzenie to coraz częściej występuje
u najmłodszych członków społeczeństwa – dzieci i młodzieży.
W Polsce, wśród dzieci w wieku szkolnym, na nadwagę i otyłość cierpi co piąty
chłopiec i co siódma dziewczynka.
Z tych statystyk widać, że otyłość dzieci i młodzieży staje się wyzwaniem nie tylko
dla zdrowia publicznego, ale i samych młodych ludzi i ich rodzin.
2
09.02.2022
Wyniki badań prowadzonych w wielu krajach, także w Polsce,
pozwalają zrozumieć, że otyłość u dzieci i nastolatków
jest problemem całej rodziny.
Wielu rodziców otyłych dzieci niepokoi się ich stanem zdrowia
i zwraca się po pomoc do specjalistów, licząc na szybkie
rozwiązanie problemu.
Leczenie otyłości jest jednak trudne, złożone, a także, jeśli ma
przynieść wymierne efekty, długotrwałe.
Dlatego tak ważne jest zwrócenie uwagi na tak zwane
modyfikowalne czynniki ryzyka otyłości, czyli takie, na które mamy
wpływ i które możemy eliminować, dokonując wyborów dotyczących
stylu życia, w tym zachowań związanych ze zdrowiem.
3
09.02.2022
� INFORMACJE OGÓLNE DOTYCZĄCE �NADWAGI I OTYŁOŚCI U DZIECI I MŁODZIEŻY�
4
09.02.2022
CZY OTYŁOŚĆ JEST CHOROBĄ?�
Otyłość to nie kwestia estetyki, ale przede wszystkim
zdrowia.
To przewlekłe zaburzenie, spowodowane brakiem
równowagi między poborem a wydatkowaniem energii,
co objawia się zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej.
Nadmierne otłuszczenie organizmu niesie ze sobą
zwiększone ryzyko różnych powikłań i staje się palącym
problemem zdrowotnym
5
09.02.2022
JAKIE CZYNNIKI WPŁYWAJĄ NA ROZWÓJ NADWAGI I OTYŁOŚCI?�
* Zmniejszenie aktywności u dzieci : zbyt częste, niepotrzebne korzystanie
ze środków transportu, ograniczenie spontanicznej aktywności fizycznej,
zabawy i gry „na siedząco” oraz nieograniczony dostęp do telewizora i komputera.�
* Również zmiany związane ze sposobem odżywiania wpływają na rozwój
otyłości: łatwy dostęp do przetworzonej, wysokokalorycznej, bogatej w tłuszcze
i cukry proste żywności, zwiększanie objętości posiłków („porcja XL”), a przede
wszystkim nieregularność spożywania głównych posiłków, ich opuszczanie
i jednocześnie częste podjadanie kalorycznych przekąsek.
* Rozwojowi otyłości sprzyjają także sytuacje stresowe i problemy emocjonalne,
takie jak konflikty w szkole czy w rodzinie.
Mogą one prowadzić do emocjonalnego jedzenia, czterokrotnie większe niż u jego
rówieśników o prawidłowej masie ciała. Bardzo często pozostaje on otyłym
nastolatkiem.
Otyłość w wieku od 15 do 17 lat wiąże się z kolei aż z 17,5 razy większym
ryzykiem wystąpienia otyłości w życiu dorosłym.
Tak więc ponad 30% otyłych przedszkolaków i prawie 80% otyłych
nastolatków ma szansę stać się otyłymi dorosłymi.
6
09.02.2022
CZY OTYŁOŚĆ U DZIECI MOŻE DOPROWADZIĆ DO POWAŻNYCH CHORÓB?
Otyłość może prowadzić do wielu nieprawidłowości już w okresie
dziecięcym, jak również może być początkiem chorób, szczególnie
sercowo-naczyniowych, które rozwiną się u młodych dorosłych.
Wśród problemów związanych z otyłością są:
* zaburzenia gospodarki lipidowej
* nadciśnienie tętnicze
* stłuszczenie wątroby
* cukrzyca lub nietolerancja glukozy
* zespół policystycznych jajników
* bezdech senny;
* zaburzenia kostno-stawowe związane z przeciążeniem kości
i mięśni (skoliozy, deformacje stawów skokowych )
* zaburzenia emocjonalne;
* większa predyspozycja do chorób nowotworowych w wieku dorosłym
7
09.02.2022
8
09.02.2022
DO JAKIEGO SPECJALISTY NALEŻY ZGŁOSIĆ SIĘ Z OTYŁYM DZIECKIEM?
Bardzo ważne są regularne wizyty u lekarza pediatry lub lekarza rodzinnego
z dzieckiem – w pierwszym roku życia co 6-8 tygodni, a następnie (celem tak zwanych
bilansów zdrowia) w wieku 2 i 4
Później przeprowadza się je: w „zerówce”, w 3 i 7 klasie szkoły podstawowej, w 1 klasie
szkoły ponadgimnazjalnej i już po raz ostatni, w ostatniej klasie szkoły ponadgimnazjalnej.
Gdy lekarz rozpozna nadwagę lub otyłość, może sam podjąć leczenie lub
skierować dziecko do poradni chorób metabolicznych, poradni endokrynologicznej
lub ośrodka zajmującego się kompleksowym leczeniem otyłości.
Zwykle lekarz zaleca też wykonanie u dziecka odpowiednich badań laboratoryjnych.
Bardzo pomocne jest spisywanie przez rodziców lub, w przypadku dzieci starszych, przez
same dzieci, jadłospisów kilkudniowych (zwykle jadłospis taki obejmuje siedem dni, w tym weekend) i ich ocena przez lekarza lub dietetyka.
Jadłospis taki powinien być bardzo dokładny, powinien zawierać: godziny posiłków, rodzaj,
skład i ilość pokarmu, ilość i rodzaj wypijanych napojów.
Na tej podstawie lekarz lub dietetyk może ustalić, jaka jest dieta dziecka i jakich zmian
ona wymaga. Poza dietą ważna jest aktywność fizyczna.
9
09.02.2022
JAKA JEST ROLA DIETETYKA W LECZENIU DZIECKA OTYŁEGO?
Dietetyk powinien:
* omówić błędy żywieniowe dziecka, a czasami całej rodziny;
* przygotować listę produktów zalecanych i przeciwwskazanych oraz przykładową dietę;
* omówić zamienniki produktów niesprzyjających zdrowiu,
czy wysokokalorycznych, które dziecko lubi;
* przedstawiać na kolejnych wizytach nowe, ciekawe przepisy na niskokaloryczne dania;
* wzmacniać postępy dziecka i rodziców w realizacji zaleceń dietetycznych.
10
09.02.2022
11
09.02.2022
W JAKI SPOSÓB WSPIERAĆ DZIECKO OTYŁE �W ODCHUDZANIU?
Dziecko otyłe może czuć się odrzucone nawet przez najbliższych przyjaciół.
Wsparcie rodziny jest bardzo ważne. Rodzice nie powinni bagatelizować problemu nadmiernej masy
ciała dziecka, pamiętając jednocześnie, by unikać negatywnych komentarzy, krytyki czy
wyśmiewania dziecka.
Należy podkreślać każde, nawet najdrobniejsze osiągnięcia dziecka, dotyczące nie tylko walki
z nadwagą, ale również każdej innej dziedziny – nauki, realizacji zainteresowań, czy rozwoju
talentów.
Rodzice powinni przygotować dziecko na to, że proces walki z otyłością jest długotrwały,
mówiąc, że jego ciało będzie zmieniało się powoli i że nie może oczekiwać natychmiastowych
efektów. Takie wsparcie jest konieczne, by dziecko się nie zniechęciło.
Rolą rodziców jest również to, by pomóc otyłemu dziecku w wyborze odpowiedniego ubioru,
z naturalnych tkanin i w odpowiednim kolorze, dla zwiększenia estetyki wyglądu.
Bardzo istotne jest również zwrócenie szczególnej uwagi na higienę ciała, w tym zapobieganie
odparzeniom, stosowanie antyperspirantów itd.
Rodzice powinni aktywnie wspierać proces odchudzania u dziecka : wprowadzić zdrowy styl
życia dla całej rodziny, razem przygotowywać posiłki zgodne z zaleceniami dietetyka oraz
organizować dziecku aktywne formy spędzania czasu i równocześnie brać w nich udział wraz
z dzieckiem.
12
09.02.2022
PODSUMOWANIE
Otyłość to alarmujący problem zdrowotny, dotykający wciąż rosnącej
liczby dzieci i młodzieży i co gorsza , często bagatelizowany przez
rodziców.
Niestety, często nadmiar kilogramów u dziecka rzadko budzi należyty
niepokój u rodziców i wciąż pokutuje mylne przekonanie o tym,
że pulchne dziecko to dziecko zdrowe.
Tymczasem otyłe dziecko to przyszły otyły dorosły.
Więcej, otyłe dziecko to dziecko chore, zagrożone poważnymi
powikłaniami zdrowotnymi, wymagające pomocy i wsparcia.
Dziecka otyłego nie można pozostawić samego sobie, należy je wspierać
i aktywnie, wraz z nim, uczestniczyć w procesie jego odchudzania !
Mamy nadzieję, że ta krótka prezentacja zachęci rodziców dzieci z otyłością,
do zrozumienia skali problemów i przede wszystkim zachęci do zmiany
dotychczasowego stylu życia, wprowadzenia zdrowej diety i zwiększenia
aktywności fizycznej całej rodziny.
13
09.02.2022
14
09.02.2022
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ !
Pielęgniarka Środowiska Nauczania i Wychowania : Sak Anna
15
09.02.2022