ECA Werkgroep Erfgoed Landschap Buffer en Archeologie��bespreking resultaten MER WOW+CCL��21/6/2022�

1

Agenda

• Effectbeoordeling discipline landschap, bouwkundig erfgoed en archeologie:
• MER WOW:
• planniveau: herbestemming Putten Weiden
• Projectniveau: geplande situatie korte termijn (aanleg + exploitatie)
• MER CCL:
• Focus projectniveau: aanleg CCL (hoofdlijnen) + exploitatie geplande situatie 2030 (ECA volledig)
• Per effectgroepen: wijzigingen landschappelijke structuur; wijzigingen erfgoedwaarde (incl. archeologie); wijziging perceptieve kenmerken

​

2

Effectbeoordeling MER WOW

• planniveau: herbestemming Putten Weiden ‘industrie 🡪 natuurgebied’
• Betere inpassing in omgeving, duidelijkere en logischere begrenzing haven vs polderlandschap
• Overige effecten gebundeld op projectniveau

​

3

Effectbeoordeling MER WOW

• Projectniveau - aanlegfase
• Wijziging erfgoedwaarde – archeologie
• Impact bepaald door potentie + ingreep
• Hoog archeologisch potentieel binnen projectgebied (steentijdpotentieel; sporen bedijkingsfases volle middeleeuwen en later; …)
• Merendeel projectgebied binnen opgehoogde gronden (4-6m) havenuitbreiding (blauw)
• Bodemingrepen thv niet opgehoogde polder (roze) + hoge potentie (lokalisatie gehucht St.-Anthoniushoek; voormalige dijk tussen Doelpolder en Nieuw-Arenbergpolder; pleistocene zandrug (prehistorische vindplaatsen uit paleo-, meso- en neolithicum) 🡪 archeologisch vervolgonderzoek (landschappelijke boringen)

Archeologische verwachtingsstudie

4

Effectbeoordeling MER WOW

• Projectniveau - aanlegfase
• Wijziging erfgoedwaarde – bouwkundig erfgoed
• Geen directe impact; verwaarloosbare impact eventuele zettingen, trillingen
• (tijdelijke) indirecte impact op contextwaarde/visuele hinder bouwkundige relicten, oa. Polderhoeve (vastgestelde inventaris)

• Wijziging perceptieve kenmerken
• Werken binnen haven: (tijdelijke) visuele hinder aanleg: 1ste fase afgraven en opbouw bufferdijk +14mTAW (randvoorwaarde) + beplanting
• Polderheuvel: beperkte ophoging in fase 1 🡪 buffering opgehoogd spoor WOW maximaliseren: ophoging langs WOW tot +18mTAW (blauw)
• Complex Hogendijk: beperkte (tijdelijke) visuele impact vanuit polder op voorgrond van de haven

​

5

Effectbeoordeling MER WOW

• Projectniveau - exploitatie
• Wijziging landschappelijke structuur en relaties – perceptieve kenmerken
• Ophoging bufferdijk Spaans Fort-Polderheuvel:
• versterken van de grens tussen polder en haven; beleefbare scheiding; kwalitatieve groene inkleding zorgt voor continuïteit
• Visueel bufferen WOW; bijkomende buffering/filtering (dag + nacht) achterliggende haven (optimaal ca. 10 jaar)
• Polderheuvel (fase 2 tot 41mTAW): buffering opgetilde spoor t.h.v. complex Hogendijk (vanuit westelijke richting), alsook het achterliggende haven; nieuw beeldbepalend element in contrast met het open polderlandschap

​

6

Effectbeoordeling MER WOW

• Projectniveau - exploitatie
• Wijziging landschappelijke structuur en relaties – perceptieve kenmerken
• Complex Hogendijk – Nieuwe Dijkstraat: lokale insnijding/versnippering historisch polderlandschap (Nieuw-Arenbergpolder); ‘dreef’ past binnen polderlandschap
• Haven: geen relevante landschappelijke structuren; minimale creatie restruimtes; inzetten op kwalitatieve, ecologische inrichting van de restpercelen
• Natuurcompensaties Doelpolder Zuid: omvorming �weidevogelgebied; beperkte visuele wijzigingen;�behoud typische agrarische structuur

​

7

Effectbeoordeling MER WOW

• Projectniveau - exploitatie
• Wijziging erfgoedwaarden (bouwkundig erfgoed)
• Geen directe fysieke aantasting
• Indirecte impact context:
• reeds verstoord door haven; lokale verbetering door bufferlandschap
• Nieuwe Dijkstraat – Engelsesteenweg: insluiting Polderhoeve thv Dreefstraat 1 (verdwijnt ifv aanleg CCL)

​

8

Effectbeoordeling MER CCL

• Studiegebied: project(/plan)gebied + (visuele) impact zone (ca. 1,5km)
• Verschillende deelgebieden
• 1 TGD + omgeving (incl. HSL): 3 alternatieven�Winkelhaak – Boemerang – Duplex

​

​

​

​

​

​

• 2 Compensatiegebied (DPZ + PPZ)
• 3 De Bieshoek

​

​

​

1

2

2

3

9

Effectbeoordeling MER CCL (aanlegfase)

• TGD en Omgeving
• Wijziging landschappelijke structuur en relaties
• Impact geomorfologische structuren: belangrijke verstoring historische polderbodems door grootschalige vergraving + lokale vergraving thv HS pylonen
• Geen onderscheidende effecten tussen alternatieven
• Overige effecten 🡪 zie exploitatie
• Wijziging erfgoedwaarde - archeologie
• Archeologisch vooronderzoek lopende (Gate Archaeology): bureauonderzoek, geofysisch onderzoek en het landschappelijk bodemonderzoek
• Bureauonderzoek: zeer groot archeologisch potentieel (uitgezonderd reeds verstoorde zones): vindplaatsen op meerdere niveau (pleistoceen dekzand; 16de eeuwse en latere dijkindeling; periode metaaltijden t.e.m. volle middeleeuwen minder eenduiding)
• Geofysisch onderzoek (niet opgehoogde deel van de polder): detectie aantal bodemfenomenen (mogelijk antropogeen en archeologisch: perceelsstructuren, geulen, dijken, zandrug,…)

10

Effectbeoordeling MER CCL (aanlegfase)

• TGD en Omgeving
• Wijziging erfgoedwaarde – archeologie
• bureauonderzoek, geofysisch onderzoek 🡪 selectie onderzoek via sonderingen (CPT’s) (oorsprong variaties geofysisch onderzoek achterhalen + prehistorisch paleolandschap in beeld brengen)

​

​

​

11

Effectbeoordeling MER CCL (aanlegfase)

• TGD en Omgeving
• Wijziging erfgoedwaarde – bouwkundig erfgoed
• Inname ‘Polderhoeve’ (Dreefstraat 1) (vastgesteld bouwkundig relict) + Engelsesteenweg 65 (niet vastgesteld, maar gaat terug tot herinpoldering Doelpolder 1614) (studie Ruraal erfgoed Wase Polders)

🡪correcte gedetaillleerde opmeting en documentatie historische site

​

​

​

12

Effectbeoordeling MER CCL (aanlegfase)

• TGD en Omgeving
• Wijziging perceptieve kenmerken
• Omvangrijke, langdurige werken met variërende impact op perceptie en beleving
• geïntegreerde maatregelen om impact te beperken: reeds in vroege fase gedeeltelijk realiseren van bufferdijk (leefbaarheidsbuffer Doel; rest bufferdijk reeds tot +11mTAW); maximaal hergebruik grondstromen en grote grondstocks voorzoen op bodem dok
• Bijkomende aandachtspunten: verdere ophoging en afwerking/inkleding bufferdijk; opslag buiten projectcontour maximaal vermijden; aandacht verlichting werf (verstrooiing richting polder vermijden)..
• Geen/beperkt onderscheidende effecten tussen alternatieven; lokale verschillen thv aanleg hoogspannningsleidingen/ -pylonen.

13

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

• Projectniveau – exploitatie
• Wijziging landschappelijke structuur en relaties
• Belangrijke inname en aantasting historische en landschappelijke polderstructuur (Doelpolder + Nieuw Arenbergpolder)
• Micro-meso: vergraven, verdwijnen of afdekken landschappelijke waarden en (erfgoed)elementen grachten, bomen, dijken, veenpakken, perceelsgrenzen, kreken…)
• Macro: inname polder en overschrijding grens Doelpolder en Nieuw-Arenbergpolder; wel behoud substantieel deel polder
• Opschuiven haven: verlies context en relatie polder- polderdorpen (Saftingen, Doel) langs zuidelijke kant

14

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

• Projectniveau – exploitatie
• Wijziging landschappelijke structuur en relaties
• Bufferlandschap:
• Nieuwe begrenzing Doelpolder: ≠ grootte-orde polderdijken, maar niet landschapsvreemd (cfr. Zeedijk langs de Schelde)
• Bufferlandschap in aansluiting met bufferdijk WOW: duidelijkere, beleefbare en landschappelijkere begrenzing/buffering tussen haven en polder van ca. 11km

​

• Beperkte verschillen alternatieven als gevolg van ligging HSL: al dan niet meer landinwaarts insnijden, minder compact en minder gebundeld (Duplex – Winkelhaak – Boemerang – bestaand)

15

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

• Projectniveau – exploitatie
• Wijziging erfgoedwaarde (bouwkundig erfgoed)
• Impact context- en ensemblewaarde nabijgelegen bouwkundig erfgoed (vb Olifantshoef, gehucht Saftingen en Doel) door opschuiving haven
• Beperkte verschillen alternatieven als gevolg van ligging HSL: verder van Olifantshoef vs dichter tegen Saftingen

• Wijziging perceptieve kenmerken
• Belangrijke bijkomende visuele impact van de havenactiviteiten richting de polder
• Vnl vanuit noordelijke en westelijke open polderlandschap (Doelpolder, Nieuw-Arenbergpolder, Oud-Arenbergpolder, Prosperpolder): laag dynamische, historisch waardevol polderlandschap vs hoog dynamisch havenlandschap
• Referentie reeds verstoord: haven en kerncentrale in zuidelijke en oostelijke richting vs niet industrieel polderlandschap in noordelijke en westelijke richting (wijzigt niet)

16

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

• Projectniveau – exploitatie
• Wijziging perceptieve kenmerken
• Bufferdijk in aansluiting met WOW:
• belangrijke visuele begrenzing haven;
• gedeeltelijke afscherming en filtering van de elementen binnen de uit te breiden haven: beeldbepalend zijn de containerkranen (100-150m) en hoogspanningspylonen (tot 228m); overige elementen grotendeels afgeschermd door bufferdijk

🡪 Visualisaties 3 alternatieven

​

​

​

​

17

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

18

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

19

Effectbeoordeling MER CCL (ECA 2030)

• Projectniveau – exploitatie
• Wijziging perceptieve kenmerken
• Zichtbaarheid afhankelijk van locatie in landschap: veraf vs dichtbij; filtering/afscherming door tussenliggend elementen (bebouwing, vegetatie..)
• Verschillen tussen alternatieven: onderlinge verschillen ligging dok (positionering containerkranen) en ligging HSL
• dichtbij: grotere verschillen, afhankelijk van locatie – Duplex HS reikt dieper in polder
• Verder: kleinere verschillen: verschuiving binnen het beeld en gezichtsveld zelf
• Leiden niet tot onderscheidende beoordeling
• aandachtspunt: verlichting (locatie, hoogte,..)

​

​

​

20

Nog vragen

21