1 of 67

2 of 67

Skeleton manus (Ön ayak (El ) iskeleti)- Autopodium Skeleton pedis (Arka ayak (Ayak) iskeleti)

Ossa carpi (ön ayak bilek kemikleri)- Basipodium Ossa tarsi (arka ayak bilek kemikleri)

Ossa metacarpea (ön ayak tarak kemikleri-incik)- Metapodium Ossa metatarsea (arka ayak tarak kemikleri-incik)

Ossa digitorum manus (ön ayak parmak kemikleri)- Acropodium Ossa digitorum pedis (arka ayak parmak kemikleri)

3 of 67

Ossa carpi (Önayak Bilek)-Basipodium

Os carpi radiale

Os carpi intermedium (os carpi intermedioradiale-car)

Os carpi ulnare

Os carpi accessorium

Os carpale primum

Os carpale secundum

Os carpale tertium

Os carpale quartum

4 of 67

Ossa tarsi; Arka ayak bilek kemikleri

Talus (aşık kemiği) Calcaneus (topuk kemiği)

corpus tali tuber calcanei

trochlea tali proc. coracoideus

caput tali sustentaculum tali

trochlea tali distalis

collum tali (car.)

Os tarsi centrale (rum. os tarsi centroquartale)

Os tarsale primum, secundum, tertium, quartum

Ruminant;2-3 birleşmiş, 4 centrale ile birleşmiş

Equidae; 1-2 birleşmiş

5 of 67

Ossa sesamoidea (susam kemikleri);

Ossa sesamoidea proximalia

Os sesamoideum distale

Ossa sesamoidea dorsalia ( car )

6 of 67

Organum Tactus-Integumentum Commune (Deri);�- Canlıyı çevreden gelebilecek olan mekanik, kimyasal, fiziksel ve biyolojik etkilere karşı korur.�- Basınç , ağrı ve ısıyı algılayan reseptörlere sahiptir.�- Su, elektrolit, vitamin ve yağ depolar ve fazlasını terleme yoluyla dışarı atar.�- Isıyı ayarlar (thermoregulation).�- İmmun sistemde ve iletişimde fonksiyon gösterir.��Vücudu tümüyle örten deri ve onun eklerinden oluşur.�Deri altı dokusu; subcutis (Hypodermis-tela subcutenea; �Deri; cutis (dermis), epidermis ve pili (kıl) �Derinin Eklentileri;�gl. cutis (mammae ile birlikte)�tori (ayak yastıkları)�organum digitale (tırnak, carnivor tırnağı ve toynak)�cornu (boynuz)��

7 of 67

Subcutis (Tela subcutanea-Hypodermis); Fascia superficialis ile dermis arasında yer alır. Gevşek bağ dokudan ve yağ dokudan oluşur. Yağ dokusu soğuktan korur, enerji deposu ve ayaklarda taban yastığı olarak bulunur. Derialtı yağ birikimi türler arasında farklılık gösterir. Atta sarımsı ve yağlı, sığırda beyaz ve kuru, domuzda ise grimsi-beyaz ve sıkı şekilde bulunur.�Deri (cutis); Deri yapımında kullanılan katmandır. Derinin kalınlığını belirleyen bölümdür. � Dermis (corium); stratum reticulare; Fibriller’den zengin ve hücreden fakir olarak subcutis’in üzerinde yer alır. � stratum papillare; Kan damarları ve hücrelerden zengin olarak epidermis’in altında yer alır.� Epidermis; En üst katmandır. Kalınlığı kıl ile kaplı deride 10-100 µm, kılsız deride 10-20 kat daha fazladır.�Stratum basale, stratum spinosum, stratum granulosum, stratum lucidum ve stratum corneum katmanlarından oluşur.�Derinin yenilenmesi türler arasında farklılık göstermekle birlikte 20-30 günde olur. �Epidermis’in %85’ini keratinosit, %15’ini melanosit, Langerhan’s hücreleri, Merkel’s hücreleri ve diğer hücreler oluşturur.

8 of 67

9 of 67

10 of 67

DERİDEN OLUŞMUŞ KILSIZ ORGANLAR

Tori-torus (taban yastığı);Ayağı desteklemeye yarayan özel deri organlarıdır. Üzeri kılsız, kalın

epidermis ile kaplıdır. Bu bölgede subcutis kalınlaşıp yağ dokusu ile desteklenmiştir.

Üç grup taban yastığı vardır; torus digitalis, torus metacarpeus-metatarseus, torus carpeus-tarseus

Kestane; atta tori carpeus-tarseus’un kalıntısı olup ön bacakta carpus’un, arka bacakta tarsus’un iç yüzünde

bulunur. Mahmuz ise ikinci ve dördüncü parmakların rudimentidir.

11 of 67

12 of 67

13 of 67

14 of 67

Ungulae (Tırnak); İnsan – unguis, canis – unguicula, Eq. ve Rum. – ungula

Beş bölüme ayrılır;

1. Balmumsu kısım (limbus)

2. Koroner kısım (corona)

3. Duvar kısım (paries)

4. Taban kısım (solae)

5. Taban (ayak) yastığı

(torus digitalis/ungulae)

15 of 67

Capsula ungulae;

1. Paries corneus (lamina-duvar); stratum externum (eponychium), stratum medium (mesonychium) ve stratum internum (hyponychium).

2. Facies solearis (taban) ; linea alba, facies contactus, facies fornicis

16 of 67

Köpek tırnağı (unguicula); torus digitalis ve pençeden oluşur. Parmak sayısına göre ön bacakta 5, arka bacakta 4

pençesi vardır. Bölümleri; limbus, corona, paries ve solea’dan oluşur.

17 of 67

18 of 67

19 of 67

20 of 67

Ungulae (Ruminant ve Domuz Tırnağı); Artiodactyles

1.Phalanx media’nın (os coronale) distali

2. Art. interphalangea distalis ve bağları

3. Os sesamoideum distale (os naviculare)

4. Flexor ve extensor digital tendoların son kısımları

5. Bursa navicularis (bursa podotrochlearis)

Asıl tırnaklar 3 ve 4 Mahmuzlar 2 ve 5. parmakların kalıntılarıdır. Önbacak arka bacağa göre daha

yuvarlaktır. Pars axialis, pars abaxialis ve margo dorsalis

21 of 67

Ungulae (Ruminant ve Domuz Tırnağı); Limbus, corona, paries, solea ve torus ungulae’den oluşur.

22 of 67

23 of 67

24 of 67

25 of 67

26 of 67

27 of 67

Ungulae (At Tırnağı);

1.Phalanx media’nın (os coronale) distali

2. Art. interphalangea distalis

3. Phalanx distalis (os ungulare)

4. Cartilago ungularis medialis ve lateralis

5.Os sesamoideum distale (os naviculare) ve flexor digitalis profundus’un son kısmı

5. Bursa navicularis (bursa podotrochlearis)

28 of 67

Paries corneus (lamina-duvar); pars dorsalis, pars lateralis ve medialis, pars mobilis lateralis ve medialis (ökçeler)

pars inflexa lateralis ve medialis (kıvrımlar)

Facies solaris; margo solaris, solae cornea, cuneus corneus (çatal) ve torus corneus (ökçe)

Crus cunei cornei lateralis et medialis, apex, basis, sulcus cunealis centralis, sulcus paracunealis lat et medialis, spina

cunei cornei

Cartilago Ungulae:Equidae’de phalanx distalis’in processus palmaris et plantaris’ine oturmuş sağlı sollu kıvrık, yassı,

eşkenar dörtgen biçimindeki kıkırdaksal oluşum

29 of 67

30 of 67

31 of 67

32 of 67

33 of 67

34 of 67

35 of 67

36 of 67

37 of 67

38 of 67

39 of 67

40 of 67

41 of 67

42 of 67

43 of 67

44 of 67

45 of 67

46 of 67

47 of 67

48 of 67

49 of 67

50 of 67

Ossa metacarpalia-metatarsalia I-V; Esas (normal-primer) ve Esas olmayan (tali-seconder)

Os metacarpalia-metatarsalia primum

Os metacarpalia-metatarsalia secundum

Os metacarpalia-metatarsalia tertium

Os metacarpalia-metatarsalia quartum

Os metacarpalia-metatarsalia quintum

51 of 67

Esas (normal-primer) metacarpus-metatarsus’un özellikleri;

Basis metacarpalis-metatarsalis; facies articularis

Corpus metacarpalis-metatarsalis;

facies dorsalis-palmaris (plantaris-arka ayak)

margo medialis-lateralis

Caput metacarpalis-metatarsalis

trochlea

tuberositas ossis metacarpalia III

sulcus longitudinalis dorsalis –palmaris (plantaris)( rum .)

canalis metacarpi proximalis-distalis (rum.)

incisura intertrochlearis ( rum .)

52 of 67

53 of 67

54 of 67

Ossa digitorum manus-pedis (Ön-Arka ayak parmak kemikleri)

Car : 5 , Sus : 4 , Rum : 2 , Eq : 1

Phalanx proximalis (bukağılık kemiği);

basis, corpus ve caput

Trigonum phalangis proximalis

Phalanx media (taç kemiği)

Processus extensorius

Tuberositas flexoria

Phalanx distalis (tırnak kemiği)

55 of 67

56 of 67

57 of 67

Phalanx distalis (tırnak kemiği-os ungulare-unguiculare);

Facies parietalis; (Rum. facies axialis-abaxialis)

sulcus parietalis lateralis-medialis

proc. palmaris lateralis-medialis

Facies articularis

Facies solaris

facies flexoria

linea semilunaris

planum cutaneum

sulcus solearis lateralis-medialis

for. soleare laterale-mediale

canalis solearis

Margo coronalis