1. Karamanoğlu Mehmet Bey ile ilgili yaptığınız araştırma sonucunda edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Karamanoğlu Mehmet Bey ya da 1. Mehmet Karamanoğulları Beyliği’nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Karamanoğlu Mehmet Bey’in doğum tarihi belli değildir fakat 22 Haziran 1280 tarihinde hayatını kaybettiği bilinmektedir. Larende de dünya da gelen Mehmet Bey, Konya’da ölmüştür. Karamanoğlu Mehmet Bey ve Türkçeye katkıları ise tarihe adeta altın harflerle yazılmıştır.
Karamanoğlu Mehmet Bey Karamanoğulları’nın ikinci beyi Kerimü’d-din Karaman’ın oğludur. Doğum tarihi belli olmayıp ölümü 1280’dir. Mehmet Bey askerî ve idarî yönden bilgili bir devlet adamı idi. Bilim adamlarını etrafına toplayıp onlara büyük önem vermiştir. Dil Devriminde Atatürk’e ilham kaynağı olmuştur.
Karamanoğlu Mehmet Bey, günümüzden tam 729 yıl önce.
“Bu günden sonra divanda, dergahta ve bargahta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır. Defterler dahi Türkçe yazılacaktır.” diye bir ferman yayınladı. Mehmet Bey, o dönemde edebiyat dili olarak Farsça, ilim dili olarak Arapçayı kullanan Selçuklulara karşı halkı etrafında toplayarak baş kaldırmış ve Türkçeyi devlet dili ilan etmişti.
2. Günlük hayatınızda karşılaştığınız iş yeri adları ve tabelalardaki yabancı kelimelerin kullanımıyla ilgili ne düşünüyorsunuz? Örneklerle açıklayınız.
Bir insan topluluğunu millet yapan en önemli unsurların başında dil gelmektedir . Dil bizim kimliğimizdir . Dilini kaybeden nice milletler başka kültürlerin içerisinde erimiş ve milli benliğini kaybetmiştir . Bu yüzden ana dilimiz olan Türkçemize son derece büyük bir özen göstermeliyiz .
Maalesef son zamanlarda ilginç bir şekilde kendi dilimize sırt çevirirken İngilizlerin , Fransızların dillerine hayranlık aldı başını gitti . Anadolu’nun yabancı bir insanın gelmesi nerede ise imkansız olan en ücra kasabalarına kadar her yerde iş yeri adları İngilizce olmaya başladı . ” Star Market , Metropol Havuz , Garden Düğün Salonu vb.” daha onlarca hatta yüzlerce levha maalesef bizleri bir sömürge ülkesiymişiz gibi çepeçevre sarmakta . Birçoğumuz o levhalardaki kelimelerin anlamını bile bilmemekteyiz. Bu durum bilinçli her Türk gibi beni de rahatsız ediyor. Atalarımızın sömürgecilere karşı kazandığı zaferi bizlerin sorumsuzca davranışları maalesef tehlikeye atıyor
Her konuda olduğu gibi dilimiz konusunda da milli düşünmek zorundayız . Kimliğimizi, kişiliğimizi , tarihimizi kaybetmemek için her alanda güzel Türkçemizi kullanmalıyız .
GÖRSELLERİ YORUMLAMA
ŞÂİRİ TANIYALIM
METNİ OKUMA
istemiyorsan tedbirli olmalısın.
Dizini dövmek
B) Çocuk, odasındaki bütün oyuncakları
talan etmişti.
C) Düzensiz beslendiği için sağlığı
elden gitmişti
D) Okuyup iyi yerlere gelmeleri için çalışkan çocuklara
koltuk çıktı.
E) Birdenbire ve bütün gayretlerine rağmen konuşamadı.
nutku tutuldu
1. Şair, Karamanoğlu Mehmet Bey’i niçin aramaktadır?
Onun fermanına sahip çıkmak güzel Türkçe’mizi korumak için arıyor olabilir.
2. Karamanoğlu Mehmet Bey yayınladığı fermanla ne yapılmasını istemektedir?
Bugünden sonra, divanda, dergâhta, bargâhta, mecliste, meydanda Türkçeden başka dil konuşulmaya diyerek Türkçeye sahip çıkmaya çalışmaktadır.
3. Şiirde, dilimize yabancı dillerden girmiş bazı kelimeler kullanılmıştır. Bu kelimeler hangileridir? Bu kelimelerin Türkçe karşılıklarını bularak söyleyiniz
4. Şiirde geçen yabancı kelimeleri günlük hayatınızda kullanıyor musunuz? Örneklendiriniz.
Evet bazılarını kullanıyorum. Mesela geçen sene bizim kültür evini gösteri yapan bir adam gelmişti ona şovmen dediklerini öğrenmiştim. O günden sonra ben de böyle bir iş yapan kimi gördüysem aklıma şovmen kelimesi gelmişti
5. Sizce dilimizde kullanılan yabancı kelimelerin artış sebebi ne olabilir? Açıklayınız.
Bunun bir çok sebebi vardır. Teknolojideki gelişmeler, yeni icatlar, ticaret dilinin farklılaşması gibi. Ama yine de çoğu zaman Dilimizde kullanılan yabancı kelimelerin artış sebebi Batı’ya özenmedir. Türkçesi varken yabancı kaynaklı sözleri kullanmak özentiden başka bir şey değildir. Dilimizde karşılığı bulunmayan sözler için de karşılık türetmek gerekir. Bunun yanında ülkemize gelen farklı dillere sahip insanlardan etkilenme de bu sebeplerden bazılarıdır.
6. Dilimizde yabancı dillere ait kelimeler hızla artarsa bunun ne tür sonuçları olabilir? Örneklerle anlatınız.
Dilimizde yabancı dillere ait kelimeler hızla artarsa Türk dili önemini kaybeder. Türk dili önemini kaybederse de tahrif olmaya başlar. Bu yüzden dilimize sahip çıkmalı, dilimizde karşılığı varken yabancı kelimeleri kullanmamaya gayret göstermeliyiz.
POŞET
MARKET
PLAZA
SEMPATİK
CENTER
TORBA
DÜKKAN
İŞ MERKEZİ
SEVİMLİ
MERKEZ
Geçen gün alış veriş için alışveriş merkezine gitmiştim. Tam elbise dükkanının önünden geçerken fark ettim ki daha önceki dükkandan aldığım eşyaları koyduğum torbaları unutmuşum. Hemen sevimli bir abla bana seslendi. Torbaları unuttuğumu görmüş ve peşimden gelerek bana torbaları vermişti.
ÖZNEL VE NESNEL CÜMLELER
ÖZNEL YARGI
Doğru ve yanlışlığı kişiden kişiye değişen yargılardır.
Öznel yargı bir başkası için geçerli olmayabilir.
Öznel yargılı cümlelerde genelde «bana göre, bence, benim düşünceme göre» gibi ifadeler kullanılır.
Mavi takım elbise bana çok yakışıyor.
Güneşli bir güne uyanmak çok keyifli.
Bence bu araba daha güzel.
Basketbol keyifli bir spordur.
Aşağıdaki resimlere bakarak öznel cümleler söyleyiniz.
NESNEL YARGI
Herkes tarafından kabul edilen gerçeklerdir.
Kişisel düşünceler ve duygular içermez.
İstiklâl Marşı’nı Mehmet Akif Ersoy yazmıştır.
Ankara Türkiye’nin başkentidir.
Samsun Karadeniz Bölgesi’ndedir.
En lezzetli balık hamsidir.
Babam bir kilo hamsi aldı.
Pilav yemeklerin en doyurucudur.
Pilav pirinçten yapılır.
Aşağıdaki resimlerden öznel ve nesnel cümleler kurunuz.
Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçenin kullanımıyla ilgili bir ferman yayınlamıştır.
NESNEL CÜMLELER
«Arıyorum» şiirinin şairi Yusuf Tanç’tır.
Şair «Arıyorum» şiirinde kullandığımız yabancı dildeki kelimelerin Türkçe karşılıklarını da vermiştir.
ÖZNEL CÜMLELER
Karamanoğlu Mehmet Bey yayınladığı ferman ile Türk diline en büyük katkıyı yapmıştır.
«Arıyorum» şiiri Türk dilinin önemini anlatması açısından yazılan bu konudaki en güzel şiirdir.
Yusuf Tanç’ın «Arıyorum» şiiri dışında Türk edebiyatına pek bir katkısı olmamıştır.
Cuma günü okul kütüphanesine gittim. Kitap almam gerekiyordu. Bir baktım ki orada Eren Öğretmen, Hüseyin, Çetin, Demet ve Gülşah da vardı. Merak ettim neden kütüphaneye geldiklerini sordum. Eren Öğretmen bazı öğrencilere kütüphane üyeliği nasıl yapılır öğretmeye geldiğini söyledi. Ardından uzun süre kitaplar üzerine sohbet ettik. Kütüphanede güzel bir geçirmiş olduğum sevinçle evime dönmüştüm.
ÖRNEK -1
ÖRNEK -2
ANADİLİN ÖNEMİ
Anadilimiz bizim evimiz
O olmazsa bir değiliz eksiğiz
Anadilimize sahip çıkmazsak
Dünyadan yok olup siliniriz.
Anadiline sahip çık onu koru
O olmazsa sen de olmazsın unutma bunu
Sen Türk soyundansın
Türkçeyi her zaman sev onu koru
Şair:…….
TÜRKÇEM