Ο χορός του Ζαλόγγου
17 Δεκεμβρίου 1803
«Στη σκιά χειροπιασμένες,
στη σκιά βλέπω κι εγώ ,
κρινοδάχτυλες παρθένες,
όπου κάνουνε χορό.»
�Είκοσι δύο Σουλιώτισσες οι οποίες είχαν καταφύγει στο βράχο του Ζαλόγγου, κινδυνεύοντας να συλληφθούν από τους Τούρκο-Αλβανούς, έστησαν χορό και τραγουδώντας γκρεμίσθηκαν στο βάραθρο με τα παιδιά τους, προτιμώντας τον θάνατο από την σκλαβιά και την ατίμωση. �Ο χορός του Ζαλόγγου, αποτελεί ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό ιστορικό γεγονός, που έγινε 18 χρόνια πριν την Ελληνική Επανάσταση του 1821, στη κορυφή του Όρους Ζάλογγο.
Πλέκουν τα χέρια και στήνουν χορό. Ω! δεν είναι χορός πανηγυριού! Είναι χορός θανάτου, που στήνουν οι Σουλιώτισσες πάνω στον Ζάλογγο . Ξαφνικά σταματούν .
Εκείνη που έχει φτάσει στο χείλος του γκρεμού , γυρίζει με θάρρος , φιλεί τη δεύτερη και πηδάει στο χάος. Σαν αστραπή ορμάει και η δεύτερη. Ρίχνει το βρέφος της κι η τρίτη κι ορμά.
Έχε γεια καημένε κόσμε, έχε γεια γλυκιά ζωή�κι εσύ δύστυχη πατρίδα, έχε γεια παντοτινή!��
Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι, βουνά, ραχούλες.�Έχετε γεια βρυσούλες κι εσείς Σουλιωτοπούλες.��
Στη στεριά δε ζει το ψάρι, ουδ' ανθός στην αμμουδιά�κι οι Σουλιώτισσες δε ζούνε, δίχως την ελευθεριά!��
Σαν να παν σε πανηγύρι, μ' ανθισμένη πασχαλιά, �μεσ' τον Άδη κατεβαίνουν, με τραγούδια με χαρά!