ĐO CHIỀU DÀI, KHỐI LƯỢNG VÀ THỜI GIAN
Bài 3
Hãy nêu một số hiện tượng thiên nhiên hoặc trong cuộc sống mà em biết, em có cảm nhận được hiện tượng đó bằng giác quan không?
Hiện tượng tự nhiên
Hiện tượng trong cuộc sống
I. SỰ CẢM NHẬN HIỆN TƯỢNG
Quan sát hình 3.1 và cho biết hình tròn màu đỏ ở 2 hình có bằng nhau không?
Dựa vào quan sát hãy sắp xếp các đoạn thẳng (nằm ngang) trên mỗi hình 3.2a và 3.2b theo thứ tự từ ngắn đến dài.
Đôi khi, giác quan có thể làm cho chúng ta cảm nhận sai hiện tượng đang quan sát.
Hãy lấy ví dụ chứng tỏ các giác quan có thể cảm nhận sai một số hiện tượng.
Quan sát ngọn núi từ xa, ta thấy ngọn núi nhỏ
Cảm nhận về độ dài đoạn AB, BC và CD bằng nhau
II. ĐO CHIỀU DÀI
1. Đơn vị đo chiều dài
Đơn vị đo chiều dài trong hệ thống đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta là mét (metre) kí hiệu là m.
Hãy nêu một số đơn vị đo chiều dài mà em biết.
Ngoài đơn vị là mét, người ta còn dùng đơn vị lớn hơn và nhỏ hơn của mét.
Đơn vị | Kí hiệu | Đổi ra mét |
kilômét (kilometre) | km | 1000m |
mét (metre) | m | 1m |
decimét (decimetre) | dm | 0,1m |
centimét (centimetre) | cm | 0,01m |
milimét (milimetre) | mm | 0,001m |
micrômét (micrometre) | m | 0,000.001m |
nanômét (nanometre) | nm | 0,000.000.001m |
Thảo luận nhóm
2. Cách đo chiều dài
Nhiệm vụ:
Kể tên những loại thước đo chiều dài mà em biết. Tại sao người ta lại sản xuất ra nhiều loại thước khác nhau như vậy?
Thước dây
Thước kẹp
Thước cuộn
Thước kẻ
* Một số dụng cụ đo chiều dài
Thước dây
Hãy cho biết người trong ảnh sử dụng loại thước nào?
Thước kẻ
Hãy cho biết người trong ảnh sử dụng loại thước nào?
Giới hạn đo (GHĐ) của thước là chiều dài lớn nhất ghi trên thước.
Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên thước.
Để đo chiều dài một vật, người ta có thể dùng thước. Trên một số loại thước thông thường có ghi GHĐ và ĐCNN.
Độ chia nhỏ nhất của thước là gì?
Giới hạn đo của thước là gì?
Hãy cho biết GHĐ và ĐNNN của thước trong hình sau?
GHĐ là: 20 cm
ĐCNN là: 1 mm
Để do chiều dài lớp học em chọn thước như ở hình 3.3 có tiện không? Tại sao
* Cách đo chiều dài bằng thước
Dựa vào hình 3.4, thảo luận về cách đo chiều dài bằng thước
- Khi đo chiều dài bằng thước, cần:
* Cách đặt mắt đọc kết quả đo
Cách đặt mắt ở các hình sau ảnh hưởng như thế nào đến kết quả đo? Dùng thước và bút chì, kiểm tra lại câu trả lời.
Làm việc cá nhân
Nhiệm vụ: Hãy ước lượng các độ dài dưới đây rồi kiểm tra lại bằng cách đo:
a) Chiều dài ngón trỏ của em.
b) Chiều cao chiếc ghế của em.
c) Khoảng cách từ vị trí của em đến cửa lớp.
* Tập ước lượng chiều dài
* Thực hành đo chiều dọc, chiều ngang của cuốn sách Khoa học tự nhiên
Nhóm : ...................................................... Lớp: ................
KẾT QUẢ ĐO CHIỀU DÀI
1. Ước lượng chiều dài, độ dày của sách:
2. Chọn dụng cụ đo
+ Tên dụng cụ đo:
+ GHĐ:
+ ĐCNN:
3. Kết quả đo
Kết quả đo | Lần đo 1 | Lần đo 2 | Lần đo 3 | Giá trị trung bình |
Chiều dọc | l1 = | l2 = | l3 = | ltb = |
Độ ngang | d1 = | d2 = | d3 = | dtb = |
Hoàn thành phiếu học tập
III. Đo khối lượng
Trong hệ thống đo lường hợp pháp của Việt Nam, đơn vị đo khối lượng là kilôgam. Kí hiệu là Kg.
1. Đơn vị đo khối lượng
Hãy kể tên các đơn vị đo khối lượng mà em biết.
* Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:
Đơn vị | Kí hiệu | Đổi ra kilogam |
Tấn | t | 1000kg |
Kilogam | kg | 1kg |
Gam | g | 0,001kg |
Miligam | mg | 0,000 001kg |
Hoạt động cặp đôi
Đổi các đơn vị đo khối lượng sau:
5000
2000
10
600
500
50
2. Cách đo khối lượng
Hãy lấy ví dụ về các loại cân mà em biết.
Cân đòn
Cân y tế
Cân Roberval
* Một số dụng cụ đo khối lượng
Cân tạ
Cân tiểu li
Cân đồng hồ
Cân đồng hồ là một trong số loại cân thường được dùng để đo khối lượng.
* Cách đo khối lượng bằng cân
- Khi đo khối lượng bằng thước, cần:
Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp sau:
Hình a
Hình c
Hình b
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg
* Cách đặt mắt đọc số chỉ của cân
Thảo luận:
1. Hãy cho biết vị trí nhìn cân như bạn A và bạn C thì kết quả thay đổi như thế nào?
2. Hãy cho biết cách đặt mắt nhìn đúng và đọc đúng chỉ số của cân?
* Thực hành ước lượng và đo khối lượng
Yêu cầu:
Hoạt động nhóm
IV. Đo thời gian
1. Đơn vị đo thời gian
Hãy kể tên các đơn vị đo thời gian mà em biết.
Đơn vị đo thời gian trong hệ thống đo lường chính thức của nước ta là giây (second), kí hiệu là s.
* Các đơn vị thời gian khác thường gặp:
Đơn vị | Kí hiệu | Đổi ra giây |
Ngày | d | 86 400s |
Giờ | d | 3 600s |
Phút | min | 60s |
Giây | s | 1s |
Miligiay | ms | 0,001s |
2. Cách đo thời gian
Hãy lấy ví dụ về một số dụng cụ đo thời gian mà em biết.
Một số loại đồng hồ
Để đo thời gian người ta dùng đồng hồ.
* Cách đo thời gian và vai trò của ước lượng
Đồng hồ bấm giây
Thảo luận:
- Khi đo thời gian bằng đồng hồ bấm giây, cần:
Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi
Thảo luận nhóm
* Thực hành ước lượng và đo thời gian
Yêu cầu:
Hoạt động cá nhân
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Để đo độ dài của một vật, ta nên dùng
A. thước đo.
B. gang bàn tay.
C. sợi dây.
D. bàn chân.
Câu 2: Xác định giới hạn đo (GHĐ) và độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước trong hình:
A. GHĐ 10cm ; ĐCNN 0 cm
B. GHĐ 10cm ; ĐCNN 1cm.
C. GHĐ 10cm ; ĐCNN 0,5cm.
D. GHĐ 10cm ; ĐCNN 1mm.
Câu 3: Cho các bước đo độ dài gồm:
(1) Đặt thước đo và mắt nhìn đúng cách.
(2) Ước lượng độ dài cần đo để chọn thước đo thích hợp.
(3) Đọc, ghi kết quả đo đúng quy định.
Thứ tự đúng các bước thực hiện để đo độ dài là
A. (3); (2); (1)
B. (1); (2); (3).
C. (2); (3); (1).
D. (2); (2); (3).
Câu 4: Trong các đơn vị: tấn, yến, lạng, kilôgam đơn vị lớn nhất là
A. tấn.
B. yến.
C. lạng.
D. kilôgam.
Câu 5: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là:
A. cân tạ.
B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.
Câu 6: Hãy chọn cụm từ trong khung điền vào chỗ … cho phù hợp với phát biểu sau về cách đo khối lượng bằng cân đồng hồ.
Khi dùng cân đồng hồ để đo khối lượng một vật, cần (1)…………………… khối lượng vật đem cân để chọn cân phù hợp. Điều chỉnh để kim cân chỉ đúng (2) ………………... ở bảng chia độ. Đặt vật đem cân lên đĩa cân, đặt mắt nhìn theo hướng (3)…..………………… với mặt số. Khi đó, khối lượng của vật đem cân là số chỉ của (4)……………………
vuông góc
vạch số 0
ước lượng
kim cân
ước lượng
vạch số 0
vuông góc
kim cân
Câu 7: Trước khi đo thời gian của một hoạt động ta thường ước lượng khoảng thời gian của hoạt động đó để
A. lựa chọn đồng hồ đo phù hợp.
B. đặt mắt đúng cách.
C. đọc kết quả đo chính xác.
D. hiệu chỉnh đồng hồ đúng cách.
Câu 8: Đơn vị đo thời gian trong hệ thống đo lường chính thức ở nước ta là
A. tuần.
B. ngày.
C. giây.
D. giờ.
Câu 9: Để xác định thời gian luộc chín một quả trứng, em sẽ lựa chọn loại đồng hồ nào sau đây?
A. Đồng hồ quả lắc.
B. Đồng hồ hẹn giờ.
C. Đồng hồ đeo tay.
D. Đồng hồ bấm giây.
NhIỆM VỤ VỀ NHÀ