Դրական վարքի միջամտություն և աջակցություն (PBIS)

Անցումը տնային պայմաններից դեպի դպրոց

ԲԱՐԻ ԳԱԼՈՒՍՏ

Դրական վարքի միջամտություն և աջակցություն

PBIS-ը աջակցության բազմաշերտ համակարգ (MTSS) է՝ համընդհանուր, երկրորդական և երրորդական կանխարգելման շերտերով:

Ի՞ՆՉ Է PBIS-Ը:

I-ին շերտ – ԲՈԼՈՐ ԱՇԱԿԵՐՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ �նախնական կանխարգելում

​

• Վարքի հավաքներ դպրոցում

II-րդ շերտ – ՈՐՈՇ ԱՇԱԿԵՐՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Երկրորդական փոքր խմբերի համար

​

• Ծնողական ժողովներ
• Միջամտության դասեր

​

​

III-րդ շերտ – ՓՈՔՐԱԹԻՎ ԱՇԱԿԵՐՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Անհատականացված, թիրախային, ուժեղ

• SST/IEP/504 ծրագիր
• Խորհրդատվություն դպրոցի կողմից

III-րդ շերտ

II-րդ շերտ

I-ին շերտ

ՄԻԱՑԵ՛Ք

“Այժմ առավել քան երբևէ, ծնողները պետք է լինեն կրթության գործընկերը: Նախկինում դպրոցը դպրոց էր, իսկ տունը՝ տուն:

Այդ պատնեշն ընկավ համաճարակի պատճառով: Ուսուցիչները պետք է սովորեն ինչպես ծնողների կողմից վստահություն ստանալ՝ երեխաներին համատեղ ցանկության միջոցով հաջողության հասցնելու համար»:

​

-դոկտոր Նոգուերա

Դպրոցը դպրոց էր, տունը՝տուն….

այլևս ոչ

ՏՈՒՆ

ԴՊՐՈՑ

ՄԻԱՑԵ՛Ք ԻՆՉՊԵ՞Ս ԿԱՊՎԵԼ ԴՊՐՈՑԻ ՀԵՏ: �

•  Ի՞նչ սպասել:
• Աշխատակազմի հետ
• Աշակերտների հետ

ՈՒ՞Մ ԴԻՄԵԼ: �

Տարրական դպրոց

Ուսուցիչ

Տնօրեն

Դպրոցի բուժքույր

Խորհրդատու

Միջնակարգ դպրոց

Ուսուցիչներ

Խորհրդատու

Դպրոցի բուժքույր

Ադմինիստրացիա

ԷԿՐԱՆ

• Ինչպե՞ս էին նրանք սովորում տնային պայմաններում:
• Որտե՞ղ կարող են լինել բաց թողած դասերը:
• Որո՞նք են լինելու նրանց սոցիալ և հուզական կարիքները:
• Ինչպե՞ս կարող եք տեսնել կամ վերալիցքավորել նրանց երազանքներն ու ձգտումները:

դոկտոր Նոգուերա

​

Տխուր

Ուրախ

Բարկացած

Հպարտ

Ամաչկոտ

Մտահոգ

Հրճված

Ամաչել

Հիասթափված

Նպատակին հասած

Ինչպե՞ս եմ ես զգում այսօր:

• ԸՆՏԱՆԻՔՆԵՐ

Ծանոթացեք ձեր նոր աշակերտների ծնողների հարցաթերթիկի հետ

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Մենք օգնում ենք միմյանց

Հուսադրել երեխային դպրոցը սկսվելուց առաջ

• Առողջական ստուգում
• Ջերմություն
• Ընդհանուր առողջություն/ ախտանշաններ

• Հուզական պատրաստվածություն

​

• Ամրապնդել առողջականա և անվտանգության չափանիշները
• Դիմակի կրում
• Ձեռքերի լվացում
• Հարմարավետ մակարդակի զրույց

​

​

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

​

Հարգել սահմանները և յուրաքանչյուրի հարմարավետության մակարդակը

​

• Ինչպի՞ս տեստ ունի այն:
• Ի՞նչ պետք է սպասել:
• Հարմարավետության մակարդակը տարբեր է լինում
• Չփորձել համոզել ինչ որ մեկին … ոչ մի ուղղությամբ:
• Դիմակի կրում. Ի՞նչ է այն նշանակում և ի՞նչ չի նշանակում:
• Պատվաստման խարան (սպի)

​

​

�

ԴՐԱԿԱՆՆԵՐ

ԱՆՁՆԱԿԱՆ ՇԱՀԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Պաշտպանեք ինքներդ ձեզ

• Եթե դժվարանում եք, հարց ունեք տալու, ուշանալու եք, մի հապաղեք: Մի սպասեք:
• Հարցնել, հարցնել, հարցնել: Էլեկտրոնային փոստո՞վ, անձա՞մբ, Դոջոյո՞վ:
• Հարցրեք ուսուցչին, համոզված չեք ով կամ ինչը, հարցրեք ձեր ծնողներին, որ ճիշտ ուղղություն ցույց տան:
• Դուք հարցնելու իրավունք ունեք: Դուք պատասխանտու եք ձեզ համար:

Խնդիրների լուծում

• Խնդրեք ձեզ օգնողներին և անկեղծ եղեք, «Ես անելանելի դրության մեջ եմ և չգիտեմ թե որտեղից սկսել»:
• Կազմել ամենակարևոր բաների ցուցակ՝ ըստ անհրաժեշտության, դրան հասնելու համար:

Ի՞նչ է նշանակում անձնական շահերի պաշտպանություն:

http://canlearnsociety.ca/

Պաշտպանեք ինք ներդ ձեզ

Սովորել ինչպես տեղեկություն ստանալ

Իմացեք, թե ով է հոգ տանելու ձեզ համար

Իմացեք ձեր իրավունքներն ու պարտականությունները

Խնդիրների լուծում

Օգնու թյուն խնդրել երբ անհրաժեշտ է

Սովորել ինքնորոշման մասին

www.rule.the.school.com

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Ուղղակի …….ԼՍԻՐ

Շատերիս համար, լսելն ուղղակի ինքնաբերաբար է ստացվում: Մենք բավականաչափ լսում ենք այն, ինչ ասում են ուրիշները մեր աշխատանքը կատարելու, բարեկամությունը պահպանելու և հարևանների հետ քաղաքավարի լինելու համար: Բայց մենք բաց ենք թողնում ավելի խորանալու վճռական հնարավորություններն՝ անկեղծ խորհուրդ տալու և ստանալու, երկարատև կապ հաստատելու և մարդկանց ճանաչելու համար: ����• Արագորեն կապ հաստատել �• Ճիշտ հարցերի միջոցով խորացնել զրույցը�• Կանգ առնել ճիշտ ժամանակին �• Թեմայից շեղված հարցերի շուրջ խոսել

Խուսափել ընդհանուր հարցերից և այո/ոչ պատասխան պահանջող հարցերից: Ժամանակ հատկացնել մինչև լարվածությունն անցնի:.

Լսել

այնպես, ինչպես

հարկն է:

Ո՞րն է ձեր սիրած նվագախումը կամ մենակատարը:

​

Ինչպիսի՞ն եք տեսնում ինքներդ ձեզ 5 տարի հետո:

​

Ինչո՞վ ես զբաղվում, երբ ձանձրանում եք:

​

Ո՞վ է ձեր հերոսը և ինչու՞:

​

Ո՞ր է ձեր սիրած ֆիլմը:

​

Ինչպիսի՞ երաժշտությունն է ձեզ հատկապես ուրախացնում:

​

Ինչպե՞ս եք հաղթարարում անհանգստությունը:

​

Ինչն է՞ ձեզ հաճույք պատճառում:

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Օրվա ռեժիմի վերահաստատում

ԽՈՍԵՔ ՁԵՐ ԵՐԵԽԱՅԻ/ԱՇԱԿԵՐՏԻ ՀԵՏ

Նրանք պետք է իմանան, թե ինչ է կատարվում և ո՞րն է դրա պատճառը: ԿԱՆԽԱՏԵՍԵԼԻ

​

Քնի ժամ.

Սկսեք հարմարեցնել քնի ժամն ինչքան կարելի է շուտ:

Տեղադրեք այն անհրաժեշտության դեպքում/կամ հնարավորության դեպքում:

Ամրապնդել այն, եթե և երբ հնարավոր է:

Սա ՇԱՏ տարբեր տեսք ունի 10 տարեկանի և 15 տարեկանի համար:

Ստեղծել տարիքին համապատասխան ՔՆԻ ռեժիմ:

​

​

​

​

Քնի ուղենիշներն ըստ տարիքի

​

Տարիքային խումբ Քանի՞ ժամ պետք է քնել

Նորածիններ 14-17 ժամ

12 ամսական 14 ժամ (նաև նիրհը)

2 տարեկան 12-14 ժամ (նաև նիրհը)

3-5 տարեկան 10-13 ժամ

6-13 տարեկան 9-11 ժամ

14-17 տարեկան 8-10 ժամ

Չափահասները 7-9 ժամ

​

Խմել կոֆեին կամ էներգիայի ըմպելիքներ

Ուտել շոկոլադ կամ քաղցրեղեն

Առցանց բռնի խաղեր խաղալ կամ դիտել հեռուստացույց

Չանել տնային աշխատանք

Պետք է վերջացնել ցնցուղ կամ լոգանք ընդունել

Խոզանակել ատամները

Անջատել լույսերը

​

Էկրանի առջև լինել

Ընդգրկելով տեքս ուղարկելն ու սոցցանցերը

Մարզանք անել կամ այլ ուժային վարժություն

Ժամը 8-ից հետո

​

Շատ ուշ է

Ժամը 9-ից հետո

​

Կարիք չկա

Ժամը 10-ից հետո

​

Հարկավոր է

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

• Ուտելու ժամ
• ԽՈՐՏԻԿԻ ԺԱՄ
• Ջուր
• Դիմացկունության և տոկունության կառուցում
• Ջուր, Ջուր, Ջուր
• Բաժանման անհանգստություն – ուսուցիչ, ծնող և երեխա

​

​

Մայրիկի խոհանոցն

արդեն փակ է

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Մշակել և սովորեցնել կանխատեսելի ռեժիմ

​

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

• Սովորություն դարձրեք ամեն ինչ պատրաստել նախորդ գիշերը
• Արթնանալու կանոնավոր ժամ դնել
• Նախաճաշի ժամանակ սպասելիքներ ունեցք
• Իմացեք ժամացույցը: Մի որոշ ժամանակ, ձեզ ավելորդ ժամանակ հատկացրեք:
• Ինչպիսին է՞ «պատրաստվեք» արտահայտությունը, երբ անցնում եք նոր առարկա, արձակուրդ եք գնում, տուն եք գնում:
• Ինչպիսին է՞ «պատրաստվել» արտահայտությունը ձեր տանը: (քնից առաջ, հագնվելիս, մազերը սանրելիս, ատամները խոզանակելիս, նախաճաշը պատրաստելիս, խոհանոցը մաքրելիս և այլն: )

ԱՌԱՎՈՏՅԱՆ ՌԵԺԻՄ

• Արթնանալ
• Հարդարել անկողինը
• Խոզանակել ատամները
• Սանրել մազերը
• Հագնվել
• Նախաճաշել
• Վերարկու և կոշիկ
• Ճաշը դնել պայուսակի մեջ
• Տնային աշխատանքը պայուսակի մեջ դնել
• Գրկախառնվել և համբուրել
• Դպրոց գնալ

ԱՌԱՎՈՏՅԱՆ ՌԵԺԻՄ

Նախաճաշ

​

Խոզանակել ատամները

​

Սանրել մազերը

Հագնվել

​

Պահել գիշերանոցը

​

Հագնել գուլպա և կոշիկ

​

Չմոռանալ ճաշը

ՍՈՎՈՐԵՑՆԵԼ

ԳՈՐԾԱԴԻՐ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ վերաբերվում է հմտությունների և հոգեկան գործընթացին, որը թույլ է տալիս անհատին պլանավորել և կատարել առաջադրանքները, կենտրոնացնել ուշադրությունը և հետևել ու հիշել հրահանգները նպատակին հասնելու համար: Այլ կերպ ասած, գործադիր գործունեությունը գործում է որպես մեր ուղեղի կառավարման համակարգ և այն հսկայական դեր է խաղում մեր վարքագծի և ուսուցման մեջ:

​

-Հարվարդ համալսարանի զարգացող երեխայի կենտրոն

Գործադիր գործունեության կարիքներին աջակցելու մեթոդները

Նույն դասագրքերից ունենալ և տանը, և դպրոցում

Ժամ պահել աշխատանքի ընթացքում

Թող աշակերտ ները տնային աշխատանքի ալբոմ ունենան

Դասավանդման ընթացքում ֆիզիկական շարժում մտցնել

Անցումից առաջ, 3-5 րոպե տրամադրել հավաքվելու համար

Բացահայտորեն սովորեցնել գործադիր գործունեության հմտությունները

Ամեն օր, տնային աշխատանքը գրել նույն տեղում

Հստակորեն բացատրել կրթական և սոցիալական սպասելիքները

Դասերի ընթացքում և դրանից հետո դադար հատկացնել

Ռեժիմ ընդունել և հաճախակի փորձել կատարել

Կազմակերպելու համար շաբաթական ռեժիմ մշակել

Օրվա վերջի համար ցուցակ գրել նյութերը նմոռանալու համար

ՍՈՎՈՐԵՑՆԵԼ

Գործադիր գործունեությունը դպրոցում.

• Գրասեղանն ու պայուսակը մաքուր պահել
• Անելիքների առաջնահերթության ցուցակ կերտել
• Տեղադրել օրվա դասացուցակը և կատարել
• Ինքնաստուգումների համար ժամանակաչափ սահմանեք
• Ընդունել հաջողություններն ու աճը

​

Գործադիր գործունեությունը տանը.

Պայուսակն ու ճաշի տոպրակը մաքրել ամեն օր փաթեթավորումից առաջ

Ընտանեկան օրացույց

Ամենօրյա ռեժիմ ուրախության և պատասխանոատվության համար

Ձեր ցուցակից ջնջեք կատարածները

Պարգևատրեք ձեզ, եթե հասցրել եք կատարել:

Վերանայեք, թե ինչ կարող եք ավելի լավ անել վաղը:

​

Որոշել, թե ինչը պետք է անել և մինչև երբ

Իմացեք, թե ինչը երբ պետք է անել

Կենտրոնացեք և հասեք ձեր նպատակներին

Ամեն ինչ իր տեղն ունի և ամեն ինչ իր տեղում է

Ընդունել արդյունքները և սովորել բարելավելու համար

Գործադիր գործունեության

հմտություն

Կազմակերպ վածություն

Պլանավորում և նպատակներ

Ժամանակի կառավարում

Ինքնակառավարում

Հաշվետվողականություն

Դասացուցակ

ՎԵՐԱՀՍԿԵԼ

• Նշեք ամեն փաստը, ձեր երեխայի վարքագիծը, նրա ուժեղ կողմերը, դժվարությունները և նվաճումները որպես ՍԿԶԲՆԱԽԲՅՈՒՐ:
• Օգտվեք առանց թղթի համակրգերից և առցանց աշխատանքից … ՄԱՆԱՎԱՆԴ, եթե այն հարմար է ձեզ:  
• Տեղեկացրեք բոլորին, որպեսզի կարողանան ճանաչել վարքագիրծը և ինչպես վարվել դրա հետ:

​

• ՊԱՅՔԱՐԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է՞:
• Դիմեք մեզ
• Կհատկացնեք ռեսուրսներ. Խորհրդատվություն, միջամտություն, ստուցում, գրասենյակային ժամեր և այլն:

Ի՞ՆՉ ԿԱՐՈՂ ԵՄ ԱՆԵԼ:

Հանգստանալու մեթոդներ

• Տեղեկացնել ուսուցչին դասերից առաջ
• Զբոսնեք
• 2-3 րոպե հանգստանալ
• Խոսել խորհրդատուի հետ
• Հյուրընկալել բարեկեցության կենտրոն
• Սեղմել ձեռքի ափերը սեղանի կամ պատի վրա
• Նկարեք, գունավորեք
• Խորը շունչ քաշել

​

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ԴՈՒՔ ՉԵՔ ԿԱՐՈՂ ԽՈՒՍԱՓԵԼ ԷԿՐԱՆԻՑ

Բայց ձեզ ընդմիջում հարկավո՞ր է:

• Տեքստ ուղարկու՞մ եք մյուս սենյակից կամ նույն ճաշասեղանի շուրջ գտնվելիս:
• Դա ժամանցի համար անհրաժեշտ է՞:
• Պայքարում ե՞ք այն անջատելու համար:
• Որքան՞ն ժամանակ կարող եք մնալ առանց տեքստերը ստուգելու: Ինստագրա՞մ, էլեկտրոնային փո՞ստ, Ֆեյսբու՞կ, ՏիկՏո՞կ:

Եթե այո, ապա ձեզ հարկավոր է հրաժարվել տեխնոլոգիայից (digital detox):

-----------------------------------------------------

UCLA-ի գիտնականները պարզել են, որ թվային տեխնոլոգիայից հրաժարվելն օգնում է երեխաներին կարդալ ուրիշների հուզական արտահայտությունները: Նրանք եզրակացրել են, որ դեմ առ դեմ հանդիպումն էական է երեխաների սոցիալական հմտությունների համար: Կարճ ժամանակով անջատելը կարող է օգնել երեխաներին ավելի լավ հասկանալ ոչ բանավոր ազդանշանները:

​

Հրաժարում տեխնոլոգիայից

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

​

​

​

​

ՀՐԱԺԱՐՎԵԼ

ԹՎԱՅԻՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՅԻՑ

​

​

​

​

​

​

Ինչպե՞ս անջատել տեխնոլոգիական սարքերը և անել այն ինչ ավելի կարևոր է:

​

​

​

​

​

​

​

Ե՞րբ եք վերջին անգամ 24 ժամ անջատել տեխնոլոգիան: Եթե պատասխանեք.«Չեմ հիշում», ապա դուք պետք է հրաժարվեք տեխնոլոգիայից:

Բջջային հեռախոս ունեցող անձանց 71%-ը քնում է հեռախոսն անկողնու կողքին դրված, որովհետև չեն ցանկանում բաց թողնել հեռախոսազանգերը, տեքստերը կամ այլ նորությունները:

Աղբյուրը. Ամերիկայի բանկ

Ինչու՞ պետք է անել:

​

Ավելի լավ կքնեք:

Գիտնականները գտել են, որ քնից առաջ, բջջային հեռախոս կամ պլանշետ օգտագործելը խանգարում է մարմնին արտադրել մելատոնին և բացասական կերպ ազդում է քնի որակի վրա:

Աղբյուր. Հարվարդ բժշկական դպրոց

Ինչու՞ պետք է անել:

​

Դուք կավելացնեք ձեր արտադրողականությունը:

Միջին հաշվով, անձն իր կյանքի 5 տարին և 4 ամիսը կանցկացնի սոցցանցերում:

​

​

Բջջային հեռախոս ունեցողների 46%-ն ասում է, որ չեն կարող ապրել առանց բջջային հեռախոսի:

​

Աղբյուրը. PEW hետազոտական կենտրոն

​

​

Ընդհանուր հաշվով, ամերիկացիները ստուգում են իրենց հեռախոսները 12 րոպեն մեկ անգամ:

​

Աղբյուրը. Նյու Յորք Փոստ

​

​

Երկուշաբթիից մինչև հինգշաբթի, չափահասները մոտավորապես 87 րոպե անցկանցում են բջջային հեռախոսի վրա և 160 րոպեից ավելի հանգստյան օրերին:

​

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՐԱԺԱՐՎԵԼ ԷԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ԱՇԽԱՐՀԻՑ

​

• Օգնել երեխաներին ԱՆՋԱՏԵԼ ՍԱՐՔԸ
• Լավ օրինակ ծառայել:
• Սահմանափակել էլեկտրոնային սարքերի օգտագործման թույլատրելի ժամերը:
• Շեղել նրանց ուշադրությունն զվարճալի այլ միջոցառումներով:
• Թույլ մի տվեք տեխնոլոգիայի օգտագործումը տան որոշ սենյակներում:
• Ամիսը մեկ անգամ տեխնոլոգիայից ազատ օր նշանակել և միասին զբաղվել ստեղծագործ, սպորտային և առողջ միջոցառումներով:
• Հանգստյան օրերը կամ շաբաթներ անցկացնել առանց տեխնոլոգիայի:

ԿԱՏԱՐԵՔ ՁԵՐ ԵՐԵԽԱՅԻ/ԱՇԱԿԵՐՏԻ ՀԵՏ:

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

«Այն միտքը, որ դուք մեկ րոպե կնստեք և չեք զբաղվի էկրան ունեցող սարքով, այսօր դա գրեթե չլսված է մեր հասարակության մեջ: Տեխնոլոգիայից հրաժարվելու գաղափարը ձանձրույթի նկատմամբ հանդուրժողականության զարգացումն է: Եթե դուք կարողանաք հանդուրժել ձանձրույթը, կարող եք ուժեղ ստեղծագորական ունակություն և կատարելագործված սոցիալական շփում ունենալ: Ընդհանրապես, երբ հրումը վերածվում է ուժգին հրումի, շատերը կընդունեն, որ ոչինչ չի պակասում իրենց կյանքում»: 

-դոկտոր Դևիդ Գրինֆիլդ,

Համացանից և տեխնիկային կախմածության կենտրոն

մարտ 2020

ԵԼՔ

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Ավելի քան 1 ու կես տարի է, ինչ մեր աշակերտներն օգտվում են սարքերից: Ի՞նչ կլինի, եթե նրանց ասենք. «ԲԱՎԱԿԱՆ Է՛, ՄԻ ԿՈՂՄ ԴՐԵՔ ԱՅՆ»: Պատրաստ ե՞նք հրաժարվել թվային աշխարհից, կա՞ ևս մեկ ճանապարհ:

Հարց ու պատասխան