1 of 8

��������ELEKTRİK ARK KAYNAĞI��ELEKTRİK ARK KAYNAĞI UYGULAMA TEKNİKLERİ �����

OTOMOTİV GÖVDE KAYNAK ATÖLYESİ DERSİ

TEMEL KAYNAK

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ EĞİTİM PLATFORMU

2 of 8

KAYNAK UYGULAMA TEKNİKLERİ

Elektrik ark kaynak makineleri ne kadar kaynak akımı sağlar?

Elektrik ark kaynak makineleri kapasitelerine göre

10-1200 amper arasında kaynak akımı sağlar.

Kaynak işleminde kaynak akımının yüksek veya az olmasının sakıncası nedir?

Kaynak akımının uygun olandan yüksek veya az ayarlanması; sıçramaların çoğalması, yanma oluklarının oluşumu, nüfuziyet sorunları, tutuşturma zorlukları, parçada istenmeyen deformasyonlar gibi birçok kaynak hatasına sebebiyet vermektedir.

Kaynak akımı hesaplanırken hangi değerler esas alınır?

Kaynak akımının hesaplanmasında, kullanılan elektrodun örtü yapısı ve çapı esas alınmaktadır. Elektrot çapı, elektrodun penseye takıldığı örtüsüz, çıplak kısmını ifade eder.

Kaynak işleminde kaynak akımının düzgün ayarlanması ne için önemlidir?

Kaynak işleminde kaynak akımının ayarlanması; iş kalitesinin iyi olması ve hataların önlenmesi için önemlidir.

Elektrot çap ölçüleri

3 of 8

Rutil örtülü elektrot kullanımında kaynak akımı için hesaplama işlemi nasıl yapılır?

Rutil örtülü elektrot kullanımında kaynak akımı için hesaplama işlemi elektrot çapının 40 ile çarpılması şeklindedir.

Rutil örtülü elektrot kullanımında hesaplanan kaynak akımı neye göre azaltılır çoğaltılır?

Kullanılan makine ve elektrot kalitesine göre hesaplanan kaynak akımı belli toleranslar dâhilinde azaltılıp çoğaltılabilir.

Bu durum, kaynak teknisyeninin tecrübesi ile karar vereceği bir durumdur. Seçilen kaynak akımının yeterli olup olmadığını anlamak için aynı özellikte başka parça üzerinde deneme kaynak işlemi yapılması uygun olacaktır.

Kaynak akımının elektrottan iş parçasına geçisi nasıl olur?

İlk olarak çalışır durumdaki kaynak makinesinin pensine, elektrot çıplak ucundan takılır. Elektrodun diğer ucu, şasenin bağlı olduğu iş parçasına temas ettirilir. Böylece kaynak akımı elektrottan iş parçasına doğru geçer.

4 of 8

Elektrik ark kaynağında arkın oluşması için ön koşul nedir?

Elektrot ile iş parçası arasında bir hava boşluğu ya da aralığın bulunması, arkın oluşması için ön koşuldur. Burada havanın da elektron akışına uygun olması gerekmektedir. Bu durum, elektrot ile iş parçası arasındaki çok dar hava ortamının ısıtılması olarak düşünülebilir.

Elektrodun yakılması ne demektir?

Kaynak işlemi sırasında elektrot ile iş parçası arasındaki dar hava alanı, çok kısa sürede ısınıp elektron iletimi için uygun hale gelir. Bu işleme elektrodun yakılması denir

Kaynak işlemindeki elektron iletim yöntemleri nelerdir?

Genel olarak iki yöntem vardır.

Birinci yöntem, elektrodun iş parçasına vurulmasıdır. Kaynak işleminin yapılacağı yerden yaklaşık 5 mm uzaklığa, elektrodun ucu ile vurulur. Vurma şiddeti, elektrot örtüsünün kırılmasına neden olmayacak biçimde olmalıdır.

İkinci yöntemde ise kaynak ile kapanacak bir alana elektrodun ucu sürtülür. Sonra da aradaki havanın ısınması, dolayısıyla arkın oluşması sağlanır.

Bu iki yöntemin uygulanışı, iş parçasının cinsine göre farklılık gösterebilir. Her cins metalin kaynağı ile ilgili bilgilerde, kaynak başlangıcının sürtülerek mi, yoksa vurularak mı yapılacağı belirlenmiştir.

Elektrot yakılışı

5 of 8

Ark boyu ne demektir?

Kaynak esnasında erimiş kaynak banyosunun yüzeyi ile elektrod telinin ucu arasındaki uzaklığa ark boyu denir.

Ark boyu ne kadar olmalıdır?

Ark boyu kullanılan elektrot tel çapı kadar tutulmalıdır. Sadece bazik tip elektrot kullanılıyorsa tel çapının yarısı kadar mesafede tutulur.

Ark boyunun kaynak süresince sabit tutulmasının önemi nedir?

Ark boyunun mümkün olduğunca sabit tutulması kaynak dikişi genişliği ve derinliği açısından etkilidir. Ark boyu yükseldikçe geniş ve düzgün olmayan kaynak dikişi oluşmaya başlar. Sıçramalar artar.

İş parçasında kılcal çatlakların oluşmaması için ne yapılmalıdır?

İş parçasında kılcal çatlakların oluşması ihtimalini en aza indirmek için elektrodun yakılacağı yerin ilk etapta kaynak işleminin yapılacağı yer olması gerekir. Parçanın kaynakla ilgili olmayan bölgelerinde ark yanma izleri oluşması istenmeyen bir durumdur.

Elektrodun yakılışı çok kısa bir süre içerisinde gerçekleştirilir. Elde edilen ark, sonradan kaynağın başlangıç kısmına taşınır.

Ark izi

6 of 8

Ark boyu kısa olursa ne olur?

Elektrot çoğu kez iş  parçasına yapışır. Dikiş çok dar ve yüksek olur. Ayrıca arkıda kesebilir.

Ark boyu uzun olursa ne olur?

Ark boyunun uzun olması durumunda önce kaynak sırasında düzensiz çıtırtılı ses çıkar. Erimiş metal sıçramaları aşırı ölçüde olur. Dikişin yüzeyi düzensiz ve dikiş fazla geniş olur. Ayrıca arkın oluşması  kesilebilir

Kaynak banyosu ne demektir?

Arkın ilk başlangıcında meydana gelen kaynak metali, sıcaklığın etkisiyle akışkan bir hâldedir ve buna kaynak banyosu adı verilir.

Kaynak banyosu nasıl büyütülür ve kaynak banyosu nasıl ilerletilir?

Elektrot iş parçasının üzerinde tutuşturulup, sürekli aynı yerde tutulursa kaynak banyosu gittikçe büyür ve çevreye yayılır. Elektrot, kaynak yönünde ilerletilirse kaynak banyosu da bu harekete uygun olarak ilerleyecektir. Kaynak banyosunun ölçülerini kaynatılacak parçalara göre kaynakçı belirler.

Kaynak metali yığılması nerede oluşur?

Kaynak esnasında elektrot iş parçasının neresine tutulursa kaynak banyosu, dolayısıyla kaynak metali yığılması orada meydana gelecektir.

7 of 8

Elektrot hareketi ne demektir?

Kaynakçının iş parçasının konumuna, kaynak ağzı biçimine ve parça kalınlığına göre elektrodun parça üzerinde temas ettiği yerlerde kaynak yapmak için yaptığı değişikliklere elektrot hareketi denir.

Elektrot kaynak sırasında nasıl ilerletilmelidir?

Elektrrot kaynak sırasında sabit bir hızda ilerletilmelidir. Aynı zamanda, yapılan kaynak pozisyonuna göre elektrot ucuna belli formlarda hareket verilmesi gereklidir.

Elektrot salınım hareketleri neye göre değişir?

Elektrot salınım hareketleri kaynağın pozisyonuna göre (yatay, dikey, tavan gibi) farklılık gösterir.

Kaynak hızı nedir?

Kaynak esnasında elektrodun, elektrot hareketleriyle kaynak banyosunun biçimine ve kaynak metalinin miktarına göre belli bir düzen içerisinde ilerletilmesine kaynak hızı denir.

Kaynak hızının fazla olmasının sakıncası nedir?

Kaynak hızının fazla olması ince kesitli ve nüfuziyeti az olan bir kaynak dikişine neden olur.

Kaynak hızının gereğinden az olmasının sakıncası nedir?

Kaynak hızının gereğinden az olduğu durumlarda fazla metal yığılması ve nihayetinde çok yüksek kaynak dikişi meydana gelir.

Elektrot hareketleri

8 of 8

Parça kalınlığı ince olduğunda dar kaynak dikişi oluşturmak için elektrota nasıl bir hareket verilmelidir?

Parça kalınlığının ince olduğu durumlarda kaynak dikişinin dar olabilmesi için elektrot, salınım hareketi yaptırılmadan ilerletilir.

Kaynak dikişinin geniş olması istenildiğinde elektrota nasıl bir hareket verilmelidir?

Kaynak dikişinin geniş olması istenildiğinde elektrot ileri doğru ilerletilirken sağa ve sola doğru zikzak, yay ve hilal şeklinde hareket ettirilir.

Kaynak bitiminde elektrotu kaynak bölgesinden hızlıca çekmenin sakıncası nedir? Nasıl çekilmelidir?

Kaynak bitiminde elektrot hızlıca kaynak bölgesinden çekilirse krater oluşması tehlikesi vardır. Bunu engellemek için kaynak sonunda elektrot tam dik pozisyona alınıp, 2-3 mm geri dönülerek kaynak bölgesinden çekilmelidir ya da kaynak dikişinin sonuna doğru elektrot ilerleme hızı yavaşlatılıp, bir miktar bekletilerek elektrot çekilir.