Abdulla QahhOr

(1907-1968)

​

1907-yilning 17-sentabrida Qo‘qon shahridan uncha uzoq bo‘lmagan Asht qishlog‘ida dunyoga kelgan.

• Uning otasi usta Abduqahhor temirchilik bilan shug‘ullanardi. Ustaning oilasida garchi juda ko‘p farzand tug‘ilgan bo‘lsa-da, ular orasidan faqat Abdullajongina yashab qolib, boshqalari go‘daklik chog‘laridayoq turli sabablarga ko‘ra nobud bo‘lishadi.

TA’LIM

​

• Avvaliga shahardagi sobiq xotin-qizlar gimnaziyasi o‘rnida tashkil qilingan internatda, keyin esa (1922—1924-yillari) o‘qituvchilar tayyorlanadigan texnikumda o‘qiydi.

​

​

• 1926-1930-yillar oralig‘ida O‘rta Osiyo davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning pedagogika fakultetida o‘qiydi.

ILK TO`PLAM

Yozuvchining «Olam yasharadi» nomli birinchi hikoyalar to‘plami 1932-yilda chop qilindi.

taxalluslari

Erkаboy

Norin shilpiq

Mаvlon kufir

Gulyor

ASARLAR

• Agar «Qishloq hukm ostida» nomli dastlabki qissasi 1932-yilda chop etilgan bo‘lsa, 1934-yilda u «Sarob» deb atalgan yirik romanini yozib tugatadi.

​

• 1935—1939-yillar oralig‘ida adibning uchta «Hikoyalar» to‘plami, 1937-yilning oxirida esa «Sarob» romani o‘quvchilarga kitob shaklida taqdim etiladi.

Urushdan keyin - 1949-yilda Abdulla Qahhor qishloq xo‘jaligini jamoalashtirish (kolxozlashtirish) mavzusi yoritilgan «Qo‘shchinor» nomli romanini yozib, e’lon qiladi.

• Tanqiddan so`ng «Qo‘shchinor chiroqlari» nomi bilan 1951-yilda boshqatdan chop etiladi.

PYESALARI

• «Shohi so‘zana» (1951-y.)
• «Og‘riq tishlar» (1954-y.)
• «Tobutdan tovush» (1962-y.)
• «Ayajonlarim» (1967-y.)

​

QISSALARI

• «Sinchalak»
• «O‘tmishdan ertaklar»
• «Muhabbat» (tugallanmagan)
• «Zilzila» (tugallanmagan)

• Abdulla Qahhorning qator hikoyalari, hajviy asarlari, «Sinchalak» qissasi, «Qo‘shchinor chiroqlari» romani asosida telespektakllar, video va badiiy filmlar suratga olingan.

​

Abdulla qahhor - tarjimon

• M. Gorkiy. «Mening dorilfununlarim».

​

• Gogol. «Revizor».

​

• L. N. Tolstoy. «Urush va tinchlik» romani (I — II kitoblari).

​

• F.Gladkov. “Olovli ot”.

​

• M.Shaginyan. “Gidrosentral”.

​

• A.Serafimovich. “Temir oqim”.

1968-yilning 25-may kuni Moskvada vafot etdi.

​

​

Toshkentdagi Chig‘atoy qabristoniga dafn qilindi.

E’TIROF

• 1966-yil - «O‘tmishdan ertaklar» qissasi uchun Hamza nomidagi Davlat mukofotiga sazovor bo‘lgan.

​

• 1967-yil - Abdulla Qahhor adabiyot sohasidagi xizmatlari uchun O‘zbekiston xalq yozuvchisi unvoni bilan taqdirlandi.

​

• 2000-yil - «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan mukofotlangan.

ABDULLA QAHHOR HAQIDA XOTIRA ASARLAR

• “Chorak asr hamnafas” .

Kibriyo Qahhorova. 1987-yil yozilgan.

​

• “Abdulla Qahhor” .

Ozod Sharafiddinov.1988-yil yozilgan.

​

• “Abdulla Qahhor mahorati”.

Matyoqub Qo‘shjonov. 1988-yil.

Abdulla qahhor uy-muzeyi

1958-1968-yillarda yozuvchi yashagan va ishlagan uyda 1988-yil ochilgan.

​

Uy-muzey 4 ta xona, ayvon va asosiy kirish yo’lagidan tashkil topgan.

Muzey fondida 4498  eksponat bor (2009). Ularning ichida kitob, hujjat, magnitofon yozuvlari, qo’lyozma, fotosuratlar bor.

​

Telefon: 8-371-256-08-04

BILASIZMI?

Abdulla qahhor uy-muzeyiga borish

“BEMOR” �hikoyasi

HIKOYA HAQIDA

• 1936-yil yozilgan.

​

• Epigrafi - «Osmon yiroq, yer qattiq». (Maqol).

​

• Asosiy qahramonlari: Sotiboldi, xotini, qizchasi

​

• Sotiboldining xotini og‘rib qoldi. Sotiboldi kasalni o‘qitdi - bo‘lmadi, tabibga ko‘rsatdi. Tabib qon oldi. Betobning ko‘zi tinib, boshi aylanadigan bo‘lib qoldi.

• Shaharda bitta doktorxona bor. Bu doktorxona to‘g‘risida Sotiboldining bilgani shu: salqin, tinch parkda, daraxtlar ichiga ko‘milgan baland va chiroyli imorat; shisha qabzali kulrang eshigida qo‘ng‘iroq tugmasi bor.

• Abdug‘aniboy - chigit po‘choq va kunjara bilan savdo qiladigan Sotiboldining xo‘jayini.

• Doktorxona deganda Sotiboldining ko‘z oldiga izvosh va oq podshoning surati solingan 25 so‘mlik pul kelar edi.

​

Oqposhsho – Nikolay II

- Devonai Bahouddinga hech narsa ko‘tardingmi? G‘avsula’zamga-chi?

​

• Bemorning oldidan jilmaslik va shu bilan birga tirikchilik uchun xonaki bir kasb qilishga majbur bo‘ldi - har xil savatchalar to‘qishni o‘rgandi. U ertadan kechgacha oftobshuvoqda gavronlar ichida ko‘milib savat to‘qirdi.

- Xudoyo, ayamdi daydiga davo beygin...

​

O`YLAB KO`RING!

• Sotiboldi shahardagi yakka-yu yagona doktorxona ichiga kirganmi-kirmaganmi?
• Bemor yotgan xonadonga boshqa tovush emas, aynan gadolarning tovushi eshitilishi bilan nimaga urg‘u berilyapti?
• Bemorga qaragani chiqqan qo‘shni kampirning o‘tirib yig‘lashiga sabab nima?
• «Chilyosindan bemor tetik chiqqanday» bo‘lishi bilan shamning yonib tugashi o‘rtasida qanday o‘xshashlik ko‘rasiz?

SO`RAB KO`RING!

​

• Kasal odamga «CHILYOSIN» QILDIRISH nima ekanini uyingizdagi kattalardan so`rab ko`ring.

E’TIBORINGIZDAN �XURSANDMIZ!