1 of 9

OPERATING SYSTEM

All Nations Institute�Prof. Jung, Hong Suk

Week 1

Basic Computer Applications

2 of 9

Quick Recap – Last Week

  • Hardware (HW):
    • The physical, tangible parts (CPU, RAM, SSD/HDD, Monitor, Keyboard).
    • Internal/External HW
  • Software (SW):
    • The instructions and programs that tell the hardware what to do.
    • Application software/System software

​

    • Application Software
    • Programs built for specific user tasks (e.g., Word, Spotify, Web Browsers).
    • System Software
    • Programs designed to run, manage, and maintain the computer itself.
    • Three pillars of System software

Category

Primary Role

Operating System (OS)

Coordinates hardware, manages files, and hosts apps

Device Drivers

Translates signals between the OS and specific devices

Utility Programs

Analyzes, configures, optimizes, and maintains the PC

3 of 9

Role of an Operating System (តួនាទីនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ)

  1. OS allows users to load, run and store applications.�វាអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ទុក ដំណើរការ និងរក្សាទុកកម្មវិធី។
  2. OS resolves errors that occur in applications.�វាដោះស្រាយកំហុសដែលកើតឡើងក្នុងកម្មវិធី។
  3. OS helps users to save, organise, find and delete files.�វាជួយអ្នកប្រើប្រាស់ឱ្យរក្សាទុក រៀបចំ ស្វែងរក និងលុបឯកសារ។
  4. OS provides security and prevents unauthorised access to the system.�វាផ្តល់សុវត្ថិភាព និងការពារការចូលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
  5. OS decides what should be loaded into and deleted from memory.�វាសម្រេចថាអ្វីគួរត្រូវបានផ្ទុកចូល និងលុបចេញពីអង្គចងចាំ។
  6. OS manages input, output and backing storage devices.�វាគ្រប់គ្រងឧបករណ៍បញ្ចូល ឧបករណ៍បញ្ចេញ និងឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យ។

An operating system is a system software that manages the general operation of a computer system.

ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ គឺជាកម្មវិធីប្រព័ន្ធ ដែលគ្រប់គ្រងដំណើរការទូទៅ នៃប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ។

OS helps the user interact with the computer�through a user interface.

4 of 9

Types of Operating Systems (ប្រភេទនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ)

  • For Desktop & Laptop OS (ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការលើកុំព្យូទ័រលើតុ និងកុំព្យូទ័រយួរដៃ)
  • Designed for personal computers using keyboards, mice, and large screens.
    • Supports productivity tools, gaming, and multitasking.
    • Example:
      • Microsoft Windows :�Most popular worldwide, high software compatibility �ពេញនិយមបំផុតទូទាំងពិភពលោក និងគាំទ្រកម្មវិធីច្រើន
      • Apple macOS :�Optimized for Apple Mac computers, creative workflows�សម្រាប់កុំព្យូទ័រ Mac របស់ក្រុមហ៊ុន Apple និងការងារច្នៃប្រឌិត
      • Linux :�Free, open-source, highly secure and customizable �ឥតគិតថ្លៃ ប្រភពបើកចំហ មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងអាចកែប្រែបាន

5 of 9

  • Mobile OS (ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការទូរស័ព្ទចល័ត)
  • Designed for smartphones and tablets with touchscreens.
  • Focuses on battery efficiency, wireless connectivity, and mobile apps
  • Examples:
    • Android :�Developed by Google, used by Samsung, Xiaomi, etc. �អភិវឌ្ឍដោយ Google ប្រើលើទូរស័ព្ទ Samsung, Xiaomi ជាដើម
    • Apple iOS / iPadOS :�Used exclusively on iPhone and iPad�ប្រើផ្តាច់មុខលើ iPhone និង iPad របស់ក្រុមហ៊ុន Apple

​

6 of 9

  • WHAT IS A USER INTERFACE (UI) (តើអ្វីជាចំណុចប្រទាក់អ្នកប្រើប្រាស់) ?
  • A User Interface is the bridge that allows humans to communicate with a computer.�ចំណុចប្រទាក់អ្នកប្រើប្រាស់ គឺជាស្ពានដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយកុំព្យូទ័រ។
  • GUI and CLI
  • GUI (GRAPHICAL USER INTERFACE ចំណុចប្រទាក់ក្រាហ្វិកអ្នកប្រើប្រាស់)
      • Definition: An interface where users interact with visual items like icons, windows, and buttons. និយមន័យ៖ ជាចំណុចប្រទាក់ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ធ្វើការជាមួយរូបភាពដូចជា រូបតំណាង (Icons),�បង្អួច (Windows), និងប៊ូតុង (Buttons)។
      • Input Method: Mainly uses a mouse or touchscreen to point, click, and drag.�វិធីសាស្ត្របញ្ចូលទិន្នន័យ៖ ប្រើប្រាស់កណ្ដុរ (Mouse), ឬអេក្រង់ប៉ះ (Touchscreen) ដើម្បីចុច និងអូស។
      • Examples: Windows, macOS, Android home screen, and iPadOS.�ឧទាហរណ៍៖ Windows, macOS, អេក្រង់ដើមរបស់ Android, និង iPadOS។

GUI (Graphical User Interface ចំណុចប្រទាក់ក្រាហ្វិកអ្នកប្រើប្រាស់)

7 of 9

  • CLI (COMMAND LINE INTERFACE ចំណុចប្រទាក់បន្ទាត់ពាក្យបញ្ជា)
      • Definition: A text-only interface where users type written commands to tell the computer what to do.�និយមន័យ៖ ជាចំណុចប្រទាក់ដែលប្រើតែអត្ថបទសុទ្ធ ដោយអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវវាយបញ្ចូលពាក្យបញ្ជាជាអក្សរដើម្បីបញ្ជាកុំព្យូទ័រ។
      • Input Method: Exclusively uses the keyboard to type exact command words.�(វិធីសាស្ត្របញ្ចូលទិន្នន័យ៖ ប្រើប្រាស់តែក្តារចុច (Keyboard) ប៉ុណ្ណោះដើម្បីវាយពាក្យបញ្ជាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។)
      • Examples: Windows Command Prompt (cmd), PowerShell, and Linux Terminal.�ឧទាហរណ៍៖ Windows Command Prompt (cmd), PowerShell, និង Linux Terminal។

​

8 of 9

Very easy for beginners because you can see everything directly on the screen.

ងាយស្រួលខ្លាំងណាស់សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើមដំបូង ព្រោះយើងអាចមើលឃើញអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនៅលើអេក្រង់។

​

Resource Usage: Requires more RAM and processing power to draw graphics on the screen.

ការប្រើប្រាស់ធនធាន៖ ត្រូវការ RAM និងកម្លាំងម៉ាស៊ីនច្រើន ដើម្បីបង្ហាញរូបភាពក្រាហ្វិកនៅលើអេក្រង់។

Harder for beginners because you must remember many specific commands.

ពិបាកសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើមដំបូង ព្រោះអ្នកត្រូវចងចាំពាក្យបញ្ជាជាក់លាក់ជាច្រើន។

​

Resource Usage: Very lightweight, fast, and uses very little memory and CPU power.

ការប្រើប្រាស់ធនធាន៖ ស្រាលខ្លាំង លឿន និងប្រើប្រាស់ទំហំអង្គចងចាំ និងកម្លាំង CPU តិចតួចបំផុត។

Speed & Automation: CLI is much faster for experts to automate repetitive tasks and manage servers. (ល្បឿន និងស្វ័យប្រវត្តិកម្ម៖ CLI មានល្បឿនលឿនជាងសម្រាប់អ្នកជំនាញ ក្នុងការរៀបចំការងារស្វ័យប្រវត្តិ និងគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនមេ។)

​

Daily Use: GUI is ideal for general office work, browsing, and media consumption. (ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ៖ GUI គឺស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការងារការិយាល័យទូទៅ ការបើកមើលអ៊ីនធឺណិត និងការកម្សាន្ត។)

GUI

CLI

9 of 9

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdABORagHLveNhEoY9QU8jGYZYFkVuLnEmLbi3vat8crZpz3g/viewform?usp=publish-editor

TEST HOMEWORK