บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

โดย พุฒิพงศ์ ไชยราช

การติดตั้งไฟฟ้าในอาคาร (Electrical Installation)

รหัสวิชา 20104-2005

1

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

2

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

สาระสําคัญ

3

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

การเดินสายไฟฟ้านั้น แม้ว่าฉนวนที่หุ้มสายไฟฟ้าจะมีความแข็งแรงทนทานพอสมควร แต่ก็ยังไม่มีความแข็งแรงพอที่จะทนต่อแรงกระแทกต่าง ๆ จากภายนอกได้ ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกันสายไฟฟ้าไม่ให้ได้รับความเสียหายและสามารถใช้งานได้ยาวนาน ปัจจุบันจึงนิยมที่จะใช้วิธีการเดินสายไฟฟ้าในท่อสาย (Raceways) ท่อสายเป็นอุปกรณ์ที่มีลักษณะเป็นท่อกลม หรือช่องสี่เหลี่ยม ผิวด้านในเรียบ ใช้ในการเดินสายไฟฟ้าโดยเฉพาะ

สาระการเรียนรู้

1.ท่อโลหะและอุปกรณ์ประกอบท่อโลหะ

2.เครื่องมือสำหรับงานเดินสายร้อยท่อโลหะ

3.ข้อกำหนดการเดินสายไฟฟ้า

4.ประโยชน์ของการใช้ท่อร้อยสาย

5.การดัดท่อโลหะบาง

6.ท่อพีวีซีและอุปกรณ์ประกอบท่อพีวีซี

7. เครื่องมือสำหรับดัดท่อพีวีซี

4

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

จุดประสงค์การเรียนรู้

5

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

บอกเครื่องมือสำหรับงานเดินสายด้วยท่อโลหะได้

บอกชนิดของท่อโลหะและอุปกรณ์ประกอบท่อโลหะได้

บอกข้อกำหนดการเดินสายไฟฟ้าได้

บอกประโยชน์ของการใช้ท่อร้อยสายได้

อธิบายวิธีการใช้เบนเดอร์ดัดท่อโลหะบางแบบต่าง ๆ ได้

บอกชนิดของท่อพีวีซีและอุปกรณ์ประกอบท่อพีวีซีได้

บอกเครื่องมือสำหรับงานดัดท่อพีวีซีได้

6

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ท่อโลหะบาง ตามมาตรฐาน มอก. 770-2533 ทำด้วยแผ่นเหล็กกล้าชนิดรีดร้อนหรือรีดเย็นหรือแผ่นเหล็กกล้าเคลือบสังกะสี ผิวภายในเคลือบด้วยอีนาเมล

ท่อโลหะหนาปานกลาง ตามมาตรฐาน มอก. 770-2533 ทำด้วยแผ่นเหล็กกล้าชนิดรีดร้อนหรือ

รีดเย็น หรือแผ่นเหล็กกล้าเคลือบสังกะสี ผิวภายในเคลือบด้วยอีนาเมล

7

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ท่อโลหะหนา ตามมาตรฐาน มอก. 770-2533 ทำด้วยแผ่นเหล็กกล้าชนิดรีดร้อนหรือรีดเย็นหรือแผ่นเหล็กกล้าเคลือบสังกะสี ผิวภายในเคลือบด้วยอีนาเมล

1. ท่อโลหะอ่อน ใช้เดินในสถานที่แห้งและเข้าถึงได้ ห้ามใช้ในสถานที่เปียกชื้น ช่องขึ้นลง

ห้องเก็บแบตเตอรี่ สถานที่อันตราย ฝังดินหรือฝังในคอนกรีต

8

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ท่อโลหะอ่อนกันของเหลว (Liquid-Tight Flexible Metal Conduit : LFMC) เป็นท่อโลหะอ่อน

ที่มีเปลือกพีวีซีหุ้มด้านนอก เพื่อป้องกันของเหลวไม่ให้เข้าไปภายในท่อ ป้องกันสายไฟฟ้าชำรุดจาก

ไอของเหลวหรือของแข็ง หรือในที่อันตราย

9

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

1. ตัวต่อ (Connector) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับเชื่อมต่อระหว่างท่อกับกล่องต่อสาย

2. ล็อกนัต (Lock Nut) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับยึดท่อเข้ากับกล่องต่อสาย

3. บุชชิง (Bushing) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับป้องกันการถลอกของสายไฟฟ้า

(ก) ตัวต่อ

(ข) ล็อกนัต

(ค) บุชชิง

(ก) ตัวต่อท่อโลหะอ่อนกันของเหลวไม่ได้

(ข) ตัวต่อท่อโลหะอ่อนกันของเหลวได้

10

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

4. ตัวเชื่อมร่วมหรือข้อต่อตรง (Coupling) เป็นอุปกรณ์สำหรับต่อท่อโลหะเข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่มความยาวให้กับท่อ เนื่องจากท่อ 1 ท่อน จะมีความยาวเพียง 3 เมตรเท่านั้น

(ก) ข้อต่อตรงท่อโลหะบาง

(ข) ข้อต่อตรงท่อโลหะหนา

5. แคลมป์จับท่อหรือสแตรป (Clamp or Strap) ใช้สำหรับจับยึดท่อเข้ากับผนัง มี 2 แบบ คือ

แบบขาเดียว และแบบสองขา

(ก) แคลมป์จับท่อโลหะบางแบบขาเดียว

(ข) แคลมป์จับท่อโลหะบางแบบสองขา

11

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

6. รางตัวซีและแคลมป์ประกับ ใช้สำหรับจับยึดท่อบนรางตัวซี ทำให้สะดวกในการติดตั้งและการจัดวางท่อ มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงาม

(ก) รางตัวซี

(ข) แคลมป์ประกับ

7. กล่องต่อสาย (Box) ใช้สำหรับติดตั้งสวิตช์และเต้ารับ

แฮนดี้บอกซ์ (Handy Box)

สแควร์บอกซ์ (Square Box)

อ๊อกตะก้อนบอกซ์

12

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

8. ฝาปิด (Box Cover)

ฝาปิดแฮนดี้บอกซ์ (Cover for Handy Box) ใช้สำหรับปิดครอบบอกซ์ สวิตช์ และเต้ารับ

ปิดมิด น็อกรู 1/2″ สวิตช์ ปลั๊กคู่ ปลั๊กเล็ก ปลั๊กกลาง

ฝาปิดสแควร์บอกซ์ 4" x 4" (Cover for Square Box) ใช้สำหรับปิดจุดต่อสายหรือครอบสวิตช์และเต้ารับกับสแควร์บอกซ์

ปิดมิด

น็อกรู 12″

เสริมเรียบเดี่ยว

เสริมนูนกลม

ปลั๊กคู่

ปลั๊กคู่ + สวิตช์

สวิตช์ + สวิตช์

ปลั๊กคู่ + ปลั๊กคู่

13

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ฝาปิดอ๊อกตะก้อนบอกซ์ (Cover for Octagon Box) ใช้สำหรับปิดจุดต่อกับสายไฟ

ปิดมิด

น็อกรู 12 ″

เสริมนูนกลม

9. คอนดูเล็ต (Condulet) ใช้สำหรับเดินท่อเข้ามุม หรือต่อแยกบริเวณที่ดัดท่อได้ลำบาก

แอลแอล (L.L.) แอลอาร์ (L.R.) แอลบี (L.B.)

โอซี (O.C.) ทีบี (T.B.) โอที (O.T.)

คอนดูเล็ตแบบต่าง ๆ

14

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

10. บอกซ์กลมกันนํ้า ใช้สำหรับงานติดตั้งไฟฟ้าภายนอกอาคาร

1 ทาง 2 ทางตรง 2 ทางฉาก 3 ทาง 4 ทาง

11. เอฟเอสบอกซ์ ซิงเกิลแก๊ง (F.S. Boxes Single Gang) ใช้สำหรับติดตั้งสวิตช์และเต้ารับ

เอฟเอส (F.S.)

เอฟเอสซี (F.S.C.)

เอฟเอสเอส (F.S.S.)

เอฟเอสซีซี (F.S.C.C.)

15

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

12. ฝาปิดเอฟเอสบอกซ์ ซิงเกิลแก๊ง (Cover for F.S. Boxes Single Gang)

ปิดมิด

น็อกรู 12″

สวิตช์

ปลั๊กคู่

ปลั๊กเล็ก

ปลั๊กกลาง

ปลั๊กใหญ่

13. เอฟเอสบอกซ์ ดับเบิลแก๊ง (F.S. Boxes Double Gang) ใช้สำหรับติดตั้งสวิตช์และเต้ารับ

14. ฝาปิดเอฟเอสบอกซ์ ดับเบิลแก๊ง (Cover for F.S. Boxes Double Gang) ใช้สำหรับปิดเอฟเอสบอกซ์

เอฟเอส (F.S.)

เอฟเอสซี (F.S.C.)

เอฟเอสเอส (F.S.S.)

เอฟเอสซีซี (F.S.C.C.)

ปิดมิด สวิตช์ + สวิตช์ ปลั๊กคู่ + สวิตช์ ปลั๊กคู่ + ปลั๊กคู่

16

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

15. หัวงูเห่า (Entrance Service) มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า ฝาครอบท่อรับสาย ใช้สำหรับนำสายเมน

จากภายนอกอาคารเข้าสู่ตัวอาคาร

(ก) แบบแคลมป์ (Clamp)

(ข) แบบเกลียว (Treaded)

16. อีวายเอส (E.Y.S.) เป็นข้อต่อแยกสามทาง ใช้เดินสายไฟฟ้าในสถานที่อันตราย

อีวายเอส

17

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับดัดท่อโลหะบาง

(ก) EMT Bender ขนาด 1/2″

(ข) EMT Bender ขนาด 3/4″

18

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับดัดท่อโลหะหนาปานกลาง (ท่อ IMC)

เครื่องมือดัดท่อโลหะหนาปานกลาง (Hickey Bender)

19

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

หรือลวดดึงสาย ใช้สำหรับดึงสายไฟฟ้าเมื่อเดินสายไฟฟ้าร้อยท่อ

(ก) ฟิชเทปแบบหุ้ม (ข) ฟิชเทปแบบเปลือย (ค) ฟิชเทปแบบมีวงล้อ

ใช้สำหรับตัดท่อโลหะหนา ท่อโลหะหนาปานกลาง ไม่นิยมตัดท่อโลหะบาง

20

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ใช้สำหรับจับท่อ เพื่อตัดท่อ ทำเกลียวท่อ และลบคมท่อ

ใช้สำหรับลบคมบริเวณปลายท่อที่เกิดจาก

การตัดท่อ เพื่อไม่ให้คมท่อบาดฉนวนของสายไฟฟ้าขณะดึงสายร้อยท่อ

21

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ตารางแสดงพื้นที่หน้าตัดสายรวมสายไฟทุกเส้น คิดเป็นร้อยละเทียบกับพื้นที่หน้าตัดท่อร้อยสาย

1. ป้องกันสายไฟฟ้าจากความเสียหายทางกายภาพ

2. ป้องกันอันตรายกับคนที่อาจจะสัมผัสกับสายไฟฟ้า

3. สะดวกในการร้อยสายและเปลี่ยนสายไฟฟ้าใหม่

4. ท่อสายที่เป็นโลหะจะต้องต่อลงดิน

5. สามารถป้องกันไฟไหม้ได้

22

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

เครื่องมือสำหรับงานดัดท่อร้อยสายไฟฟ้า ออกแบบให้ใช้งานในแนวระดับบนพื้นเรียบ การใช้เครื่องมือ

ดัดท่อควรใช้ท่อที่มีความยาวมากกว่าแบบกำหนด

การดัดท่อโลหะต่าง ๆ ต้องใช้เครื่องมือในการดัดท่อให้ถูกต้อง โดยจะต้องระวังไม่ให้ท่อเสียรูปทรง

คือ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในท่อจะต้องไม่ถูกทำให้ลดลง

23

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

(ก) แสดงความยาวของท่อโลหะบาง

(ข) แสดงระยะทางเดินท่อเพิ่มขึ้นหลังจากดัดท่อโค้ง 90 องศา

24

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

(ก) การวัดระยะเพื่อดัดท่่อโค้้ง 90 องศา

(ข) ท่อหลังจากดัดโค้ง 90 องศา

25

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

(ค) ท่อหลังจากดัดโค้ง 90 องศา

การดัดท่อโค้งรูปตัวยู

26

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

27

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

(ก) การวัดระยะดัดท่อเปลี่ยนระดับทางเดินท่อ (OFF SET)

(ข) การดัดท่อเปลี่ยนระดับทางเดินท่อ (OFF SET)

28

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

การเดินท่อร้อยสายไฟฟ้าในอาคาร แต่ละอาคารจะมีโครงสร้างที่แตกต่างกัน การดัดท่อเพื่อเปลี่ยน

ระดับทางเดินท่อจะเลือกใช้องศาใดดัดท่อให้โค้ง เพื่อให้ได้เป็นตัวคูณคงที่เฉพาะใช้ในสูตรคำนวณ

หาระยะห่างระหว่างจุดดัด

1. สำหรับงานที่มีการเปลี่ยนระดับทางเดินท่อสูงไม่เกิน 1 นิ้ว เลือกใช้มุม 10 องศา

2. สำหรับงานที่มีการเปลี่ยนระดับทางเดินท่อสูงระหว่าง 1-2 นิ้ว เลือกใช้มุม 22 ½ องศา

3. สำหรับงานที่มีการเปลี่ยนระดับทางเดินท่อสูงระหว่าง 3-5 นิ้ว เลือกใช้มุม 30 องศา

4. สำหรับงานที่มีการเปลี่ยนระดับทางเดินท่อสูงตั้งแต่ 5 นิ้วขึ้นไป เลือกใช้มุม 45 องศา

29

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

การเดินท่อร้อยสายไฟฟ้า มีข้อห้ามอยู่มากก็เพื่อให้เกิดความปลอดภัยมากที่สุด ดังนั้น การเดินท่อจึงมีกล่องต่อแยก กล่องพักสายมากขึ้นด้วย การเดินท่อบางครั้งมีระยะใกล้ ๆ ซึ่งทำให้ไม่สามารถดัดคอม้าภายหลังจากการดัดท่อเปลี่ยนระดับทางเดินท่อได้ง่าย ซึ่งการดัดท่อจำเป็นต้องดัดคอม้าก่อน แล้วจึงดัดท่อเพื่อเปลี่ยนระดับทางเดินท่อ ดังนั้น จึงต้องมีการเผื่อระยะเพื่อใช้ในการดัดท่อด้วย

การเดินท่อร้อยสายไฟฟ้า บางพื้นที่มีความจำเป็นต้องดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแนวเดินท่อ เช่น

เสาหรือคานของอาคาร ท่อนํ้าทิ้ง ท่อประปา เป็นต้น การที่จะดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางต่าง ๆ ดังที่ได้

กล่าวมาแล้วนั้น สามารถทำได้ 2 ลักษณะ คือ สิ่งกีดขวางหน้าแคบจะใช้การดัดข้ามแบบ 3 มุม คือ ดัดเป็นรูปสามเหลี่ยมโค้ง และสิ่งกีดขวางนั้นมีหน้ากว้างจะดัดข้ามแบบ 4 มุม

30

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

การดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบ 3 มุม ท่อที่ดัดเสร็จจะมีรูปทรงสามเหลี่ยมคว่ำครอบสิ่งกีดขวาง

โดยมีแนวเดินท่อเป็นฐานในการดัดท่อ

(ก) การวัดระยะดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบ 3 มุม

(ข) การดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบแบบ 3 มุม

31

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

การดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางที่มีความกว้างมาก ซึ่งไม่สามารถที่จะดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบ 3 มุมได้

โดยมุมยอดของสามเหลี่ยมจะมีความสูงมากเกินไป ไม่สวยงาม ไม่เรียบร้อย

(ก) การวัดระยะดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบ 4 มุม

(ข) การดัดท่อข้ามสิ่งกีดขวางแบบ 4 มุม

32

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

ท่ออโลหะที่ใช้ในงานติดตั้งระบบไฟฟ้า มีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการกระแทกจากภายนอกที่อาจจะทำให้เกิดอันตรายกับสายไฟฟ้า และให้เหมาะสมกับการเดินสายในแต่ละพื้นที่

(ก) ท่อพีวีซีอ่อน

(ข) ท่อพีวีซีแข็ง

1) ข้อต่อท่อเกลียวตัวผู้และตัวเมีย (Connectors)

(ก) สำหรับท่อพีวีซีแข็ง

(ข) สำหรับท่อพีวีซีอ่อน

33

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

2) แคลมป์ก้ามปู

3) ข้อต่อกลางท่อ (Couplings) การเดินท่อสายที่มีความยาวมากกว่าความยาวท่อ จำเป็นต้องต่อท่อเข้าด้วยกัน

(1) แคลมป์ก้ามปูสีเหลือง

(2) แคลมป์ก้ามปูสีขาว

ข้อต่อกลางท่อพีวีซีสีเหลือง

ข้อต่อกลางท่อพีวีซีสีขาว

34

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

4) กล่องพักสาย (Junction Boxes)

(1) กล่องพักสาย สำหรับท่อพีวีซีสีขาว

1 ทาง 2 ทางตรง 2 ทางฉาก 3 ทาง 4 ทาง

(2) กล่องพักสายสำหรับท่อพีวีซีสีเหลือง

(ก) ทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส (ข) ทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า (ค) ทรงกลม

5) ข้อต่อลดขนาดท่อ (Adaptors) การเดินท่อสายเมื่อต้องการลดขนาดท่อให้มีขนาดเล็กลง

ข้อต่อลดขนาดท่อ

35

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

6) ข้อต่อโค้ง ใช้สำหรับต่อท่อโค้ง 90 องศา

ข้อต่อโค้ง 90 องศา

7) ข้อต่อ 3 ทาง ใช้สำหรับต่อแยกทางเดินของสายไฟฟ้า

ข้อต่อ 3 ทาง

36

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับดัดท่อพีวีซี ทำงานโดยเป่าความร้อนรอบ ๆ ท่อ ทำให้ท่ออ่อนตัวแล้วดัดท่อโค้งงอตามความต้องการ

เครื่องเป่าลมร้อนแบบต่าง ๆ

เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับดัดท่อพีวีซี หรือใช้งานดัดท่อร่วมกับเครื่องเป่าลมร้อน

สปริงดัดท่อพีวีซี

เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับตัดท่อพีวีซี และรางพีวีซีให้มีความยาวตามต้องการ

(ก) กรรไกรตัดท่อพีวีซีและรางพีวีซี

(ข) กรรไกรตัดท่อพีวีซี

13

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

หน่วยที่ 8การเดินสายไฟด้วยท่อร้อยสาย

หน่วยที่ 9 การติดตั้งสายดิน

หน่วยทึ่ 7 สายไฟและการต่อสายไฟ

13

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

3) หน้าสัมผัส (Contact) ทำด้วยทองแดง เคลือบผิวหน้าด้วยเงินเพื่อให้ทนต่อเปลวอาร์กได้ดี

หน้าสัมผัสของเซอร์กิตเบรกเกอร์

4) กลไกตัดวงจร สำหรับเซอร์กิตเบรกเกอร์ขนาดเล็กทั่วไป

กลไกตัดวงจรของเซอร์กิตเบรกเกอร์

14

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

1) Thermal Magnetic เมื่อกระแสไหลเกินพิกัด (Overload) ประมาณ 125%

Thermal Unit ใช้สำหรับตัดวงจรเมื่อกระแสไหลเกินพิกัด อันเนื่องมาจากการใช้โหลดมากเกินไป

แสดงเซอร์กิตเบรกเกอร์ตัดวงจรแบบความร้อน

15

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

Magnetic Unit ใช้สำหรับตัดวงจรเมื่อเกิดกระแสลัดวงจร หรือมีกระแสประมาณ 8-10 เท่าขึ้นไปไหลผ่าน

แสดงเซอร์กิตเบรกเกอร์ตัดวงจรแบบอำนาจแม่เหล็ก

2) Solid State Trip เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้วงจรอิเล็กทรอนิกส์ทำหน้าที่วิเคราะห์กระแส

Solid State Trip

16

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

มินิเอเจอร์ เซอร์กิตเบรกเกอร์ เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ตามมาตรฐาน IEC 60898 การใช้งาน

เหมาะสำหรับบุคคลทั่วไปที่ไม่มีความรู้ด้านไฟฟ้า

Miniature Circuit Breaker

17

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

อุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ตัดวงจรไฟฟ้าอัตโนมัติ เมื่อเกิดไฟรั่ว

(ก) แบบ 2 ขั้ว

(ข) แบบ 4 ขั้ว

โครงสร้างและส่วนประกอบของอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด RCCB

แสดงวงจรการทำงานของอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด RCCB

18

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

2) อุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด กระแสไฟฟ้าเกินพิกัด และกระแสไฟฟ้าลัดวงจร (Residual

Current Circuit Breaker with Over Current Protection : RCBO) ตามมาตรฐาน IEC 61009 /

มอก. 909-2548 เป็นอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด

โครงสร้างและส่วนประกอบของอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูดกระแสเกินพิกัด และกระแสลัดวงจร

แสดงวงจรของอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด กระแสเกินพิกัด และกระแสลัดวงจร

19

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

แอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์ (ACB) เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้กับแรงดันตํ่ากว่า 1,000 โวลต์มีขนาดใหญ่ ใช้เป็นเมนเซอร์กิตเบรกเกอร์ มี2 �1) แบบติดตั้งอยู่กับที่ (Fixed Type) เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ชนิดยึดติดกับที่

(ก) ตัวอย่างแอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์

แบบติดตั้งอยู่กับที่

(ข) ตัวอย่างการใช้งานแอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์

แบบติดตั้งอยู่กับที่

แอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์ แบบติดตั้งอยู่กับที่

20

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

2) แบบดึงออกได้ (Drawout Type) เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ติดตั้งบนโครงล้อเลื่อนที่สามารถเลื่อนไปตามรางที่เตรียมไว้

(ก) โครงสร้างของแอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์แบบดึงออกได้

(ข) แผ่นป้ายชื่อแอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์แบบดึงออกได้

21

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

คอนซูเมอร์ยูนิต เป็นแผงจ่ายไฟฟ้าสำเร็จรูป นิยมใช้ใบ้านพักอาศัย หรือสำนักงานขนาดเล็กที่ใช้กับระบบไฟฟ้า 1 เฟส2 สาย

รายละเอียดภายในและการต่อสายของคอนซูเมอร์

1. เมนเบรกเกอร์ 2 ขั้ว ให้

เลือกตามขนาดมิเตอร์ของการไฟฟ้า

2. บัสบาร์สำหรับต่อเข้ากับเบรกเกอร์

3. Neutral Lug (N)

4. Ground Bar (G)

5. Miniature Circuit Breaker

แบบ 1 ขั้ว สำหรับวงจรย่อย

6. Earth Leakage Miniature

Circuit Breaker แบบ 1 ขั้ว (เป็นเบรกเกอร์

ชนิดป้องกันไฟดูด)

คอนซูเมอร์

การติดตั้งคอนซูเมอร์ยูนิต

22

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

จะมีขั้วต่อสาย (Terminal) ซึ่งใช้ต่อกับสายเมนทั้ง 3 เฟส และขั้วต่อ สำหรับต่อสายนิวทรัลโดยไม่มีเมนเซอร์กิตเบรกเกอร์

โหลดเซ็นเตอร์ แบบเมนลัก(Main Lug)

เซฟตีสวิตช์

23

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

มีลักษณะคล้ายกับแบบเมนลัก แต่จะมีเมนเบรกเกอร์แบบ 3 ขั้ว ทำหน้าที่เป็นตัวควบคุมหลักในการ

จ่ายกระแสผ่านบัสบาร์ไปยัง Miniature Circuit Breaker

โหลดเซ็นเตอร์

แบบเมนเบรกเกอร์

24

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

สวิตช์บอร์ด เป็นแผงจ่ายไฟฟ้าขนาดใหญ่ นิยมใช้ในอาคารขนาดกลาง-ขนาดใหญ่ ไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรมที่มีการใช้พลังงานไฟฟ้าจำนวนมาก

1) พื้นที่การติดตั้ง แบ่งออกได้ 2 แบบ คือ การติดตั้งภายในอาคาร (Indoor) และการติดตั้งภายนอกอาคาร (Outdoor)

(ก) การติดตั้งภายในอาคาร

(ข) การติดตั้งภายนอกอาคาร

25

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

2) ลักษณะการติดตั้ง แบ่งออกได้ 2 แบบ คือ แบบติดตั้งประจำกับที่ (Stationary Type) และแบบเคลื่อนที่ (Movable Type)

3) รูปแบบการติดตั้ง แบ่งออกได้ 2 แบบ คือ แบบตั้งพื้น (Floor Standing) และแบบติดผนัง(Wall Mount)

(ก) แบบติดตั้งประจำกับที่

(ข) แบบเคลื่อนที่

(ก) แบบตั้งพื้น

(ข) แบบติดผนัง

26

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

1) โครง (Frame) ทำจากเหล็กอลูซิงก์(Aluzinc)

2) บัสบาร์ (Bus Bar) มีทั้งชนิดที่ตัวนำทำด้วยทองแดงและอะลูมิเนียม

โครงตู้สวิตช์บอร์ด

(ก) บัสบาร์แบบเปลือย

(ข) บัสบาร์แบบพ่นสี

3) เซอร์กิตเบรกเกอร์ สำหรับสวิตช์บอร์ดแรงดันตํ่า (แรงดันไม่เกิน 1,000 โวลต์) เซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้ทั่วไปมี 2 แบบ คือ แอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์ และโมลด์เคสเซอร์กิตเบรกเกอร์

27

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

4) เครื่องวัดไฟฟ้า เครื่องวัดพื้นฐานที่ใช้ในตู้สวิตช์บอร์ดทั่วไป คือ โวลต์มิเตอร์ และแอมป์มิเตอร์

(ก) แบบแอนะล็อก

(ข) แบบดิจิทัล

5) อุปกรณ์ประกอบ

(1) หม้อแปลงกระแส เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบการวัดกระแสไฟฟ้า ต่อร่วมกับแอมป์มิเตอร์

หม้อแปลงกระแสแบบต่าง ๆ

53

บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด

หน่วยที่ 8�การเดินสายไฟฟ้าด้วยท่อร้อยสาย

หน่วยที่ 9

การติดตั้งสายดิน

หน่วยที่ 7�ไฟฟ้าแสงสว่างและไฟฟ้ากำลัง