BỘ SÁCH GIÁO KHOA
SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC
LỚP 9
Tổng Chủ biên
PGS.TS BÙI MẠNH HÙNG
Đồng Chủ biên
PGS.TS NGUYỄN THỊ NGÂN HOA
TS ĐẶNG LƯU
TS LÊ THỊ MINH NGUYỆT
PGS.TS DƯƠNG TUẤN ANH
TS NGUYỄN THỊ NƯƠNG
PGS.TS PHAN HUY DŨNG
TS NGUYỄN THỊ HẢI PHƯƠNG
PGS.TS NGUYỄN THỊ MAI LIÊN
TS NGUYỄN THỊ MINH THƯƠNG
PGS.TS LÊ TRÀ MY
PHẦN 1
NỘI DUNG BÁO CÁO
QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
PHẦN 2
PHẦN 3
TÀI LIỆU BỔ TRỢ
PHẦN 4
NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT
PHẦN 1
QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
4
Ngữ liệu được lựa chọn phù hợp với tâm lí và trải nghiệm của HS, có giá trị thẩm mĩ cao và có ý nghĩa giáo dục lâu dài.
01
02
03
04
Phát triển năng lực và phẩm chất của HS thông qua các hoạt động đặc thù của môn Ngữ văn: đọc, viết, nói và nghe.
THỨ NHẤT
THỨ BA
THỨ HAI
THỨ TƯ
Tích hợp các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe; tích hợp việc hình thành kiến thức ngôn ngữ và kiến thức văn học với việc tổ chức các hoạt động đọc, viết, nói và nghe.
SGK mới tạo điều kiện cho GV và HS đổi mới phương pháp dạy học; giúp HS đáp ứng yêu cầu kiểm tra, đánh giá mới.
Nhất quán với Ngữ văn 6, Ngữ văn 7 và Ngữ văn 8
Đặc điểm ngữ liệu
PHẦN 2
CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
7
01
04
BÀI 3
TẬP MỘT
Thế giới kì ảo
Những cung bậc tâm trạng
Hồn nước nằm trong tiếng mẹ cha
Khám phá
vẻ đẹp
văn chương
Đối diện với nỗi đau
CẤU TRÚC SÁCH
01
04
BÀI 8
Giải mã những bí mật
Hồn thơ muôn điệu
Tiếng nói của lương tri
Đi và
suy ngẫm
Văn học – lịch sử tâm hồn
TẬP HAI
| Lớp 6 | Lớp 7 | Lớp 8 | Lớp 9 |
Bài 1 | Tôi và các bạn (truyện đồng thoại) | Bầu trời tuổi thơ (truyện) | Câu chuyện của lịch sử (truyện lịch sử) | Thế giới kì ảo (truyện truyền kì) |
Bài 2 | Gõ cửa trái tim (thơ) | Khúc nhạc tâm hồn (thơ bốn chữ, năm chữ) | Vẻ đẹp cổ điển (thơ Đường luật) | Những cung bậc tâm trạng (thơ song thất lục bát) |
Bài 3 | Yêu thương và chia sẻ (truyện) | Cội nguồn yêu thương (truyện) | Lời sông núi (nghị luận xã hội) | Hồn nước nằm trong tiếng mẹ cha (truyện thơ Nôm) |
Bài 4 | Quê hương yêu dấu (thơ lục bát) | Giai điệu đất nước (thơ) | Tiếng cười trào phúng trong thơ (thơ Đường luật) | Khám phá vẻ đẹp văn chương (nghị luận văn học) |
Bài 5 | Những nẻo đường xứ sở (du kí) | Màu sắc trăm miền (tuỳ bút, tản văn) | Những câu chuyện hài (hài kịch, truyện cười) | Đối diện với nỗi đau (bi kịch) |
| Lớp 6 | Lớp 7 | Lớp 8 | Lớp 9 |
Bài 6 | Chuyện kể về những người anh hùng (truyện truyền thuyết) | Bài học cuộc sống (truyện ngụ ngôn, tục ngữ) | Chân dung cuộc sống (truyện) | Giải mã những bí mật (truyện trinh thám) |
Bài 7 | Thế giới cổ tích (truyện cổ tích) | Thế giới viễn tưởng (truyện KH viễn tưởng) | Tin yêu và ước vọng (thơ tự do) | Hồn thơ muôn điệu (thơ sáu, bảy, tám chữ) |
Bài 8 | Khác biệt và gần gũi (nghị luận xã hội) | Trải nghiệm để trưởng thành (nghị luận xã hội) | Nhà văn và trang viết (nghị luận văn học) | Tiếng nói của lương tri (nghị luận xã hội) |
Bài 9 | Trái đất – ngôi nhà chung (VB thông tin) | Hoà điệu với tự nhiên (VB thông tin) | Hôm nay và ngày mai (VB thông tin) | Đi và suy ngẫm (VB thông tin) |
Bài 10 | Cuốn sách tôi yêu (Dự án đọc sách) | Trang sách và cuộc sống (Dự án đọc sách)
| Sách – người bạn đồng hành (Dự án đọc sách) | Văn học – lịch sử tâm hồn (Dự án đọc sách) |
VB 1: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
VB 2: Dế chọi (Bồ Tùng Linh)
VB 3: Sơn Tinh – Thuỷ Tinh (Nguyễn Nhược Pháp)
VB THĐ: Ngọc nữ về tay chân chủ (khuyết danh)
BÀI HỌC
LOẠI/ THỂ LOẠI
STT
VB 1: Nỗi niềm chinh phụ (Đặng Trần Côn, Đoàn Thị Điểm (?))
VB 2: Tiếng đàn mưa (Bích Khê)
VB 3: Một thể thơ độc đáo của người Việt (Dương Lâm An)
VB THĐ: Nỗi sầu oán của người cung nữ (Nguyễn Gia Thiều)
VB 1: Kim – Kiều gặp gỡ (Nguyễn Du)
VB 2: Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga (Nguyễn Đình Chiểu)
VB 3: Tự tình (bài 2) (Hồ Xuân Hương)
VB THĐ: Kiều ở lầu Ngưng Bích (Nguyễn Du)
VB 1: Rô-mê-ô và Giu-li-ét (Sếch-xpia)
VB 2: Lơ Xít (Coóc-nây)
VB 3: Bí ẩn của làn nước (Bảo Ninh)
VB THĐ: Âm mưu và tình yêu (Si-lơ)
HỆ THỐNG BÀI HỌC, LOẠI/ THỂ LOẠI VB VÀ NGỮ LIỆU
THẾ GIỚI KÌ ẢO
NHỮNG
CUNG BẬC
TÂM TRẠNG
HỒN NƯỚC
NẰM TRONG
TIẾNG MẸ CHA
Truyện truyền kì
1
2
3
4
5
Thơ song thất
lục bát
Truyện thơ Nôm
VB nghị luận văn học
KHÁM PHÁ VẺ ĐẸP VĂN CHƯƠNG
ĐỐI DIỆN VỚI NỖI ĐAU
VB ĐỌC
Bi kịch
VB 1: “Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người (Nguyễn Đăng Na)
VB 2: Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi (Trần Văn Toàn)
VB 3: Ngày xưa (Vũ Cao)
VB THĐ: “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng”, một bài thơ �tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường (Nguyễn Khắc Phi)
BÀI HỌC
LOẠI/ THỂ LOẠI
STT
HỆ THỐNG BÀI HỌC, LOẠI/ THỂ LOẠI VB VÀ NGỮ LIỆU
6
7
8
9
10
VB ĐỌC
GIẢI MÃ
NHỮNG BÍ MẬT
HỒN THƠ
MUÔN ĐIỆU
TIẾNG NÓI CỦA LƯƠNG TRI
ĐI VÀ
SUY NGẪM
VĂN HỌC –
LỊCH SỬ TÂM HỒN
Truyện
trinh thám
Thơ sáu chữ,
bảy chữ, tám chữ
VB nghị luận
xã hội
VB thông tin
VB thông tin
VB 1: Ba chàng sinh viên (A-thơ Cô-nan Đoi-lơ)
VB 2: Bài hát đồng sáu xu (A-ga-thơ Crít-xti)
VB 3: Phạm Xuân Ẩn – tên người như cuộc đời (Nguyễn Thị Ngọc Hải)
VB THĐ: Ba viên ngọc bích (Phạm Cao Củng)
VB 1: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két)
VB 2: Biến đổi khí hậu – mối đe doạ sự tồn vong của hành tinh chúng ta (An-tô-ni-ô Gu-tê-rét)
VB 3: Bài ca chúc Tết thanh niên (Phan Bội Châu)
VB THĐ : Chuẩn bị hành trang (Vũ Khoan)
VB 1: Tiếng Việt (Lưu Quang Vũ)
VB 2: Mưa xuân (Nguyễn Bính)
VB 3: Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ “Vội vàng” (Phan Huy Dũng)
VB THĐ: Miền quê (Nguyễn Khoa Điềm)
VB 1: Yên Tử, núi thiêng (Thi Sảnh)
VB 2: Văn hoá hoa – cây cảnh (Trần Quốc Vượng)
VB 3: Tình sông núi (Trần Mai Ninh)
VB THĐ: Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội
VB 1: Văn học Việt Nam từ khu vực ra thế giới, từ truyền thống đến hiện đại �(Trần Đình Sử)
VB 2: Văn hoá đọc với nhà văn và độc giả trong thời đại công nghệ số (Hà Ngân)
VB 3: Bên mộ cụ Nguyễn Du (Vương Trọng)
TIẾNG VIỆT
VIẾT
BÀI
1
2
3
4
5
NÓI VÀ NGHE
Điển tích, điển cố; sự khác biệt về nghĩa của một số yếu tố Hán Việt dễ nhầm lẫn
Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)
Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)
Các biện pháp tu từ: chơi chữ, điệp thanh, điệp vần
Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (thơ song thất lục bát)
Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học)
Chữ Nôm và chữ quốc ngữ
Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống của học sinh hiện nay)
Trình bày ý kiến về một vấn đề có tính thời sự trong đời sống của lứa tuổi học sinh hiện nay
Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; một số lưu ý về cách tham khảo, trích dẫn tài liệu
Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện)
Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (Làm thế nào để học tốt môn Ngữ văn?)
Câu rút gọn và câu đặc biệt
Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (kịch)
Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học)
MA TRẬN TIẾNG VIỆT, VIẾT, NÓI VÀ NGHE
TIẾNG VIỆT
VIẾT
6
7
8
9
10
Câu đơn và câu ghép, các kiểu câu ghép và phương tiện nối các vế câu ghép; lựa chọn câu đơn – câu ghép
Viết truyện kể sáng tạo
Kể một câu chuyện tưởng tượng
Sự phát triển của ngôn ngữ: nghĩa mới của từ ngữ và từ ngữ mới
Tập làm một bài thơ tám chữ;
Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ
Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học)
Nghĩa và cách dùng tên viết tắt của các tổ chức quốc tế quan trọng
Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống xã hội)
Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự (trong đời sống của cộng đồng, đất nước, nhân loại)
Biến đổi và mở rộng cấu trúc câu
Viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử
Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử
Viết bài quảng cáo về sách dưới hình thức VB đa phương thức
Tiến hành một cuộc phỏng vấn ngắn
MA TRẬN TIẾNG VIỆT, VIẾT, NÓI VÀ NGHE
TIẾNG VIỆT
VIẾT
BÀI
NÓI VÀ NGHE
Bai
BÀI
TIẾNG VIỆT
1. Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết, trình bày giải pháp khả thi và có sức thuyết phục (bài 1, 3, 8).
2. Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (bài 2, 4, 5).
Đây là hai kiểu bài quan trọng, phổ biến và liên quan nhiều đến kĩ năng viết mà HS áp dụng trong thực tế đời sống cũng như thi cử (nhất là thi chuyển cấp). Ưu tiên cho HS thực hành hai kiểu bài này là một định hướng phù hợp.
Hoạt động viết tập trung vào hai kiểu bài chính:
• Cuối mỗi tập sách đều có bài ôn tập học kì: hướng dẫn HS hệ thống hoá, củng cố kiến thức, kĩ năng đã học và vận dụng các kiến thức, kĩ năng đó vào việc giải quyết một số bài tập mang tính tổng hợp.
• Sau bài ôn tập học kì là một số phụ lục: Bảng giải thích thuật ngữ, Bảng tra cứu tên riêng nước ngoài. Cuối tập hai có thêm Bảng tra cứu yếu tố Hán Việt.
CẤU TRÚC BÀI HỌC
02
03
04
01
Tên bài và đề từ
Tri thức ngữ văn
Yêu cầu cần đạt
Giới thiệu bài học
PHẦN CHUNG
PHẦN 3
NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT
23
1
Tích hợp hoạt động đọc, viết, nói và nghe trong mỗi bài học. Tri thức ngữ văn chuẩn mực, có chiều sâu.
2
Bên cạnh ngữ liệu kinh điển, có nhiều ngữ liệu mới mẻ, phù hợp với tâm lí lứa tuổi HS, đáp ứng hiệu quả mục tiêu giáo dục.
Bài học mở; thuận lợi để GV đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá; giúp HS thích ứng tốt với các kì kiểm tra, đánh giá năng lực, trong đó có thi chuyển cấp lên lớp 10.
3
4
NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT
Bám sát yêu cầu cần đạt về đọc hiểu VB theo thể loại, có kết nối về chủ đề. Việc sắp xếp các bài học có tính đến yêu cầu vận dụng kiến thức về lịch sử văn học để đọc VB.
Về hệ thống ngữ liệu, Ngữ văn 9 chú trọng phối hợp các VB mang tính kinh điển, truyền thống với các VB mới, lần đầu tiên được chọn đưa vào SGK. Đảm bảo hầu hết các nhà văn lớn đều có được vị trí nhất định trong bộ sách (từ lớp 1 đến 12).
Lưu ý
về chọn ngữ liệu cho hoạt động đọc
PHẦN 4
TÀI LIỆU BỔ TRỢ
28
Cung cấp cho GV tham khảo kế hoạch bài dạy toàn bộ các bài học trong SGK Ngữ văn 9, bao gồm hoạt động Đọc mở rộng (KHBD do tác giả SGK, chuyên gia PPDH, giáo viên có kinh nghiệm biên soạn)
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, nhóm tác giả cùng các cộng sự mong được đồng hành, hỗ trợ các địa phương, nhà trường, quý thầy cô và các em HS triển khai dạy và học Ngữ văn 9 trong năm học tới.