İsayeva Pərvanə Hacı qızı

Balakən rayonu

Fənn : Fizika

• Standart : 2.1.3- Elektrik sahəsini xarakterizə edən fiziki kəmiyyətləri izah edir.�2.1.4- Elektrik sahəsinə dair məsələlər həll edir.�2.2.2- təbiətdəki əlaqəli sistemərdə eletrik qarşılıqlı təsirinin rolunu izah edir.

Mövzu : Elektrik yüklərinin qarşılıqlı təsiri. Kulon qanunu

Məqsəd : Sükunətdə olan iki nöqtəvi yükün vakuumda qarşılıqlı təsir qüvvəsinin yüklərin modulları hasili ilə düz , aralarındaki məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasib olduğunu şərh edir.

Mövzuya aid keyfiyyət və kəmiyyət xarakterli məsələlər həll edir.

• .

İnteqrasiya : Riyaziyyat, Həyat bilgisi , Kimya

İş forması: Bütün siniflə iş, qruplarla iş , fərdi iş

İş üsulu: Beyin həmləsi, müzakirə, araşdırma

Resurslar: İş vərəqləri, dərslik , elektrometr, müşahidə vərəqləri, plakatlar, kompüter, proyektor

Motivasiya:

q1

q2

q2

q1

1)

2)

Şəkil 1-də tarazlıqda olan şarların hər ikisi eyni parçaya sürtməklə eyni elektrik yükləri ilə elektrikləndirilir və şəkil 2-dəki vəziyyət alınır.

Siz burda nəyi müşahidə edirsiniz?

1. Şarların bir-birini itələməsinə səbəb nədir?

Tədqiqat sualı

2. Elektrik yükünü artırdıqda nə baş verdi?

3. Yüklər arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsi onlar arasındakı məsafədən və bu yüklərin miqdarından necə asılıdır ?

Tədqiqatın aparılması

Şagirdləri 3 qrupa bölürəm. Qrup işlərinin icrasına dair şagirdləri təlimatlandırıram. Onlara qrup işlərinin qiymətləndirmə meyarlarını elan edirəm. Sonra hər qrupa əvvəlcədən hazırlanmış iş vərəqlərini paylayıram. Verilmiş vaxt ərzində qrup işlərinin icrasını tapşırıram.

1. Elektrik yükünün invariantlığı dedikdə nə başa düşürsünüz?

2. Nöqtəvi yüklər arasında məsafən iki dəfə artardıqda kulon qüvvəsi 60 mN azaldı. Qüvvənin ilk qiymətini hesablayın.

1. Eletrik sahəsini xarakterizə edən kəmiyyət hansıdır?

2. Nöqtəvi yüklər arasında məsafə iki dəfə artarsa onların kulon qarşılıqlı təsir qüvvəsi necə dəyişər?

İnformasiya MÜBADİLƏSİ

• Ayrılmış vaxt ərzində tapşırıqların icrası yerinə yetirildikdən sonra hər qrup nümayəndəsi qrup işlərini təqdim edir. Onların qrup işlərinin nəticələri lövhədən asılır. Elektron lövhədə tapşırıqlar yoxlanılır.

​

İNFORMASİYANIN MÜZAKİRƏSİ

Qrup nümayəndələrinin cavabları dinlənilir,

müzakirə edilir.Bu zaman aşağıdakı müzakirə

suallarından istifadə edilir:

1.Qapalı sistemdə yükün saxlanma qanunu necə ifadə olunur?

2. Kulon qüvvəsi ilə dielektrik nüfuzluğu arasında hansı asılılıq mövcuddur?

Nəticə

Vakuumda iki nöqtəvi yük arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsi onların yükü ilə düz , aralarındakı məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasib olub, onları birləşdirən düz xətt boyunca yönəlir. Bu qanun Kulon qanunu adlanır.

​

​

Bu qanunu 1785-ci ildə fransız alimi Şarl Kulon kəşf etmişdir. Şarl Kulon ilk dəfə bu qanunu burulma tərəzisinin köməyi ilə tapmışdır.

�QİYMƏTLƏNDİRMƏ�

Ev tapşırığı

Yüklərin bir-birini cəzb etməsi və itələməsinə aid nümunələr göstərin.