Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN CATIEDU

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

BỘ MÔN VẬT LÝ TRỊ LIỆU – PHỤC HỒI CHỨC NĂNG

VẬT LÝ TRỊ LIỆU

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

CN Cao Quốc Dũng

0966.75.2565

0909.77.1959

ptcaodung@gmail.com

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

1. Trình bày định nghĩa, nguyên nhân, yếu tố nguy cơ tai biến mạch máu não (TBMMN)
2. Trình bày được triệu chứng, diễn biến, phòng ngừa, điều trị TBMMN
3. Trình bày được mục tiêu, chương PHCN cho bệnh TBMMN

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

TBMMN là những thiếu xót chức năng thần kinh xảy ra đột ngột với các triệu chứng thần kinh khu trú tồn tại quá 24 giờ hoặc tử vong trong vòng 24 giờ (không kể nguyên nhân chấn thương sọ não)

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

Thiếu máu não cục bộ:

• Huyết khối mạch máu, cục máu đông hình thành trong các mạch máu do: THA, xơ vữa ĐM, viêm ĐM
• Tắc mạch: cục máu từ nơi khác di chuyển lên mạch máu não
• Giảm tưới máu toàn thân do suy tim

Xuất huyết não: xuất huyết nội sọ, xuất huyết dưới nhện

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

Yếu tố nguy cơ không thể thay đổi: tuổi, giới tính, tiền sử đột quỵ, di truyền

Yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được: tăng huyết áp, hút thuốc lá, cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua, …

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

Cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua

Là biểu hiện thiếu máu cục bộ não chỉ kéo dài vài phút đến vài giờ

Các triệu chứng xuất hiện và khỏi hoàn toàn trong 24 giờ

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

Nhồi máu não, xuất huyết não

Tiền triệu: đau đầu không rõ nguyên nhân, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn cảm giác,…

Khởi phát:

• Chóng mặt, choáng váng, tê bì tay chân, hôn mê hoặc không
• Liệt nửa người

​

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• Liệt mềm chuyển sang liệt cứng
• Liệt đồng đều: chi trên liệt nhóm cơ duỗi, chi dưới liệt nhóm cơ gập
• Liệt nửa mặt cùng bên hoặc đối bên liệt
• Nói khó, nói ngọng, …
• Tiêu tiểu không tự chủ hoặc bí tiểu táo bón
• Tụt lưỡi
• Rối loạn cảm giác

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

1. Xét nghiệm dịch não tủy
2. CT Scan
3. MRI

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

Sau giai đoạn đột quỵ:

1. Giai đoạn liệt mềm (sau đột quỵ 2 – 3 tuần): liệt nửa người
2. Giai đoạn liệt cứng: tăng trương lực cơ, phản xạ gân xương tăng, co cứng cơ, khớp, dây chằng

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

1. Điều trị nội khoa
2. Điều trị ngoại khoa
3. Phục hồi chức năng

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• Phòng bệnh:
• Ngăn ngừa và kiểm soát huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch
• Tránh các yếu tố nguy cơ: tránh hút thuốc, kiểm soát trọng lượng cơ thể, giảm Cholesteron máu, kiểm soát đường huyết
• Ngăn ngừa đột quỵ do tắc mạch: phát hiện và điều trị sớm bệnh van tim, rung nhĩ, …

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• Mục đích PHCN
• Thích nghi với di chứng còn lại
• Giúp NB làm nghề cũ hoặc đổi nghề mới
• Sử dụng thành thạo dụng cụ trợ giúp
• Tự độc lập di chuyển
• Tự sinh hoạt hàng ngày
• Tự tập luyện chống teo cơ, cứng khớp, biến dạng

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• Nguyên tắc PHCN
• PHCN sớm ngay sau khi liệt
• Vận động ở nhiều tư thế khác nhau
• Tập đứng tùy vào lực cơ
• PHCN theo từng giai đoạn

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn đột quỵ

• Ngăn ngừa biến chứng phổi
• Ngăn ngừa loét
• Ngăn ngừa co rút

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn đột quỵ

• Đặt NB nằm đầu cao khoảng 30 – 45 độ so với mặt giường
• Hút đàm rãi thường xuyên
• Tập thở ngực, bụng
• Xoay trở ít nhất 2 giờ/ lần
• Đặt vòng cao su vùng xương cùng, ụ ngồi
• Kê gối ở gót chân, mông
• Giữ da luôn khô vùng dễ loét

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn đột quỵ

• Sử dụng nẹp để tránh có rút
• Tập vận động thụ động nhẹ nhàng
• Đặt tư thế nằm đúng: nằm ngừa, nằm nghiêng

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn liệt mềm

• Đặt tư thế nằm đúng: nằm ngừa, nằm nghiêng
• Vận động thụ động chi liệt
• Vận động chủ động chi lành
• Tăng cường cảm thụ cơ thể: xoa bóp, vuốt, vỗ, tập bắt cầu tại giường

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn liệt mềm

• Tập lăn sang bên lành, lăn sang bên liệt
• Phương pháp trồi lên, tụt xuống
• Vận động trợ giúp tay chân liệt bằng chính NB
• Tập ngồi dậy không trợ giúp: ngồi bên lành, ngồi bên liệt
• Tập ngồi có trợ giúp: dây
• Tập ngồi bỏ chân ra cạnh giường

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn liệt mềm

• Tập chuyển trọng lượng từ mông lành sang mông liệt và ngược lại
• Thăng bằng ngồi (tĩnh – động)
• Tập đứng dậy
• Chịu sức trên chân liệt, 2 chân
• Thăng bằng đứng (tĩnh – động)
• Tập đi và tập chức năng bàn tay

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn liệt cứng

• Phá mẫu co cứng
• Tập vận động trên nệm

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

• PHCN giai đoạn di chứng

• Khuyến khích NB tự vận động chi yếu liệt
• Khuyến khích NB sử dụng chi yếu liệt nhiều hơn trong SHHN
• Động viên NB thích nghi với cuộc sống mới
• Hướng nghiệp cho NB còn trẻ

Vật Lý Trị Liệu – Phục Hồi Chức Năng

CN Cao Quốc Dũng

HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN CATIEDU