​

​

​

​

​

​

​

​

​

Met medefinanciering van:

Welkom

Opening

​

​

• Agrarisch ondernemer
• Beleidsmaker
• Belangenbehartiger
• Kennisdeler

​

​

​

​

Op de hoogte blijven?

​

​

​

​

• Schrijf je in voor onze nieuwsbrief info@fieldlabgroenehart.nl
• Volg ons op LinkedIn op Fieldlab Groene Hart

Ochtendprogramma

10.00 opening door Frank Rijkaart, provincie Zuid-Holland en

wethouder Ines de Ridder, gemeente Nieuwkoop

​

10.20 presentatie Fieldlab Groene Hart door

Paul Rijken en Cees van der Wel

​

11.00 - 12.30 parallelle sessies

​

12.30 gezamenlijke afsluiting

​

12.40 - 13.30 lunch

​

​

Middagprogramma

​

​

13.30 - 13.35 welkom

​

13.35 - 14.00 presentatie uitkomsten ochtenddeel

​

14.00 - 14.30 workshops beleidsvragen

​

14.30 - 14.45 pauze

​

14.45 - 15.15 wrap-up ontwikkelingen en beleidsvragen

​

15.15 - 16.00 forumdiscussie

​

16.00 - 16.30 conclusies

​

16.30 netwerkborrel

​

Doelen van vandaag

• Kennismaking Fieldlab Groene Hart
• Ophalen ideeën voor ontwerp

​

​

​

​

​

​

Een snelle start om tot oplossingen te komen die in de praktijk ook werken

​

​

​

​

​

​

​

Fieldlab Groene Hart is een initiatief van:

1. Boeren met Perspectief Coöperatief UA (penvoerder)
2. BoerenNatuur Zuid-Holland (i.s.m. collectieven Noord-Holland en Utrecht)
3. Coöperatie Kennis Transfer Centrum Proefboerderij Zegveld UA
4. Stichting Veenweide Innovatiecentrum (VIC)
5. Stichting Wij.land

​

​

​

​

​

Uitgangspunten

• Kringlooplandbouw
• Versnellen innovatie duurzame landbouw Groene Hart
• 3 westelijke veenweide provincies
• 5 + 1 ontwikkelrichtingen
• Kennis ontwikkelen en kennis delen
• Alle ideeën zijn welkom

​

​

​

​

​

Wat bieden wij?

• Ruimte om je ideeën kwijt te kunnen
• Ruimte om nieuwe ideeën te toetsen in de praktijk

​

​

​

​

​

​

​

​

Waar staan we nu?

1. Organisatie in ontwikkeling
2. Steun van overheden
3. Concept ontwerp

​

​

Fieldlab-organisatie: Innovatiefunnel-methode

Ontwikkel-richting 1/6

Ontwikkel-richting 2/6

Ontwikkel-richting 3/6

Ontwikkel-richting 4/6

Ontwikkel-richting 5/6

​

​

Planning

Oktober: tweede bijeenkomst

December: definitief ontwerp Fieldlab

​

​

​

Financiering

• Subsidie
• Fonds
• Verleasen

​

​

​

​

Wat typeert het Groene Hart?

​

​

Beelden van het Groene Hart:

​

gras, gras, gras water, water

​

omgeven door grote steden

Structuur rundveehouderij in de drie provincies in 2023

Structuur rundveehouderij in de drie provincies in 2023

Opgaven vanuit beleid

​

​

Uitdagingen n.a.v. �NPLG/NH-PLG/ZH-PLG/U-PLG ��Stikstof, Broeikasgassen, Bodem, �Water, Biodiversiteit

Voorbeeld van doelstelling uit ZH-PLG: �maximaal 35-40 kg ammoniakemissie per ha.

Effect van derogatie

Geen derogatie groot knelpunt voor gemiddeld Groene Hart-bedrijf

Met

derogatie:

​

Geen

dierlijke mest-af- en aanvoer

​

M

E

S

T

V

E

R

W

E

R

K

I

N

G

zonder derogatie

Afvoer mest

Aanvoer

Kunstmest

Plus aanvoer organische stof, kunstmestkali- en fosfaat, sporenelementen

Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2021

RIVM-rapport 2023-0177

• Grondwaterkwaliteit In het zuiden en oosten van de Zandregio was de gemiddelde nitraatconcentratie in de bovenste meter van het grondwater in 2022 51 milligram per liter. Dat is boven de norm van 50 milligram per liter. In de Kleiregio blijven de concentraties steeds onder de norm. Na een sterke stijging in de afgelopen jaren is de concentratie in de Kleiregio 18 milligram per liter in 2022. In de Veenregio worden de laagste concentraties gemeten, 9 milligram per liter in 2022..

Studies met economische effecten van richtingen

Uitwerking bedrijfstypen voor duurzame landbouw: melkveehouderij en akkerbouw

Roel Jongeneel, Marcel van Asseldonk, Co Daatselaar, Auke Greijdanus, John Helming, Luuk Vissers; jan. 2024; Wageningen UR. En van dezelfde auteurs:

Verlies van derogatie en mestafzetkosten melkveehouderij; april 2024

Studies met economische effecten van richtingen

Effect afbouw derogatie en maatregelen a.g.v. NPLG

​

​

​

​

Conclusies

​

​

• (Zeer) veel inkomensverlies door afbouw derogatie

​

• Maatregelen NLPG vragen forse investeringen

​

• Nodig is perspectief, onder andere via innovatie!

​

​

​

​

Ontwikkelrichtingen

​

​

Welke ontwikkelrichtingen kunnen perspectief geven?

Effecten van ontwikkelrichtingen om aan NPLG-doelen te voldoen�

�Conclusie: innovatie in praktijk en ruimte in beleid is nodig�

• beleid lijkt enerzijds extensivering en

anderzijds techniek te willen ondersteunen

• de grote middengroep (2+3) wordt vergeten

​

​

​

​

​

​

​

• Zonder derogatie wordt:

​

• mestafzet onhaalbaar en onbetaalbaar
• of de veebezetting erg laag, met overschot aan gras

(170 kg N = 1,3 melkkoe/ha)

​

• In veenweidegebied geen alternatief voor gras

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Voorbeelden maatregelen en kansen

​

​

Verlagen ureum en meer weidegang

Beregenen

Biodiverse en waterzuiverende sloot

Kringloopherstel- en Nitraatreductieplan�

Ruimte in beleid voor ontwikkelrichtingen 2+3:

​

• Meer organische mest gebruiken en beperking kunstmest (= minder uitspoeling)
• Voor 100% grondgebonden bedrijven (= 0 kg mestafzet)
• Voor blijvend grasland (= beheer met laagste nitraatuitspoeling)
• Herstel kringloop (grond-gras-vee-mest = evenwichtsbemesting)
• Verplichte weidegang

​

Kringloopherstel- en Nitraatreductieplan (2)

• zal extensivering stimuleren (minder vee per bedrijf)
• geeft een onmiddellijke verlichting van de mestmarkt
• geeft economisch perspectief voor grondgebonden bedrijven

​

​

Met koploperbedrijven, per ontwikkelrichting, aan de slag

Groene Hart vraagt diversiteit in ontwikkelrichtingen en maatregelen

En nu…. aan de slag!

Wat zijn uw ideeën?

Doel van workshops op 7 juni met koploperbedrijven. Workshop 1

Voorzitter: Mathijs

Ondersteuning: Joost, Tim en Jan Maarten

​

Doel van workshops op 7 juni met koploperbedrijven. Workshop 2

Voorzitter: Wim

Ondersteuning: Barend, Klaas en Gerben

​

Doel van workshops op 7 juni met koploperbedrijven. Workshop 3

Voorzitter: Jasper

Ondersteuning: Jeroen, Bert-Jan en Mieke

​

​

​

​

​

Vragen of nieuwsbrief ontvangen? Mail naar info@fieldlabgroenehart.nl