1 of 13

7-лекция. Басқару шешімдерін қабылдау психологиясы

Баймолдина Лаура

әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

2 of 13

3 of 13

Басқару шешімдерінің элементтері:

4 of 13

5 of 13

Шешім қабылдау процессі кезеңдері

6 of 13

7 of 13

Басқарушылық шешім қабылдау интуитивті, прагматикалық және рационалды тәсілдермен жүзеге асырылуы мүмкін.

​

Интуитивті шешім оның дұрыстығын сезіну, объективті факторларды эмоционалды бағалау негізінде қабылданады.

​

Прагматикалық тұрғыдан құрылған шешім – бұл білім мен жинақталған тәжірибеге негізделген таңдау.

​

Рационалды шешім объективті субъективті жағдайлардың әртүрлі көрсеткіштерін талдауға, себептерді іздеуге және салдарын болжауға негізделген. Оңтайлы шешімді қабылдау барлық үш әдісті қолданған жөн.

8 of 13

9 of 13

И. Кабушкин басшының жеке психологиялық ерекшеліктеріне байланысты басқарушылық шешім қабылдау кезінде жеке профильдердің келесі түрлерін анықтады:

10 of 13

Ұжымдық шешім қабылдау әдістері:

​

  1. Миға шабуыл (мозговой штурм) – еркін бірлескен идеяны құру
  2. Дельфа әдісі – көп этапты сауалнамалар жүргізу
  3. Жапондық (сақиналы) жүйе – жазбаша сауалнама

Шешім қабылдаудың сандық әдісі

Ақпараттың үлкен қорымен жұмыс жасағанда қолданылатын ғылыми-практикалық әдіс

11 of 13

  • Психологиялық барьерлер

Басқарушылық шешім қабылдау жолында психологиялық сипаттағы кедергілер жиі туындайды. Психолог Р.И.Мокшанцев келесі кедергілер мен шектеулерді сипаттады.

12 of 13

Тиімді шешімдер – кез келген ұйымның, кәсіпорынның болуының кепілі

"Бизнес - бұл белгісіздік жағдайында дұрыс экономикалық шешімдер қабылдау мүмкіндігі"

​

Гарвард бизнес мектебінің аксиомасы

13 of 13

Пайдаланылған әдебиеттер:

​

[1] Чередниченко И. П., Тельных Н. В. Психология управления.

[2] См.: Мечитов А. И., Ребрик С. Б. Восприятие риска // Психологический журнал. 1990.№3.

[3] Козелецкий /О. Психологическая теория решений. М.: Прогресс, 1979.

[4] См. подробнее: Модель принятия решений // Megacampus: открытая библиотека электронных учебных ресурсов. URL: http://free.megacampus.ru/xbookM0012/index.html

[5] Кабушкин Н. И. Основы менеджмента. 11-е изд., испр. М.: Новое знание, 2009.

[6] Мечитов А. И., Ребрик С. Б. Восприятие риска // Психологический журнал. 1990. № 3.

[7] Гарбузов В. И. Практическая психотерапия. СПб.: Сфера, 1994.

[8] См.: Повякелъ И. И. Теория социального научения (Дж. Роттер) // Психология личности : словарь-справочник / под ред. II. Горностая, Т. Титаренко. Киев : Рута, 2001. URL:http://psylib.org.ua/books/psiteol/txt40.htm

[9] Мокшанцев Р. И. Психология переговоров : учеб, пособие. М. : ИПФРА-М ; Новосибирск : Сибирское соглашение, 2002.