กับการดำเนินชีวิต
ศาสนา
บทที่ 7
ศาสนา ทำให้มนุษย์สามารถอยู่ได้ตามลำพัง�โดยปราศจากความกลัว คำสอนในศาสนาต่าง ๆ �มีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาบุคคล�ให้มีทัศนคติที่ดีงาม มีคุณธรรม ประจำตน�และแนวทางปฏิบัติอันถูกต้อง
ศาสนา จะช่วยพัฒนาปรับปรุงความคิด�และการกระทำต่าง ๆ ของบุคคลให้ มีคุณภาพ�มากยิ่งขึ้น รวมถึงการแก้ปัญหาและข้อบกพร่อง�ของตนเองได้ จนสามารถบรรลุความสำเร็จ
ในชีวิต และพ้นจากความทุกข์
ศาสนา คือ ลัทธิความเชื่อถือของมนุษย์�อันมีหลักคือ แสดงกำเนิด และความสิ้นสุดของโลก เป็นต้น อันเป็นไปในฝ่ายศีลธรรมประการหนึ่งแสดงหลักธรรมเกี่ยวกับบุญ บาป �อันเป็นไปในฝ่ายศีลธรรมประการหนึ่ง พร้อมทั้งลัทธิพิธีที่กระทำตามความเห็น หรือตามคำสั่งสอนในความเชื่อถือนั้น
พจนานกุรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔
คือ ธรรมที่เป็นหลักให้คนประพฤติ�ได้ด้วยความรู้สึกตัวเองว่านี่ควรละ �นี่ควรประพฤติ และเป็นทางนำ�ความประพฤติทั้งอัธยาศัยให้ประณีตขึ้นก็ดีทั้ง (สอง) นี้เรียกว่า “ศาสนา”
คำสอน
คือ วินัยที่เป็นกฎ บทบัญญัติ สำหรับบังคับให้คนอยู่ในระเบียบอันดีงาม และให้เว้นข้อที่ห้าม ทำตาม�ข้อที่อนุญาต อันเป็นทางนำความประพฤติให้สม่ำเสมอกันก็ดี
คำสั่ง
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสฺโส)
ความหมาย
ของศาสนา
ลักษณะที่�ถือธรรมชาติ
1
ลักษณะที่�ถือเทวดา หรือ
พระเป็นเจ้า
2
ลักษณะที่�ถือการประพฤติศีล
และวัตร
3
ลักษณะที่นิยมการรู้
หลักปรัชญา
เป็นหลักการพ้นทุกข์
เป็นเป้าหมาย
4
ลักษณะ
ของศาสนา
ลัทธิศาสนาที่มีตั้งแต่โบราณกาล มีลักษณะความเชื่อและการนับถือแตกต่างกัน ท่านพุทธทาสภิกขุได้สรุปไว้ 4 ประการ ได้แก่
โดยศาสตราจารย์ ดร.จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์
มีความ�ศักดิ์สิทธิ์
1.
มีศาสนธรรม
2.
มีศาสนา
3.
มีศาสนบุคคล
4.
มีศรัทธา
5.
มีศาสนพิธี
6.
มีสถาบัน
7.
มีศาสนสถาน
8.
องค์ประกอบ
สำคัญ
ศาสนาซึ่งมีความเชื่อว่า มีพระเป็นเจ้า (God) สูงสุดอยู่เพียงพระองค์เดียว พระองค์ทรงเป็นผู้สร้าง �และทรงควบคุมสรรพสิ่งในจักรวาล ได้แก่ ศาสนายิว�หรือ ยูดาย ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม ศาสนาสิข ศาสนาโซโรอัสเตอร์
ประเภทของศาสนา
เป็นศาสนาที่นับถือศรัทธาว่า มีพระเป็นเจ้าสูงสุด �เป็นผู้สร้างสรรค์โลก�และสรรพสิ่ง ศาสนาในกลุ่มเทวนิยมนี้แบ่งออกเป็น
ประเภทอเทวนิยม
(Atheism)
2.
ประเภทเทวนิยม�(Theism)
1.
1.1 เอกเทวนิยม (Monotheism)
1.2 พหุเทวนิยม (Polytheism)
ศาสนาซึ่งมีความเชื่อศาสนาว่า มีเทพเจ้าหลายองค์และสิงสถิตอยู่ในสรรพสิ่ง ได้แก่ ศาสนาชินโต ศาสนาพราหมณ์ – ฮินดู
ศาสนาซึ่งมีความเชื่อว่า �ไม่มีพระเป็นเจ้า �เชื่อในกฎธรรมชาติ �หรือกฎแห่งการกระทำ�ของมนุษย์ (Law of Kamma) �ได้แก่ ศาสนาเชน พระพุทธศาสนา