MATAMAITIC

Le hAingeal Nic an tSábhaisigh & Máire Nic Giolla Ceara

Mata ó mheabhair

Matapas

​

​

5

Seacht Straitéis Mhata Ó Mheabhair

1. Cuntais ar aghaidh/siar

2. Uimhreacha a athchur in ord

3. Oibríochtaí inbhéartacha

4. Scaradh

5. Slánú agus coigeartú

6. Úsáid Fachtóirí

7. Coibhéis

Príomheilimintí

Ó Ghníomh go Fios

Chomh simplí le ÁBC

Páistí ag labhairt

faoin mhata

Léirítear seo sna Seónna Sleamhnáin

Chomh simplí le ÁBC

Clocha míle ‘Matapas’

Cré-umha – ar chomhchéim le leibhéal 2

Airgead - ar chomhchéim le leibhéal 3

Ór - ar chomhchéim le leibhéal 4/5

​

Forbairt teanga

• Obair ghrúpach

​

• Ceistiú éifeachtach

​

• Pointí comhrá le linn cluichí

​

• Samplaí gníomhaíochtaí breise

​

Deiseanna labhartha

Pointí comhrá le linn cluichí

Grúpghníomhaíochtaí

Matapas agus a chairde farraige

​

​

​

​

Connect to video clip explaining all about the character

Nuair a bhítear ag suimiú nó ag dealú, cuntais ar aghaidh in aonta, dónna, deicheanna, céadta, leatha, deichnithe …

Séamas Siar, Anraí Aniar

10, 20, 30 …

87, 77, 67 …

1.2, 1.4, 1.6 …

276, 266, 256 …

-10,-9,-8,-7,-6 …

An dhifríocht

201-97

​

An difear idir -3 agus +2

​

2 ½ + ¾

3 uair an chloig - 1 uair 37 bomaite

Thig suim shuimithe a dhéanamh in ord ar bith.

Ní thig suim dhealaithe a dhéanamh in ord ar bith.

7+8

8+7

15-9

9-15

Athchur uimhreacha in ord leis an áireamh a shimpliú; amharc fá choinne chomhpháirteanna 10, iolraí 10 dúbailtí agus gar-dhúbailtí.

9 + 4 + 8 + 9 mar an gcéanna le 9 + 9 + 8 + 4

​

Tá 4 + 9 + 6 mar an gcéanna le 6 + 4 + 9

​

Tá 7 ×4 mar an gcéanna le 4 ×7

Orlaith Ordú

Fionnuala Flip

Bain feidhm as na gaoltaí idir suimiú, dealú, iolrú agus roinnt.

Uimhirtheaghlaigh

​

21 × 34 = 714

714 ÷ 34 = 21

714 ÷ 21 =34

Tá 3 × 4 = 12,

mar sin,

12 ÷ 4 = 3 agus

12 ÷ 3 = 4

​

16 - 12 mar an gcéanna le 12 + ? = 16

Cá bhfuil an bosca folamh?

Coinnigh uimhir amháin mar atá agus scar an ceann eile nó scar an dá uimhir agus athnasc iad.

Scúbaí Scaradh

40 + 70, mar an gcéanna le 40 + 60 + 10

Tá 34 ×8 mar an gcéanna le (30 ×8) + (4 ×8)

Tá 47 ×8 mar an gcéanna le (40 ×8) + (7 ×8)

Tá 27 + 5 mar an gcéanna le 27 + 3 + 2

Tá 41 - 6 mar an gcéanna le 41 - 1 - 5

​

6 + 8

Cá mhéad níos mó ná 6 a bheas de dhíth le fráma 10 amháin a líonadh agus cá mhéad a bheas fágtha?

209 - 151

34 - 18

Uimhreacha atá cóngarach do 10 nó d’iolraí 10 a shlánú.

Uimhreacha a chríochnaíonn le 1 nó 2 nó 8 nó 9.

dúbailtí a úsáid agus iad a choigeartú.

40 + 50

119 + 22

Difear seasta a choinneáil.

Seáinín Slánú

Is ionann 6 x 4 agus dúbailt 6 x 2

7 x 6 = 6 x 7, atá mar an gcéanna le dúbailt 3 x 7

Leathú agus dúbailtí

Fiachra Fachtóirí

16 x 25 mar an gcéanna le 8 x 50 nó 4 x 100.

Is ionann 16 leath agus 8 gcinn iomlána (16 ×0.5).

23 ×3 = (dúbailt 23) + 23 = 46 + 23 = 69

Cairde Coibhéisc

Nuair a bhíonn tú ag ríomh, ag déanamh comparáide nó ag cur in ord, roghnaigh foirm is fóirsteanaí an chodáin, an deachúlaigh nó an chéatadáin.

½ + 0.25 = ?

50% de £3.64 mar an gcéanna le ½ de £3.64

Iasc na

n-eochairfhíricí

Fionn Feasa

Fíricí Suimithe agus Dealaithe go 20.

Fíricí Iolraithe go dtí 10×10 agus na Fíricí Roinnte a thagann leo.

Is féidir liom na fíricí atá ar eolas agam a úsáid le ríomh a dhéanamh.

Dúbailtí agus leatha

Síneadh Suime

8×6 = 48

80×6 = 480

79×6 = 474

An Bhonnchéim

Eochairchéim 1

Eochairchéim 2

​

Gníomhaíocht:Caith dísle!

Séamas Siar

Anraí Aniar

 Orlaith

Ordú

 Fionnuala

Flip

 Scúbaí

Scaradh

 Seáinín

Slánú

 Fiachra

Fachtóirí

 Cairde

Coibhéisc

Fionn

Feasa

Matamaitic Bhunscoile Collins

​

Gníomhaíocht

​

Aimsigh na straitéisí i Leabhair Uimhreasa Collins

agus meaitseáil leis

na héisc i Matapas iad.

​

​

Eochairáiseanna

An Mórphictiúr

Cártaí Straitéisí

Cén dóigh a n-oibrítear na suimeanna seo amach?

• 2 + 5
• 2 + 8
• 7 + 7
• 6 + 7
• 15 + 11
• 24 + 9
• 45 + 36

​

Cén iasc a d’úsáid tú?

Cén scil a d’úsáid tú?

An oibríonn an

t-iasc céanna do gach áireamh?

Scrúdú beag!

51 - 26

2448 - 298

209 - 151

5.7 + 3.9

6.8 - 4.9

1088 - 975

124 - 97

109 + 256

478 - 153

Cén straitéis?

Cén iasc?

8.3 - 2.8

65 + 7

Smaointí do Ghníomhaíochtaí Praiticiúla sa Seomra Ranga�

Bonnchéim

​

• Gníomhaíochtai ar an bhrat le linn am ciorcail - caith an dísle;
• Bosca Matapas - lán pictiúr na n-iasc agus áireamh éagsúla;
• Ciorcail shórtála - Is maith le hOrlaith, ní maith le hOrlaith, difear beag, difear mór;
• Le linn staisiúin mhatamaitice - gníomhaíocht amháin bunaithe ar straitéis;
• Ag tarraingt an t-iasc is fearr leo;
• Ag dearadh póstaer de na héisc atá ar eolas acu;
• Físeán a dhéanamh de na páistí ag labhairt faoin iasc;
• Aipeanna fóirsteanacha;
• ‘Number Talks’.

​

Eochairchéim 1

​

• Bosca Matapas – lán pictiúr na n-iasc agus áireamh éagsúla;
• ‘Spraoi le Brí’ (cluiche cárta a mhíníonn an teanga riachtanach);
• Cártaí straitéise (straitéisí atá foghlamtha le cur ar an fháinne eochrach agus an t-iasc le cur ar chúl an chárta);
• ‘Cé mé?’ (cuireann an páiste síos ar an iasc agus caithfidh an rang an cineál éisc a thomhas);
• Amharc ar ‘Grúpghníomhaíochtaí Foghlama’ de chuid ‘Matapas’.

​

​

Eochairchéim 2

​

• Cluiche leis an dísle ag léiriú siombailí (‘Chomh furasta le ABC’);
• Ag dearadh póstaeir;
• Ag cumadh raps, dánta;
• Meascán modhanna;
• Boscaí fadhbfhuascailte;
• Amharc ar ‘Grúpghníomhaíochtaí Foghlama’ de chuid ‘Matapas’;
• Amharc ar lámhleabhar ‘Matapas’ faoi Gníomhaíochtaí Teanga.

​

​

Seónna Sleamhnán

Spléach-chártaí

(nótaí múinteora)

Banc Cluichí

Amharc ar an fhadhb seo!

Bhí 27 caora sa pháirc. Cheannaigh an feirmeoir 5 chaora eile ag an mhargadh.

Cá mhéad caora ar fad atá sa pháirc anois?

Tá Scubaí ag dul a chuidiú linn an fhadhb seo a réiteach.

Cad é mar a thig linn seo a oibriú amach?

​

​

Le huimhirfhrámaí ...

Le hEangach Chaogad………….

+3

+2

27 + 5 = 32

27

32

Thig le sreang coiríní cuidiú liom!

Mínigh cad é atá

ag tarlú anseo?

Le hUimhirlíne

27 + 5

Le hUimhirlíne

27 + 5

Cén dóigh a bhfuair tú an freagra?

27 + 5 =�

32

An uimhirlíne ghlan

53 - 29

Ábhair Bhreise

• Teimpléid Uimhreacha Inphriontáilte

• Grúpghníomhaíochtaí
• Treoracha/ Teimpléid

​

• Teimpléid Fhadhbfhuascailte

Meascán modhanna

Teimpléid Uimhreacha

Loga foghlama

Measúnú chun foghlama

Measúnú Suimitheach

Measúnu Múnlaitheach

Ábhair ó Fhóinsí eile faoi Mhata ó Mheabhair

​

• Ábhair léitheoireachta.

Comhthéacsanna inár féidir �an áis seo a úsáid:

• Teagasc ranga iomlán;
• Obair ghrúpach;
• Mar chuid an tionscnaimh TIU (PIN);
• In éineacht le ‘Number Talks’;
• In éineacht le ‘Piartheagasc’;
• Timpeallacht ranga;
• Taispeántais - ballaí oibre ag tógáil

ar an teanga/ straitéis úr srl.

–

​

Chomh simplí le ÁBC

​

​

​

​

Mar fhocal scoir…

Is í an áis is tábhachtaí sa rang ná tusa - an múinteoir – a ghineann cáilíocht na cumarsáide agus an chomhphlé sa rang le do chuid daltaí.

Bain sult as úsáid MATAPAS!

Ábhar

Matamaitic Bhunscoile Collins

Teanga

• Ríomhfhoclóir Matamaitice (CCEA) 
• https://www.rewardinglearning.org.uk/focloirmata/ 

​

​

Áiseanna 

Modhanna Measúnaithe  

• Collins
• Just 2 Easy – J2 Blast

Aithris

• Eiseamláiriú  (Mata Mínithe ó COGG –

'An Tairseach') 

Idirghníomhach �

Teicneolaíocht �an �Eolais �

• J2E – JIT5 (cairt &  turtar) J2 Measure
• C2K –aipeanna – (EYMaths pack, Maths Pack 1, 2, 3, 4; Lets Go with Katy, Teaching Time, Teaching Measures, Teaching Tables, Teaching Money, Lifeskills Time and Money)  

Idirdhealú  

Ciorcal �cumhachtach��

• Pleanáil, déanamh agus athbhreithniú

​

​

The animation

automatically begins.