1 of 37

BÀI 26�LỰC VÀ TÁC DỤNG CỦA LỰC

2 of 37

2

Công nhân đang làm việc

a) b)

Quan sát hình và cho biết ai đang đẩy, ai đang kéo?

3 of 37

3

I. TÌM HIỂU VỀ LỰC

4 of 37

4

Hãy tìm thêm ví dụ về sự đẩy và sự kéo của vật trong thực tế.

Kéo thùng hàng

Ví dụ sự kéo

5 of 37

5

Đẩy xe ô tô bị chết máy

Ví dụ sự đẩy

Bác bảo vệ đẩy cánh cửa sắt ở công viên

6 of 37

6

Khi vật này đẩy hoặc kéo vật kia, chúng ta nói vật này tác dụng lực lên vật kia.

    • Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật kia được gọi là lực.
    • Phương đẩy, kéo là phương của lực.

7 of 37

7

Quan sát video sau và mô tả các tác dụng khác nhau của lực

8 of 37

8

Làm thế nào nhận ra có lực tác dụng?

Lực làm vật đang đứng yên thì chuyển động

Lực làm vật đang chuyển động thì dừng lại

9 of 37

9

Lực làm thay đổi hướng chuyển động của vật

Lực làm vật biến dạng

10 of 37

10

Hãy nêu ví dụ về tác dụng lên vật:

  • làm thay đổi tốc độ của vật.
  • làm thay đổi hướng chuyển động.
  • làm vật biến dạng.
  • làm thay đổi tốc độ của vật và làm biến dạng.

THẢO LUẬN

11 of 37

11

II. ĐO LỰC

12 of 37

12

  • Đặc trưng đầu tiên dễ nhận thấy của lực là độ mạnh yếu của lực.
  • Độ mạnh hay yếu của lực được gọi là độ lớn của lực.

13 of 37

13

Nêu ví dụ về các lực có độ mạnh yếu khác nhau.

Lực của em bé ấn nút chuông điện

Lực của người mẹ kéo cửa phòng

14 of 37

14

Đội bên phải có độ lớn lực kéo lớn hơn đội bên trái.

15 of 37

15

Đơn vị đo lực, dụng cụ đo lực

  • Đơn vị đo lực: Niutơn, kí hiệu N
  • Dụng cụ đo lực: lực kế

16 of 37

16

Một số dụng cụ đo lực

Lực kế lò xo

Máy đo lực

Đồng hồ đo lực

17 of 37

Cấu tạo của lực kế lò xo

17

Hãy đối chiếu ảnh của lực kế trong hình 26.6 với lực kế thật và chỉ ra các bộ phận sau đây:

  • Lò xo.
  • Cái chỉ vạch.
  • Vạch chia và số chỉ.

18 of 37

Lực kế lò xo ở hình 26.6 có giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất là bao nhiêu?

18

GHĐ: 5 N

ĐCNN: 0,1 N

19 of 37

Đo lực bằng lực kế lò xo

19

Hình 26.7. Đo lực bằng lực kế lò xo

Hoạt động nhóm

Nhiệm vụ: Thực hành đo lực kéo của một vật nặng như hình 26.7 và trình bày cách đo lực bằng lực kế lò xo.

20 of 37

Cách dùng lực kế

20

    • Ước lượng độ lớn của lực.

Bước 1

    • Chọn lực kế thích hợp.

Bước 2

    • Điều chỉnh lực kế về số 0.

Bước 3

    • Móc vật vào lực kế.

Bước 4

    • Đọc và ghi kết quả đo.

Bước 5

21 of 37

21

III. BIỂU DIỄN LỰC

22 of 37

22

  1. Hình thức: Tìm hiểu sách giáo khoa.
  2. Thời gian: 90 giây
  3. Nhiệm vụ:
  4. Tìm hiểu cách biểu diễn lực để thể hiện các đặc trưng của lực.

Hoạt động cá nhân

23 of 37

23

  • Lực được biểu diễn bằng một mũi tên có:
  • Gốc của mũi tên là điểm đặt của lực.
  • Hướng của mũi tên theo hướng kéo hoặc đẩy.
  • Độ lớn của lực biểu diễn qua độ dài mũi tên theo một tỉ lệ xích cho trước hoặc ghi bằng số bên cạnh mũi tên.

​

​

​

24 of 37

Ví dụ biểu diễn lực

24

5 N

50 N

Hình 26.8. Biểu diễn lực kéo tác dụng vào vật

a) b)

25 of 37

25

Nhiệm vụ: Hãy biểu diễn các lực sau:

a) Một người đẩy cái hộp với lực 1 N và một người đẩy cái hộp với lực kéo 2N (theo phương nằm ngang).

b) Một xe đầu kéo đang kéo một thùng hàng với lực 500 N.

​

Hoạt động nhóm

26 of 37

26

TỔNG KẾT BÀi HỌC

Lực là sự đẩy hoặc kéo.

1

Lực tác dụng lên một vật làm thay đổi tốc độ, hướng chuyển động của vật đó hoặc làm nó biến dạng.

2

Đơn vị đo lực là niutơn, kí hiệu N.

3

Lực được biểu diễn bằng một mũi tên đặt vào vật chịu tác dụng và theo hướng kéo hoặc đẩy.

4

27 of 37

27

Câu 1: Một em bé thả một quả bóng cao su xuống sàn nhà. Khi quả bóng chạm sân nhà thì lực của sàn nhà tác dụng lên quả bóng

A. chỉ làm cho quả bóng biến đổi chuyển động.

B. chỉ làm cho quả bóng biến dạng.

C. vừa làm cho quả bóng biến dạng, vừa làm cho quả bóng biến đổi chuyển động.

D. không làm quả bóng biến dạng cũng không làm biến đổi chuyển động của quả bóng.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

28 of 37

28

Câu 2: Hoạt động nào dưới đây không cần dùng đến lực?

A. Đọc một trang sách.

B. Kéo một gàu nước.

C. Nâng một tấm gỗ.

D. Đẩy một chiếc xe.

29 of 37

29

Câu 3: Sắp xếp các lực trong các trường hợp sau theo độ lớn tăng dần:

A. b – d – c - a.

C. b – a – d – c.

B. a – c – b – d.

D. c – b – a – d.

30 of 37

30

Câu 4: Treo vật vào đầu dưới của một lò xo, lò xo dãn ra.

Khi đó

A. lò xo tác dụng vào vật một lực đẩy.

B. vật tác dụng vào lò xo một lực nén.

C. lò xo tác dụng vào vật một lực nén.

D. vật tác dụng vào lò xo một lực kéo.

31 of 37

31

Câu 5: Hình nào biểu diễn đúng lực do búa đóng đinh vào tường với tỉ xích 0,5 cm ứng với 10 N?

A. Hình A.

C. Hình C.

B. Hình B.

D. Hình D.

32 of 37

32

Câu 6: Một bạn chơi trò nhảy dây. Bạn đó nhảy lên được là do

A. lực của chân đẩy bạn đó nhảy lên.

B. lực của đất tác dụng lên chân bạn đó.

C. chân bạn đó tiếp xúc với đất.

D. lực của đất tác dụng lên dây.

33 of 37

33

Câu 7: Trường hợp nào sau đây vật không bị biến dạng khi chịu tác dụng của lực?

A. Cửa kính bị vỡ khi bị va đập mạnh.

B. Đất xốp khi được cày xới cẩn thận.

C. Viên bi sắt bị búng và lăn về phía trước.

D. Tờ giấy bị nhàu khi ta vò nó lại.

34 of 37

34

Câu 8: Đánh dấu x vào ô trống cho phù hợp

STT

Nội dung

Đúng

Sai

1

Đơn vị lực là niutơn.

​

​

2

Lực hướng theo phương ngang được vẽ bằng hình mũi tên hướng thẳng đứng lên trên.

​

​

3

Lực kéo một cuốn sách làm nó bắt đầu chuyển động trên bàn nhỏ hơn lực kéo làm cái bàn bắt đầu chuyển động.

​

​

4

Lực được biểu diễn bằng hình mũi tên, có gốc đặt vào vật chịu tác dụng.

​

​

x

x

x

x

35 of 37

35

Câu 9: Khi đang đi xe đạp, ta dùng tay bóp phanh, có phải lực của tay đã trực tiếp làm cho xe dừng lại? Giải thích.

Tay chúng ta chỉ làm cho tay phanh bị biến đổi chuyển động và phanh bị biến dạng. Xe dừng lại là do má phanh tác dụng vào vành bánh xe một lực.

36 of 37

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

36

  1. Hình thức: Nhóm 1 – 3 học sinh.
  2. Nhiệm vụ: Chế tạo lực kế lò xo đơn giản.

Yêu cầu sản phẩm: đo được lực kéo tương đối chính xác.

4. Thời gian: Hoàn thành trong một tuần.

37 of 37

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE!