"Wszystko się kończy po zapuszczeniu kurtyny"- kształcenie teatralne

​

WARSZTATY

1

Pedagogika teatru

2

    Uczenie się przez doświadczenie przy wykorzystaniu języka teatru,� �

3

   Podmiotowa praca z ludźmi, uwzględniająca ich potrzeby, zainteresowania i wartości, � �

4

    Krytyczne myślenie, które pozwala na ogląd zjawiska �z wielu perspektyw, � �

5

    Wzmacnianie poczucia sprawczości i efektywnej komunikacji. � �

6

Zalety edukacji teatralnej:

KTO GRA W TEATRZE BĘDZIE LEPSZY Z MATEMATYKI… I BĘDZIE MIAŁ CHĘĆ WPŁYWANIA NA ŚWIAT.

7

Co jest w podstawie programowej? kl. 4-6

• rozumie swoistość tekstów kultury przynależnych do: literatury, teatru, filmu, muzyki, sztuk plastycznych i audiowizualnych;
• wyodrębnia elementy składające się na spektakl teatralny (gra aktorska, reżyseria, dekoracja, charakteryzacja, kostiumy, rekwizyty, muzyka); wyodrębnia elementy dzieła filmowego �i telewizyjnego (scenariusz, reżyseria, ujęcie, gra aktorska, muzyka); wskazuje cechy charakterystyczne przekazów audiowizualnych (filmu, programu informacyjnego, programu rozrywkowego);

​

​

8

Co jest w podstawie programowej? kl. 4-6

• rozumie, czym jest adaptacja utworu literackiego (np. filmowa, sceniczna, radiowa) oraz wskazuje różnice między tekstem literackim a jego adaptacją;
• odnosi treści tekstów kultury do własnego doświadczenia;
• dokonuje odczytania tekstów poprzez przekład intersemiotyczny (np. rysunek, drama, spektakl teatralny);

​

​

9

Zadaniem nauczyciela języka polskiego na II etapie edukacyjnym jest przede wszystkim:

​

• wychowywanie świadomego odbiorcy i uczestnika kultury, szczególnie dzieł literackich;
• rozwijanie poczucia tożsamości narodowej oraz szacunku dla tradycji;
• rozwijanie w uczniu ciekawości świata, motywacji do poznawania kultury własnego regionu oraz dziedzictwa narodowego;
• kształtowanie postawy otwartości wobec innych kultur �i szacunku dla ich dorobku;

​

​

10

Zadaniem nauczyciela języka polskiego na II etapie edukacyjnym jest przede wszystkim:

​

• rozwijanie umiejętności komunikowania się w różnych sytuacjach oraz sprawnego posługiwania się językiem polskim w zależności od celu wypowiedzi;
• rozwijanie umiejętności formułowania myśli, operowania bogatym słownictwem oraz wykorzystywania go do opisywania świata, oceniania postaw i zachowań ludzkich z zachowaniem zasad etyki i kultury języka;
• kształcenie umiejętności posługiwania się różnymi gatunkami wypowiedzi ustnej i pisemnej, potrzebnymi w dalszej edukacji oraz różnych sytuacjach życiowych;
• kształtowanie samodzielności w docieraniu do informacji, rozwijanie umiejętności ich selekcjonowania, krytycznej oceny oraz wykorzystania we własnym rozwoju;
• wychowanie do przyjmowania aktywnych postaw w życiu i brania odpowiedzialności za własne czyny.

11

Inteligencja emocjonalna

12

to zdolność pojmowania albo rozumowania, to umiejętność rozpoznawania swoich uczuć i uczuć innych ludzi 

​

 Inteligencja racjonalna, musi równolegle rozwijać się z  inteligencją emocjonalną

Zdaniem Daniela Golemana inteligencja emocjonalna może zostać wyuczona �i mamy duży wpływ na jej wykształcanie u dzieci. 

13

Zagrożenia

Osoby o niskiej inteligencji emocjonalnej zagrożone są wysokim prawdopodobieństwem wpadnięcia w pułapkę skrajnego egoizmu, bądź nadmiernego poddawania się presji otoczenia. 

14

Jak wpłynąć na inteligencję emocjonalną?

​

Inteligencję emocjonalną wykształcamy przede wszystkim naturalnie - poprzez konfrontowanie się z emocjami własnymi �i innych osób. 

15

Co wpływa na rozwój inteligencji emocjonalnej?

Największy wpływ na rozwój inteligencji emocjonalnej ma rzeczywiste konfrontowanie się �z realnymi emocjami, ale jeśli to niemożliwe, uzupełnieniem może być sztuczne wykreowanie ich warsztatem.

​

16

Jaka jest rola nauczyciela �w kształtowaniu inteligencji emocjonalnej?

​

Rolą nauczyciela jest poddanie ocenie dojrzałości i możliwości emocjonalnych uczniów i dobór takich narzędzi, które wpłyną  na rozwój inteligencji emocjonalnej.

17

Metoda dramy stosowanej

 Interaktywna metoda pracy z grupą, w której wykorzystuje się umiejętność człowieka wchodzenia w różne role. 

​

Jej uczestnicy wkraczają w fikcyjną sytuację, w której mogą wypróbowywać nowe zachowania. 

18

Drama a teatr

drama jest metodą dydaktyczno-wychowawczą nastawioną świadomie na proces nauczania.

teatr jest sztuką, zamkniętym dziełem artystycznym, produktem wykonanym zespołowo przez artystów teatru w celu dostarczenia widzom przeżyć estetycznych

19

Drama a teatr

• Spontaniczność
• Swoboda
• Dowolność
• Eksperymentowanie 

• Wierność tekstowi
• Stosowanie się do didaskaliów
• Spełnianie oczekiwań reżysera 

20

Korzyści ze stosowania dramy

• Przyśpiesza dojrzewanie dziecka do społecznego i twórczego życia
• Ułatwia naukę
• Pozwala nauczycielowi osiągać interesujące wyniki w realizacji celów

21

Metodykę dramy można porównać do reflektora, którego światło rozjaśnia te przestrzenia, na które zostało skierowane.

22

Poziom A

Proste doświadczenia

​

Nieskomplikowane formy, realizowane w krótkim czasie, które mają rozwinąć wyobraźnię, wrażliwość, refleks. 

Przykład:

"Zamknijcie oczy �i posłuchajcie dźwięków zza okien i ścian. Powiedzcie, co słyszeliście. Z czym się te dźwięki kojarzą i dlaczego?"

23

Poziom A

Wprawki dramatyczne

Proste doświadczenia, aby pobudzić wyobraźnię.

Przykład:

Przypomnijcie sobie wrażenia, które towarzyszą wam przy zakładaniu butów. Następnie powtórzcie tę czynność bez obuwia. 

24

Poziom A

Ćwiczenia dramowe

Są to sytuacje, które zawierają konflikt

Przykład:

Dialog improwizowany �i spontaniczny między "matką" i "córką". Uczniowie odgrywają role. 

Trzynastoletnia córka obiecała wrócić do domu o 19:00, a wróciła o 23:00. 

25

Poziom A

Gry

Koncentrują się na rozwijaniu sprawności fizycznej i intelektualnej. Rozwijają koncentrację, refleks i aktywność. 

Są niezależne od dramy, sprzyjają harmonijnemu rozwojowi ucznia. 

26

Poziom A

Inne formy artystyczne

Rozwijają dyspozycje artystyczne uczniów. 

Śpiew, taniec, malowanie, recytacja, fotografowanie, rzeźbienie, rysunek

27

Poziom B

Gry dramowe

Rozwinięta forma, która wiąże się już z dramą właściwą z poziomu D

Przykład:

Córka zobowiązała się rodzicom wrócić do domu po kinie o 19:00, jest godzina 23:00 i jeszcze jej nie ma. Niedotrzymanie słowa jest już po raz drugi. 

Role dla uczniów:

Córka, matka, ojciec, dwóch kolegów, dwie koleżanki, napastnik, lekarz, sędzia, nauczycielka, sąsiadka, ksiądz, psycholog, adwokat. 

28

Poziom C

Teatr

Jest to pokaz spektaklu teatralnego, sprzyjającego rozwojowi gry aktorskiej, ze scenografią, muzyką i tańcem. 

W teatrze istnieje wyraźny podział na widza i aktora, natomiast w dramie uczestnicy są jednym �i drugim jednocześnie. 

​

Drama służy teatrowi. 

29

Poziom D

​

​

Drama właściwa

naturalne umiejętności człowieka od naśladowania kogoś lub czegoś do „wchodzenia w rolę” (bycia kimś innym.

�Z zasady powinna być spontaniczna, improwizowana. 

​

Uczestnicy „grają” bez scenariusza, reprezentując określone postaci i ich emocje oraz budując fabułę.

30

Co to jest karta roli?

to krótki wyciąg informacji �o postaci i sytuacji, w które wchodzić będzie uczestnik

31

Co zawiera karta roli?

32

Co to są stymulatory?

To przedmioty, które mają pobudzić ciekawość uczestników dramy� i wyzwolić w nich kreatywność.

Pozwalają na głębszą,  interpretację danej postaci.

​

33

Podnoszą zaangażowanie uczestników i wykorzystują ich naturalną ciekawość, motywując do odkrycia właściwej historii.

Jakie powinny być stymulatory?

STYMULATORY POWINNY BYĆ RÓŻNORODNE, NIE POWINNY SIĘ POWTARZAĆ, ABY NIE BLOKOWAĆ ZAANGAŻOWANIA UCZESTNIKÓW

34

Stymulator

• powinien wnosić konkretną informację o bohaterze �i jego historii,
• powinien być prawdziwy lub spreparowany �w sposób niesymboliczny,
• powinien być spójny z historią. 

​

35

Stymulator

• powinien odnosić się też do pozostałych bohaterów historii,
• nie może zbyt jednoznacznie przedstawiać historii,
• powinien dawać przestrzeń na domysły i własne interpretacje.

36

Pora na ćwiczenie

37

​

Inne techniki dramowe

​

38

 Gorące krzesło

​

to wywiad z fikcyjną postacią z odgrywanej historii

​

​

39

 Gorące krzesło

​

Ułatwia przeprowadzenie wywiadu �z bohaterem lektury omawianej obecnie na języku polskim 

​

​

40

 Gorące krzesło

​

Jest bardzo ważną techniką, bo tworzy przestrzeń do powiedzenia wprost �o uczuciach postaci

​

41

Pora na ćwiczenie

42

Stop-klatka

​

NAZYWANA TAKŻE FREEZE (ANG. ZAMRAŻAĆ) 

43

polega na odgrywaniu dynamicznej improwizowanej historii, w której na znak uczestnicy muszą zastygnąć w bezruchu zachowując swoje pozycje, mimikę, spojrzenia

44

Pewną wariacją na temat stop-klatki jest wymiana w jej trakcie jednego z aktorów i zastąpienie go innym uczestnikiem warsztatu, który po wznowieniu akcji kontynuuje scenę wcielając się w tę samą postać.

45

Pora na ćwiczenie-stopklatka!

46

Pomnik

47

Pomnik

48

zadaniem uczestnika jest przybranie statycznej pozy wyrażającej jakieś hasło – uczucie, osobę, zwierzę

Pantomima

49

Pantomima

To odgrywanie sceny realizującej hasło bez użycia słów, podobnie jak w pomniku wykorzystując własne ciało, ale tym razem w ruchu.

50

Cykl Kolba

51

 „Model Uczenia przez doświadczenie”

Ewaluacja pozwalająca uczestnikom dojść do refleksji

• Czy spotkaliście się z podobną historią w realnym świecie?
• Jak inaczej mogła potoczyć się ta historia?
• Czy tego problemu można było uniknąć?
• Dlaczego bohater zachował się w ten sposób?

​

52

RPG, gry wyobraźni

​

Role Playing Games (RPG) to rodzaj gier, w których kluczowym elementem rozgrywki jest wczuwanie się w rolę �i odgrywanie danej postaci.

​

53

Gra RPG - zasady

• Realizowana jest w grupie kilku graczy,
• Gracze siedzą wokół stołu,
• Spełnienia tęsknotę za przygodami,
• Gracze opisują działania fikcyjnych postaci,
• Odgrywają wypowiedzi postaci i poczynania,
• Pokonują różne wyzwania,
• Gracz używa wyobraźni i opisuje swoje wyobrażenia innym,
• Wykorzystuje różnego rodzaju rekwizyty,
• Wyposażenie to kartki i długopisy do robienia drobnych notatek

​

​

​

​

54

Gry RPG inaczej

• Gry fabularne
• Gry wyobraźni
• Teatr wyobraźni

​

55

Jak grać?

1. klasa dzieli się na kilka zespołów, a każdy z nich wspólnie prowadzi jedną postać.
2. nauczyciel snuje opowieść o jednym bohaterze, a uczniowie na przemian zgłaszają się do odgrywania postaci.
3. za każdym należy przekazać uczniom, że rozgrywka, niezależnie od przyjętego modelu może budzić realne emocje. 
4. jeśli poruszony w historii temat będzie się któremuś z uczestników źle kojarzył warto stworzyć zasady pozwalające w takiej sytuacji szybko przerwać rozgrywkę i wyjaśnić sprawę.

​

​

56

Jak grać?

​

5. używanym sposobem jest umówione słowo bezpieczeństw lub dwóch.

6. jedno z nich oznaczać może, że gracz chce natychmiast przerwać rozgrywkę.

7. w tej sytuacji przerywamy odgrywanie postaci, rozmawiamy w czym problem i wracamy do zmodyfikowanej sytuacji.

8. drugiemu słowu przypisujemy znaczenie, że wypowiadająca je osoba nie czuje potrzeby przerywania rozgrywki, ale prosi o zmianę tematu.

9. w tej sytuacji delikatnie wycofujemy się z danego wątku i zmieniamy temat.

​

​

​

​

57

Przykłady gier RPG – wydruki

• Wybraniec ciamajda
• Teen /nastolatek/ drama z elementem fantastycznym

​

​

​

​

58

LARP

​

(ang. live action role-playing = pol. odgrywanie ról na żywo) – to rodzaj gier fabularnych rozwijających koncepcję gier RPG. LARP-y to gra rozgrywana na żywo, w której większość rozgrywki nie toczy się w wyobraźni, ale w realnej przestrzeni.

​

59

Prowadzący grę.

1. W LARPach zwana jest ona Larpmasterem. To jedyny uczestnik wydarzenia, który zna wszystkie założenia scenariusza. 
2. Larpmaster przekazuje graczom wiedzę o charakterach ich postaci i celach, jakie przed sobą stawiają.
3. Pozostali z uczestników stają się aktorami – wcielają się w swoje postacie i odgrywają przydzielone im role we wspólnie tworzonej historii.

​

60

Scenografia

W większości LARPów gracze korzystają z kostiumów, rekwizytów i innych elementów charakteryzacji (np. makijażu). Scenariusz może być rozgrywany we wnętrzu z odpowiednio przygotowaną scenografią lub w przestrzeni plenerowej. 

61

Czas trwania LARPów

Niektóre LARPy mogą angażować naraz ponad setkę postaci, trwać nieprzerwanie przez kilka dni, rozgrywać się w jednym budynku (czy nawet jednym pokoju) lub w terenie na przestrzeni nawet stu kilometrów kwadratowych.

​

62

LARP �w szkole

W pracy edukacyjnej najprawdopodobniej najlepiej jej zastosować tzw. Chamberlarp�/larp kameralny/ , czyli rozgrywający się w budynku, na stosunkowo małej przestrzeni, tak aby zachować jedność czasu, miejsca� i akcji. 

63

1. podnosi poziom zaangażowania w przedsięwzięcie wszystkich zaangażowanych, �2.buduje stosunek emocjonalny między odtwórcą, a jego rolą. �3.dzięki temu, że uczestnik włożył wysiłek w przygotowanie się do gry, zdaje sobie sprawę z wysiłku, którzy włożyli inni.

​

​

64

Korzyści z LARPów

Bank słówek teatralnych

65

66

Afisz teatralny

​

67

Rodzaje lalek

Tintamareska

Lalka ma zwykle nieco zaburzoną proporcję – głowa jest większa w stosunku do reszty ciała. 

 Animacja to przede wszystkim plastyka twarzy.

Aktor zwykle ubrany jest na czarno, tak aby nie odwracać uwagi od drugiego ciała. 

Zwykle lalka sięga mu do pasa, dlatego albo kuca na podłodze bądź wykorzystuje stolik, podwyższenie.

Źródło: https://teatrandersena.pl/tintamareska/ 

68

Rodzaje lalek

69

Kukiełka

​

​

Lalka na kiju. Lalkarze godzinami uczą się „chodzić lalką”, ale też siadać, podskakiwać. Animacja lalką nie jest łatwa. 

Rodzaje lalek

Pacynki 

to, zaraz po kukle, najbardziej popularne formy lalek teatralnych. Głowa umieszczona na palcu wskazującym, kciuk i środkowy palec stanowią lewą i prawą rączkę lalki.

70

Rodzaje lalek

Marionetka 

to lalka, do których kończyn przymocowane są sznurki. Ich końcówki połączone są z krzyżakiem, za który trzyma aktor

71

Rodzaje lalek

​

Lalka cieniowa

• może składać się z kilku elementów przymocowanych do siebie, a każdy z nich może być prowadzony osobnym drucikiem,
• stanowi jeden kształt, a zaczyna chodzić dzięki zmianie punktu padania światła,

​

​

72

Rodzaje lalek

​

Lalka cieniowa

• może być wypełniona kolorem, przepuszczającym światło,
• jest ażurowa w środku,
• stanowią ją nasze dłonie, które ułożony odpowiedni sposób pozwalają na pokazanie np. zwierząt 

​

73

Rodzaje lalek

​

Jawajka

jest nieco podobna do pacynki, gdyż tu także ręka ludzka zastępuje tułów. Ręka aktora trzyma bowiem patyk (gabit lub pistolecik), ukryty w długim rękawie. Drugą ręką aktor porusza rękami lalki, posługując się drutami (czempurytami).

​

74

Rodzaje lalek

​

Bunraku

Lalki teatru bunraku mają wielkość ok 1/3 do 4.5 rozmiarów ludzkich, składają się z głowy, mogą np. otwierać usta, czy zamykać oczy, mechanizm głowy mieści się wewnątrz szyi figury (rękę wkłada się w plecy lalki). Mechanizm rąk znajduje się ramionach, gdzie umieszczone są dźwignie, poprzez system przenoszące ruch sznurków na poszczególne palce.

Bunraku prowadzi trójka aktorów

75

Rodzaje lalek

​

Pyskówka

Pyskówka, muppet, lalka mimiczna, czyli lalka, która wyraża emocje twarzą, a to za sprawą dłoni animatora. Potrafi zrobić miny, marszczyć czoło, uśmiechać się, złościć, żuć gumę.

76

Rodzaje lalek

​

Lalka stolikowa 

to  postać przypominająca pluszaka) z dwoma kołeczkami – jeden z nich umiejscowiony jest �z tyłu głowy, drugi w plecach.

Lalka stolikowa z racji swych niewielkich gabarytów – zwykle ma około 40 cm, jest animowana: na podłodze – wówczas aktor klęczy za lalką, przy stoliku – aktor stoi za lalką, co niewątpliwie jest wygodniejszą formą animacji.

​

77

Rodzaje lalek

​

Maska 

Maski teatralne mają korzenie sięgające czasów Starożytnej Grecji. 

​

78

Rodzaje lalek

​

Sycylijka 

Lalka Sycylijska zwana też Sycylijką lub Marionetką Sycylijską ma długi drut umieszczony w głowie, a jego drugi koniec zawiera uchwyt. Aktor animuje sycylijką stojąc za nią. Lalka posiada ruchome stawy. Przy poruszaniu wykorzystuje się tu bezwład lalki i siłę grawitacji.. 

​

79

Rodzaje lalek

​

Lalka trikowa 

 ma pod spódnicą… drugą lalkę! 

​

80

81

Pora na kukiełkę, pacynkę...

Materiały:

Głowa ze styropianu,

Patyczek,

Kawałki materiału,

Paski z pociętych rajstop,

Markery, 

Brzuszki wypełnione watą,

Szpilki,

Rękawiczka.

​

82

Dziękuję za uwagę

83